Renkler ve zevkler

Renklerin insan üzerindeki etkisi hiç de yabana atılır cinsten değil. Her ne kadar 'Zevkler ve renkler tartışılmaz' dense de uzmanların elde ettikleri dikkat çekici sonuçların bu tartışmanın yapılmasında gecikildiğini açıkça gösteriyor.

Girdiğiniz bir lokantadan neden kalkmak istemediğiniz, neden yolda yürürken birden bire acıktığınız, neden kapalı bir alanda otururken sıkıldığınız ya da neden bir kişi ile konuşmaya kalktığınız zaman size kaçamak cevaplar verdiğini hiç merak ettiniz mi? İnanmayacaksınız belki; ama işte bütün bunların cevabı renkler. Renkler kendi dilleriyle karşınızdakine, muhatabınıza sizin karakterinizi sizden önce anlatıyor.

İşte renklerin yadsınamaz etkisini fark eden Batılı şirketler, bunu iş hayatında sıklıkla kullanmaya başlamış ve çok da başarılı olmuşlar. Hayatımızı şekillendiren, bizi kimi zaman neşeli, kimi zaman da düşünceli yapan renkler ve marifetleri saymakla bitmez. İşte renklerin dünyası, şirketlerin bunu nasıl kullandıkları ve bizi nasıl aldattıkları:

Kırmızı

Kırmızı iştah açar. Dünyadaki ünlü gıda firmalarının hepsinin logosunun kırmızı olduğunu hayretle fark edebilirsiniz. Bu şekilde logo renkleri kırmızı binlerce şirket vardır. Kırmızı tansiyonu yükseltir ve kan akışını hızlandırır. 'Peki, boğalar niye kırmızı renge saldırıyor?' cevabı ise ilginç; maymunların dışında, araştırılan hayvanların hemen hepsi siyah-beyaz görmektedir. Yani boğalar da renk körüdür. Kırmızıya değil, kendilerine sallanan koyu renkli beze saldırırlar. Birinin çıkıp İspanyollara bu gerçeği anlatması gerekir. Belki de kanı, heyecanı ve enerjiyi anlatan o kırmızı bez, arenadaki ölüme mahkûm olan o zavallı boğaya değil de, tribünlerde oturan, televizyonları başında ölümü, kanı arayan Avrupalı barbarlara sallanıyor.

Siyah

Siyah, gücü ve tutkuyu temsil eder. Hırsında ifadesidir. Batıda ve özellikle oradan esintiyle bizlerde siyah, matemi simgelerken, Japonya'da mutluluğun simgesidir. Fonda kullanıldığında karamsarlığı çağrıştırır. Işığı yok eder. Konsantrasyonu en çok getiren renktir.

Mavi

Freud, maviyi 'sakin' diye niteler. Faber Birren ise tansiyonu düşürdüğünü söyler. Araplar da mavi taşların kanın akışını yavaşlattığına inanırlar. Sakinleştirici bir renktir. Batı'da, bu etkisi yüzünden intiharları azaltmak için köprü korkuluklarını maviye boyarlar.

Mavi ve özellikle lacivert, kozmik bir renk olarak kabul edilir. Sonsuzluğu, otoriteyi ve verimliliği çağrıştırır. Uluslar arası toplantılarda tüm devlet başkanları lacivert takım elbise giyerler. O yüzden dünyadaki firmaların yarısından fazlası logolarında maviyi kullanırlar.

Kahverengi

Kansas Üniversitesi Sanat Müzesi'nde bir araştırma için halının altını elektronik bir sistemle donatmışlar, duvar rengini beyaz ve kahverengi olarak değişebilir yapmışlar. Arka fon beyaz kullanıldığında, insanlar müzede yavaş hareket etmiş, daha uzun süre kalıp, daha fazla alanda dolaşmışlar. Arka fon kahverengiye döndüğünde ise, insanlar müzede çok daha hızlı hareket edip, daha az alan dolaşmış ve müzeyi çok daha kısa sürede terk etmişler.

O yüzden dikkat ederseniz dünyadaki fast food restaurantlarının hepsinin sandalyeleri ve masaları kahverengi, duvar boyaları ise kahverengi, pembe karışımıdır. Hiçbir fast foodcunun duvarını beyaz göremezsiniz. Fast foodlar yıllardır bilinçli olarak tüm duvarlarını baştan aşağıya kahverengi ağaç kaplama yaparlar. Bizim lokantacılar ise hala lüks tutkusunda.

Büronuzda kahverengi mobilyalar kullanmayın. Kahverengi aynı zamanda teklifsiz, rahat bir renk olarak kabul edilir. Karşınızdakinin kendini resmiyetten uzak, daha rahat hissetmesini ve gevşemesini sağlar. Tüm ünlüleri rahatlıkla konuşturmasıyla tanınan ünlü televizyoncu Larry King'i programında her seferinde kahverengi kravatlar ve ceketlerle görürsünüz.

Rivayetlere göre 40'lı yıllardan bu yana Avustralya'da kahverengi üç parça takım elbise üretilmediği söylenir. Batılılar 'You blend in people' diyorlar. Kahverengi toprak rengidir ve diğer insanlar arasında kaybolur gidersiniz, iş görüşmelerinizde, profesyonel toplantılarda sakın kahverengi giymeyin.

Sarı

Sarı, geçiciliğin ve dikkat çekiciliğin ifadesidir. O yüzden tüm dünyada taksiler sarıdır, dikkat çeksin ve geçici olduğu bilinsin diye. Araba kiralama firmaları logolarında hep sarıyı kullanırlar. 'Ürün geçici, lütfen geri getirin' demek istiyorlar. O yüzden dünyada, hiçbir banka ambleminde bildiğimiz sarıyı kullanmaz. (Portakal ve bronz ya da bakır renkleri kimi zaman yer alabilir) Paranın geçici değil, kalıcı olmasını isterler.

Yeşil

Yeşil, güven verir. O yüzden bankaların logolarında en çok tercih ettikleri iki renkten birisidir. Yatak odası için de rahatlatıcı bir renktir. Batıda büyük otellerin mutfaklarında duvar renginin, aşçıların yeniliklerini artırmak için yeşile boyandığı söylenir. Hastanelerde logo ve iç dizaynlarında yeşili tercih eder; çünkü rahatlatıcı ve sakinleştiricidir. Tabiatı en çok hatırlatan renktir. Yeşil alanlarda insanların daha az mide ağrısı çektikleri tespit edilmiş. Sakız paketlerinde ve sebze satılan yerlerde yeşil en çok tercih edilen renktir. Tabi ki ebedi saadet yurdu, cennet de yeşil rengiyle tasvir edilmiştir.

Beyaz

Beyaz, istikrarı, devamlılığı ve temizliği simgeler. Bu yüzden üzerinde fazla şaibe olanların, beyaz ağırlıklı kıyafetleri seçmelerinde yarar vardır. Beyaz elbiseler kişinin temiz olduğu imajını uyandırmaya yarar.

Doğduğunda bebeğe sarılan kundak beyaz, evlendiğinde gelinlik beyaz, öldüğünde kefen beyaz!