Ukrayna üzerinden gelen Rus gazının kesilmesi sonrasında Türkiye‘nin nasıl etkileneceği tartışılıyor.
Enerji Uzmanı Necdet Pamir, Batı Hattı‘ndaki 40-45 milyon metreküplük kesintinin hafife alınmaması gerektiğini belirterek, "Bu kış için risk var" dedi.
Ukrayna üzerinden gelen Rus gazının kesilmesi sonrasında Türkiye‘nin nasıl etkileneceği tartışılıyor. Enerji Uzmanı Necdet Pamir, Batı Hattı‘ndaki 40-45 milyon metreküplük kesintinin hafife alınmaması gerektiğini belirterek, "Bu kış için risk var. Tek tesellimiz talebin düşmüş olması" dedi.
Pamir şunları söyledi: "Türkiye‘nin kış aylarında günlük tüketimi yaklaşık 130 milyon metreküp düzeyinde. Kış aylarında biliyorsunuz tüketim artar, bir taraftan da gaz fiyatlarının aşırı yüksek seyri nedeniyle talepte de daralma var. Bunların sonucunda 130 milyon metreküp tüketiyoruz. Şimdi Türkiye bildiğiniz gibi Rusya‘dan Azerbaycan‘dan İran‘dan bunun yanı sıra da sıvılaştırılmış gaz biçiminde Cezayir ve Nijerya‘dan gaz alıyor.
En fazla gaz aldığımız yer Rusya. Bu ülkeden iki ayrı hattan gaz geliyor. Batı Hattı bu Ukrayna, Moldova ve Bulgaristan üzerinden geliyor. Dolayısıyla bu hatta bir sorun var onun dışında Mavi Akım‘da direkt Rusya‘dan gelen hatta bir sorun yok İran‘dan günde 15 milyon metreküp civarında bir geliş var; burada da sıkıntı yok ancak olabilir.
‘Her şey yolunda‘ demek doğru değil. Doğalgaza bağımlılığımızı azaltmak, depo kapasitemizi maksimize etmek yerli kaynaklara dönmek durumundasınız. Mavi Akım‘dan gelen gaz miktarı birkaç milyon artırılabilir. Azerbaycan‘dan 17 milyon metreküp geliyor bunda bir sorun yok. Depo kapasitemizi günde 16 milyon metreküpe kadar çekebiliyoruz. Sıvılaştırılmış gaz da yine 15 milyon metreküp civarında.
Hafife alınacak bir durum değil
Uzun vadeli olduğunu biliyorum ama hükümetler 8 sene 10 sene hükümet ediyorlar. İlk günle bugün arasında hiçbir fark olmayınca o zaman bu uzun erimli çözümlerden de bahsetmenin âlemi yok. 6-7 yıldır aynı laflar söylenip hiç tedbir alınmıyorsa o zaman bu faturanın altına birilerinin elini sokması lazım. Hacim fazla, bu hafife alınacak bir durum değil. Bu kış için risk var, sıkıntımız olur sadece enerji tasarrufuyla bu sürerse 45 milyon metreküp çok ciddi bir kesintidir.
Tedarik yollarına fiziki olarak bakınca ‘sorun yoktur‘ diyemezsiniz. 3-5 gün bunu idare edersiniz ama bu ciddi bir sorundur. Kısıntının haricinde çözüm getiremezsiniz maalesef deponuz 16 milyon metreküp. LNG ile biraz besleseniz faturası var; fırtınalı havada LNG tankerinin gelmesi... bunların ciddi sıkıntıları var. Önümüzde eğer Ukrayna ile çözemezsek sıkıntılı bir dönem söz konusu olabilir. Yeni bir depo 8-10 seneden önce devreye girmez. Bunlar kapıya gelmeden önce çözülmesi gereken şeyler. "
Ukrayna haksız
Ukrayna‘nın gaz krizinde haklı olmadığını belirten Pamir, şöyle devam etti: "Ukrayna Rusya‘dan 179 dolardan gaz alıyor. Bizim 450-500 dolar verdiğimiz gaza Ukrayna uzun süredir 179 dolar ödüyor. Gazprom, 250 dolara çıkarıyor ve kademeli olarak uluslararası fiyatları uygulamaya çalışıyor ama Ukrayna 218 dolar gibi bir rakamda ısrar ediyor. Yani haklı olduğu bir taraf yok. Dolayısıyla Ukrayna‘nın piyasa fiyatları da dikkate alınarak uluslararası kamuoyu tarafından özellikle Avrupa Birliği tarafından ikna edilmesi lazım. Onların da ekonomik sıkıntıları var anlıyorum ama bu, bize gelen hattan Bulgaristan‘a Ukrayna‘dan gelen hatta günde 42-45 milyon metreküplük bir kesinti söz konusu.
