Pazarcı bağırmak istiyor

TBMM'de kabul edilen semt pazarları yasasında yer alan bazı maddelerin pazarcıların bağırarak satış yapmasını yasakladığı konusuna açıklık getirilmesi istendi.

TBMM'de kabul edilen semt pazarları yasasında yer alan bazı maddelerin pazarcıların bağırarak satış yapmasını yasakladığı yorumlarına neden olduğu belirtilirken, Türkiye Sebzeciler, Meyveciler ve Seyyar Pazarcılar Federasyonu Başkan Vekili Hamdin Erişen, yasayı olumlu karşıladıklarını, ancak bağırma konusuna açıklık getirilmesi gerektiğini söyledi.

Erişen, uzun bir süredir semt pazarlarına çeki düzen getirecek bir yasal düzenleme beklediklerini, bu konuda kendilerinin de katıldığı çalışma sonucu hazırlanan ''Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun'' 11 Mart'ta kabul edildiğini söyledi.

Yasayla sorumlu kılınan kurumların üzerine düşen görevleri yerine getirmesi halinde Türkiye'nin örnek bir sisteme kavuşacağına inandığını dile getiren Erişen, pazarcı esnafının da yeni uygulamaları destekleyeceğini ifade etti.

Erişen, yasayı olumlu karşılamalarına rağmen bazı maddeleri anlamakta güçlük çektiklerini belirterek, bu maddelerde yer alan muğlak ifadelerin netleşmesi gerektiğini savundu.

Tasarının semt pazarları ve hallerdeki yasakları düzenleyen 13. maddesinde yer alan ''toptancı hali ve pazar yerinde çevreyi rahatsız edecek şekilde satış yapılması, alıcı ve tüketiciye karşı sözlü veya fiili kötü muamelede bulunulması yasaktır'' ibaresinin pazarlarda ''bağırarak satış yapılmasının yasaklandığı'' şeklinde yorumlandığını ifade eden Erişen, bu yorumun doğru olması halinde uygulamanın çok yanlış olacağını kaydetti.

Pazarcının malını satmak için bağırmasının Türkiye'de gelenekselleşmiş bir pazar kültürü olduğunu, esnafın bunu yaparken kimseyi rahatsız etmeyi amaçlamadığını söyleyen Erişen, ''Yasayla ilgili bilgileri vermek üzere esnaf arkadaşlarımızı ziyaret ediyoruz. Bize en çok bu bağırma konusunu soruyorlar. 'Ne esnafın, ne de vatandaşların böyle bir şikayeti yokken neden böyle bir karar alındı' deniyor. Bir pazarcı malının güzelliğini övmek, daha çok müşteriyi tezgahına çekmek ister. Pazarda bağırmadan satış olmaz. Yasada yanlış anlamalara neden olabilecek unsurlar var. Bu konuda netlik sağlanmalıdır'' dedi.

Erişen, müşteriye kötü muamele yapıldığı yönünde şikayetlerin pazarcılar odalarına yapılabildiğini, odaların bu konuda gereğini yerine getirdiğini ifade ederek, konunun kanunda yer almasının yerinde olduğunu, ancak farklı yorumlara neden olmaması gerektiğini söyledi.

Yasayla semt pazarlarının modern bir yapıya kavuşturulması için belediyelere sorumluluklar yüklendiğini ifade eden Erişen, esnafın da pazar yerlerindeki şartların düzeltilmesi yatırımlarına imkanları ölçüsünde destek vermeye hazır olduğunu dile getirdi.

İzmir'de Üçkuyular semtinde tezgahı bulunan Erol Mutlu, pazarda bağırmadan satış yapmanın mümkün olmadığını savunarak, ''Yasayla pazar yerlerini hipermarkete dönüştürmek istiyorlar. Bunu vatandaş da kabul etmez. Bunca yıllık esnaflığımda kimsenin sesimden, bağırmamdan rahatsız olduğunu duymadım'' dedi.

Pazarda alışveriş yapan vatandaşlardan Hüsnü Büyük, esnafın ürününü tanıtmak için bağırmasını makul karşıladığını, bunu müşterinin dikkatini çekmek için yapıldığını belirterek ''Bağırıyor diye para cezası koymak çok sert bir karar. Biz şikayetçi değiliz'' dedi.

Yasaya göre çevreyi rahatsız edecek şekilde satış yapılması, alıcı veya tüketiciye karşı sözlü veya fiili kötü muamelede bulunulması yasağına uymayan pazar yeri tahsis sahiplerine 50 lira para cezası uygulanacak. Yasağın bir takvim yılı içinde iki kez tekrarlanması halinde belediye encümeni kararıyla bir aya kadar faaliyetten men cezası verilebilecek.

Yasada fiyatların yükselmesine sebebiyet vermek veya fiyatların düşmesine engel olmak için malların belirli ellerde toplanması, satışından kaçınılması, bu amaçla propaganda yapılması, malın kalitesi, standardı veya gıda güvenilirliğine ilişkin belgelerde ya da künyesinde bilerek değişiklik yapılması, geçiş yollarında mal teşhir edilmesi, satılması gibi durumlar da yasaklar kapsamına alındı.