Milli Petrol Şirketimizi de özelleştirecekler

Kıbrıs Rum Kesimi'nin Akdeniz'de petrol aramalarına başlamasına teknik donanımı yetersiz olan Piri Reis'le misilleme yapılması, TPAO'da yapılan özelleştirilmelerle gelinen trajik durumu gözler önüne serdi.

1954'te kurulan TPAO (Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı) dikey entegrasyona uygun olarak dağıtım, taşıma, rafineri ve petrokimya alanlarında çeşitli şirketler kurdu. Dağıtım da Petrol Ofisi, rafinaj da TÜPRAŞ, taşıma da BOTAŞ, petrokimya da PETKİM ve gübre fabrikası TÜGSAŞ TPAO bünyesinden ayrıldı ve birere birer özelleştirildi. Böylelikle emsalleriyle yarışabilmesi amaçlanan TPAO'nun entegre yapısı bozuldu. Türkiye'nin önde gelen Enerji Uzmanı Necdet Pamir, hükümetin enerji politikasının yanlış olduğunu ve yapılan özelleştirmelerle milli petrol ve doğal gaz politikasının bitme noktasına geldiğini ifade etti. Petrol aramaları içi sahip olduğumuz tek milli şirket olan TPAO'nun da özelleştirilmek istendiğini söyleyen Pamir, "Yakında TPAO'yu da önce 'özerkleştiriyoruz' diyerek tepkileri dindirip özelleştirecekler" dedi. Pamir, tepkisini "hükümetin enerjiden anladığı sadece özelleştirmedir" şeklinde ortaya koydu. Enerji Uzmanı Necdet Pamir, petrol aramalarında milli şirket olarak 1954 yılında kurulan TPAO'nun bünyesindeki şirketlerin özelleştirildiğini ve son olarak çatı şirketi olan TPAO'nun da özelleştirilmek istendiğini söyledi.

Türkiye'nin petrol arama çalışmalarının yetersiz olduğunu bunu da hükümetin yanlış politikalarına bağlayan Pamir şöyle konuştu: "1954'te TPAO enerjide millileşmek, dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla kuruldu. Petrol arama işini 1974'ten bu yana TPAO'ya verdik. Entegre bir yapıya sahipken 1980'den itibaren özelleştirmelerle 'kolu kanadı' kırıldı. Dünyadaki emsalleriyle yarışabilmek için rafinaj, petrokimya, dağıtım ve pazarlama gibi alanlarda faaliyet göstermesi gerekir. Ne yazık ki, TPAO'nun içinden önce Petrol Ofisi ayrıldı ve özelleştirildi. Ardından rafinaj faaliyetlerini yürüten TÜPRAŞ, boru hatlarıyla taşıma yapan BOTAŞ, gübre fabrikaları olan TÜGSAŞ ve petrokimya çalışmalarını yürüten PETKİM ayrıldı ve özleştirildi. Bu TPAO'nun entegre yapısını parçalayarak küresel rekabet gücünü kırdı. Hükümetin enerjiden anladığı sadece özelleştirmedir. Yakında TPAO'yu da önce 'özerkleştiriyoruz' diyerek tepkileri dindirip özelleştirecekler. İlgili bakanlığa getirilen müsteşarlar bile özelleştirme dairesinden. TPAO'ya verilen ayrıcalıklar da sona erdirilecek. Karadeniz'de petrol arama ruhsatına sahip olan TPAO'nun süresi 2014 yılında bitiyor."

Geçtiğimiz yıllarda BP, Karadeniz'de yaklaşık 150 milyon dolar harcayarak petrol aramaları yapmış ve bulamadığını söylemişti. Uzmanlara göre BP, petrolü buldu. Ancak TPAO'nun ruhsat süresinin biteceği 2014 yılını beklediği belirtiliyor.

Yeterince arama yapılmadı

Türkiye'de petrol arama çalışmalarının yeterli olmadığını belirten Pamir, milli bir stratejiye ihtiyaç olduğunun altını çizdi.

Petrol arama çalışmalarında denizlere dikkat çeken Pamir, "Türkiye'nin petrol varlığı ispatlanmış Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde dahi yeterince arama yapılmadı. Bunun yanında Akdeniz, Karadeniz ve Ege Denizi de önemli bir potansiyel. Tabi petrolün olduğunu delmeden bilemezsiniz. Ama bunu yapabilmek için bu konuda milli bir strateji belirlenmesi gerekir. Türkiye petrol denizi üzerinde yüzüyor diyemeyeceğimiz gibi Türkiye'de petrol yok da diyemeyiz" şeklinde konuştu.

Piri Reis sadece göstermelik

Rum Kesimi'nin Akdeniz'deki petrol arama çalışmalarına misilleme olarak gönderilen Piri Reis gemisinin yeterli teknolojik donanıma sahip olmadığını söyleyen Pamir, amacın 'göz boyamak' olduğunu savundu. Piri Reis gemisinin bir anlam taşımadığını belirten Pamir; "Türkiye, petrol arama faaliyetlerinde bulunmasına rağmen siyaseten ya da ekonomik gerekçelerle geride kalıyor. İş işten geçtikten sonra son derece yetersiz olan Piri Reis gemisinin Akdeniz'de petrol araması sadece göz boyamaktır. Bu devirde o gemi yetersiz. Bu ne teknik ne de siyasi bir anlam taşımıyor" ifadelerini kulandı.

Kıbrıs Harekatı'ndan ders alınmalı

Kıbrıs Harekâtı'nda Batı'nın uyguladığı ambargodan ders çıkarılması gerektiğine dikkat çeken Pamir, "ABD ve Avrupa bize dost değil. Sadece sırtımızı sıvazlıyor. Sıkıntılı anımızda yanımızda yer almıyor. Bunun örneğini 1974 Kıbrıs Harekâtı'nda gördük. O nedenle kendi yerli petrol sanayimizi geliştirmek zorundayız" diye konuştu.