Sivil Toplum örgütleniyor

Sivil toplumun önem kazanmasıyla birlikte Türkiye'de 2000 yılında 60 bin 931 olan dernek sayısı, sürekli artış göstererek 2011 itibarıyla 88 bin 782'ye ulaştı.

İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığı verilerinden derlenen bilgilere göre, 2000 yılında 60 bin 931 olan dernek sayısı, 2004 yılı dışında sürekli artış grafiği çizdi. 5072 sayılı ''Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İlişkin Kanun''la birlikte kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde kurulu dernek ve vakıfların faaliyette bulunmalarının yasaklanması sonucunda varlık nedenleri ortadan kalkan sivil toplum kuruluşlarının kapanmasıyla 2003 yılında 71 bin 832 olan dernek sayısı 2004'te 69 bin 439'a düştü.

Bu yıldan sonra sürekli artan dernek sayısı, 1 Eylül 2011 tarihi itibarıyla 88 bin 782'ye kadar yükseldi. Bölge bazında bakıldığında yüzde 35,2 ile en çok dernek Marmara Bölgesi'nde bulunuyor. Marmara'yı yüzde 18,7 ile İç Anadolu, yüzde 14,2 ile Ege, yüzde 11,9 ile Karadeniz, yüzde 10,1 ile Akdeniz, yüzde 5,2 ile Doğu Anadolu ve yüzde 4,7 ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi izliyor. Derneklerin yüzde 10'unu ise hemşehri dernekleri oluşturuyor. Hemşehri derneklerinin yarısından fazlası Marmara Bölgesi'nde daha çok göç alan İstanbul, Bursa ve Kocaeli illerinde faaliyet gösteriyor.

Üye sayısı da arttı

Dernek sayısındaki artışa paralel olarak derneklerin üye sayısında da artış oldu. 2004 yılında 4 milyon 738 bin 414 olan dernek üyesi sayısı 2006'da 7 milyon 674 bin 66'ya, 2010'da da 8 milyon 38 bin 536'ya ulaştı. Dernek üyelerinin 1 milyon 356 bin 124'ini de kadınlar oluşturuyor. Faal dernekler içerisinde dini hizmetlerin gerçekleştirilmesine yönelik faaliyetler amacıyla kurulan dernekler ilk sırada yer alıyor. 15 bin 571 dernek dini hizmetlere, 15 bin 288 dernek de spor alanında yardımlaşmaya yönelik faaliyet gösteriyor. Derneklerin kuruluş amacına göre dağılıma bakıldığında ise yardım faaliyetleri, üyeler arası toplumsal dayanışma ile üyelerin sosyal ve kültürel ihtiyaçları ön plana çıkıyor.