Orijinal Misakı Milli kayıp

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş belgesi olarak kabul edilen Misak-ı Milli (Milli Yemin) orijinal belgesi bulunamıyor.

Milli Yemin belgesinin Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, TBMM, Türk İnkılâp Tarihi Ensitütüsü, Genelkurmay Tarihi ve Stratajik Etüt Başkanlığı'nda olmadığı ortaya çıktı. Misak-ı Milli'nin 12 Eylül 1980 Darbesi'ni gerçekleştiren Kenan Evren ve arkadaşları tarafından kâğıt üretiminde kullanılmak üzere SEKA'ya devredilen siyasi parti evrakları içinde yok edilmiş olabileceği belirtiliyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu Başkanı ve Milletvekili Ahmet İyimaya, 15 yıldan beri peşine düştüğü Misak-ı Milli(Milli Yemin) belgesinin devlet arşivlerinde olmadığını ortaya çıkardı.

İyimaya "Siyaset Kurumu'nun Ortak Günahı Yasama Reformu" adıyla kaleme aldığı kitabında, Misak-ı Milli belgesinin devlet arşivlerinde olmadığını belgeleri ile ortaya koydu.

Büyük bir kayıp

İyimaya'nın 'Siyaset Kurumunun Ortak Günahı Yasama Reformu' isimli kitabında, "Meclis arşivinde aslı bulunmayan Misak-ı Milli belgesinin Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü'nde, Türk İnkılâp Tarihi Enstütüsü'nde, Genelkurmay Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı'nda bulunmadığı anlaşılmıştır." deniliyor.

Ahmet İyimaya, belgenin Türkiye Cumhuriyeti'nin 'Magna Carta'sı olduğunu anlatırken, Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini oluşturan bir belgenin korunamamış olmasının büyük bir ayıp olduğunu söyledi. İyimaya, "Bu belge Türkiye Cumhuriyeti'nin coğrafi sınırlarını belirlemesi bakımından Magna Carta'dan farkı yok. Üstelik bu belge tüm dünyaya ilan edilmiş bir belgedir. Ulus devletine geçişin en önemli belgesidir. Eğer yok edilmemiş ise bu belgenin mutlaka devletin arşivlerinde yerini alması gerekir." ifadelerini kullandı.

Misak-ı Milli (Milli Yemin) belgesi nedir?

Misak-ı Millî (Millî Yemin ya da Ulusal Ant), Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasî manifestosu olan altı maddelik bildirinin adı idi. İstanbul'da toplanan son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından 28 Ocak 1920'de oybirliği ile kabul edilerek 17 Şubat 1920'de kamuoyuna açıklandı.

12 Ocak 1920'de İstanbul'da çalışmalarına başlayan Meclis, yönetim organlarını seçtikten sonra ilk olarak 28 Ocak'ta gerçekleştirdiği kapalı oturumda "Ahd-ı Millî Beyannamesi" adıyla Misak-ı Milli'yi kabul etti. 12 Şubat'ta Edirne Milletvekili Şeref Bey'in önerisi üzerine, beyannamenin bütün dünya parlamentolarına ve basına açıklanması kararlaştırıldı. Türkiye Cumhuriyeti'nin varoluş felsefesini ve coğrafi sınırlarını dünyaya ilan eden belge, ulusal devlet bünyesinde hangi etnik unsurların da yer alacağını açıklıyordu.

İngilizler rahatsız oldu

Bu belgeden en fazla rahatsızlık duyanlar ise o dönemde İstanbul'u işgale hazırlanan İngilizler olmuştu. Dönemin İngiliz Büyükelçisi Horace Rumbold, Misak-ı Milli'nin ilanından büyük rahatsızlık duymuş ve böyle bir belgenin parlamentoda kabul ediliş biçiminin büyük hata olduğunu belirterek, belgenin geçerliliği olmadığını iddia etmişti.

İşte o maddeler

1- Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığında Türk askerlerinin elinde bulunan topraklar bir bütündür, parçalanamaz. Mütareke Antlaşmasının çizdiği sınırlar içinde, din, ırk ve asılca birlik oluşturan vatandaşların oturduğu yerler hiçbir biçimde yurttan kopartılamaz.

2-Osmanlı saltanatının ve halifeliğin merkezi İstanbul'un güvenlik içinde bulunması şartı ile Boğazlar açılabilir. Arap topraklarının, Batı Trakya'nın ve Kars, Ardahan ve Batum'da halkoyuna başvurulması gerekir.

3-Osmanlı Devleti'ndeki Arapların çoğunlukta olduğu yerlerde de halkoyuna gidilmelidir.

4-Bağımsızlığımızı sınırlayacak siyasî, ekonomik hiç bir antlaşma kabul edilemez (kapitülasyonlar).

5-Ülke hudutları içinde kalan azınlıklara komşu ülkelerdeki Müslüman halka tanınan haklardan fazlası tanınamaz.

6-Bu şartlar kabul edilmezse barış yapmak imkânsızdır.