Rusya‘nın Makedonya‘ya, Yunanistan‘a Bulgaristan‘a, Romanya‘ya ve Türkiye‘ye gelen gazı herhangi bir nedenle kesmesi için bir gerekçesi yok. Onun için burada kesintinin temel kaynağı Ukrayna‘dır. Yani Ukrayna, Rusya ile arasındaki sorunu öyle halleder, böyle halleder ya da halledemez ama bize gelen gazı kesme hakkı yok. Maalesef kendi ihtiyacı olan 90 milyon metreküplük gaz kesildiği için Türkiye‘ye gelen gazda da kesinti olduğu anlaşılıyor.
Ukrayna üzerinden Avrupa‘ya ve Türkiye‘ye gelen gaz 326 milyon metreküplük bir geçiş var. Burada Ukrayna‘nın ikna edilmesi lazım. Sayın büyükelçi ile Sayın Güler‘in yapacağı görüşme nereye kadar etkili olur onu bilemem ama sorunun temelinde Ukrayna var. 40 milyon veya 45 milyon metreküplük kesinti diğer hatlarla ve depodan karşılamakta güçlük çekeceğiniz bir kesintidir. Kaldı ki, deponuz da sonsuz bir depo değildir 16 milyon metreküplük bir depo 45 milyon metreküplük açığınızı kapatmaz. Mavi Akım‘dan alabileceğiniz ek gaz da sınırlıdır."ya‘ya giden hattan Avrupa‘ya giden hatlardan yasa dışı yollardan gaz çekmelerini haklı kılmaz."
Güler: Rusya‘nın Batı hattından aldığımız gaz tamamen kesildi
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Rusya‘nın batı hattından alınan doğal gazın tamamen kesildiğini bildirdi. Güler, buna karşın mavi akım hattından alınan gaz miktarını günlük 40 milyon metreküpten 48 milyon metreküpe çıkardıklarını belirtti. Güler, bakanlığa gelişi sırasında gazetecilerin, Ukrayna üzerinden gelen Rus doğal gaz arzına ilişkin sorularını yanıtladı.
Bakan Güler, Rusya‘nın batı hattından gelen gazın önce 32 milyon metreküpe, ardından 17 milyon metreküpe düşürüldüğünü ifade ederek, Ukrayna üzerinden gelen söz konusu gaz akışının şu an itibariyle tamamen kesildiğini bildirdi. Konuya ilişkin gereken önlemleri aldıklarını kaydeden Güler, şöyle konuştu: ‘‘Başka önlemler de var. Ukrayna Büyükelçisini çağırdım.
Gazprom ile de görüşeceğim. Rusya‘nın mavi akım hattından aldığımız gazı 40 milyon metreküpten 48 milyon metreküpe çıkardık. Doğal gazda yeraltı deposu ve LNG kaynaklarını kullanmaya başladık. Santrallerde ikinci yakıtlara geçtik.‘‘ Güler, başka bir soru üzerine de, İran‘dan gelen doğal gazın günlük şu anda 15 milyon mektreküp düzeyinde olduğunu belirterek, ‘‘Onda da bir sorun yok‘‘ dedi.
