Mağdurlar geri dönebilecek

'Evet' çıkarsa HSYK ve YAŞ kararlarıyla meslekten atılan savcı, hakim ve askerler göreve iade davası açabilecek.

Referandumda evet çıkması halinde HSYK ve YAŞ kararlarıyla meslekten atılan savcı, hakim ve askerler göreve iade davası açabilecek. Hukukçular, mağdurların 13 Eylül'den itibaren 60 gün içinde idare mahkemelerine başvurmaları gerektiğini kaydetti.

Anayasa değişikliği paketinde yeralan maddeler arasında Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) ile Yüksek Askeri Şûra (YAŞ) kararlarının yargı denetimine açılması da bulunuyor. HSYK ve YAŞ kararlarıyla meslekten ihraç edilen hakim, savcı ve askeri personelin referandumdan evet çıkması halinde idare mahkemelerine iptal davası açarak göreve iadelerini isteyebilecekleri belirtiliyor. Avukat Mehmet Alan ve eski Cumhuriyet Savcısı Gültekin Avcı, referandumdan evet çıkması halinde bunun önünde bir engel kalmadığını, zaman aşımı kavramının referandum oylamasının hemen sonrasında başlayacağını dile getiriyor.

Avukat Mehmet Alan, mevcut sistemde HSYK kararlarına yargı yolunun kapalı olduğunu, anayasa değişikliği paketinde ise bu yolun açıldığını hatırlattı. Eski Van Cumhuriyet Savcısı Ferhat Sarıkaya'nın, Şemdinli olaylarıyla ilgili olarak hazırladığı iddianame sonrası HSYK tarafından hızla meslekten ihraç edildiğini hatırlatan Alan, "Bir savcı görevini yaptı diye jet hızıyla HSYK tarafından meslekten atıldı. HSYK kararlarına yargı yolu kapalı olduğu için Sarıkaya dava açamadı. Önünde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne gitme yolu varken o ülkesini yabancı ülkelere şikayet etmemek için dava açmadı. Şimdi bu referandumdan evet sonucu çıkarsa Ferhat Sarıkaya gibi savcı, hakim ve YAŞ kararlarıyla ihraç edilen askerler bu kararların iptali için idare mahkemelerine dava açabilecek." diye konuştu.

60 gün içinde iptal davası açılabilecek

Zaman aşımının referandumdan hemen sonra başlayacağını söyleyen eski Cumhuriyet Savcısı Gültekin Avcı da HSYK ve YAŞ kararlarıyla meslekten ihraç edilen kişilerin referandumdan evet çıkması durumunda 60 gün içinde iptal davası açabileceklerini söyledi. Ferhat Sarıkaya, Sacit Kayasu gibi savcıların da bundan faydalanabileceğini vurgulayan Avcı, "HSYK kararlarıyla meslekten atılan savcı ve hakimler evet çıkarsa İdare Mahkemeleri'ne dava açabilir. YAŞ kararlarıyla meslekten atılan askerler de aynı şekilde Askeri İdare Mahkemesi'ne başvurmalı. Ben bu başvuruların olumlu sonuçlanacağına inanıyorum." dedi.

Ferhat Sarıkaya ve Sacit Kayasu olayları

Eski Van Cumhuriyet Savcısı Ferhat Sarıkaya, 2005'te Şemdinli'de çıkan olaylarla ilgili soruşturmayı yürütüyordu. Sarıkaya, Şemdinli olaylarıyla ilgili hazırladığı iddianamede dömemin Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt, Van Asayiş Kolordu Komutanı Korgeneral Selahattin Uğurlu ile Hakkari Dağ ve Komando Tugay Komutanı Tuğgeneral Erdal Öztürk hakkında, 'Büyükanıt'ın 7. Kolordu Komutanı olduğu dönemde suç işlemek için çete kurduğu' iddiaları yer aldı. Bu iddianame sonrası, HSYK, Sarıkaya hakkında, mesleki yeterlilikten uzak olduğu gerekçesiyle 20 Nisan 2006'da meslekten ihraç kararı verdi. Bu kararla Sarıkaya'nın aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde avukatlık yapması dahi yasaklandı.

Sarıkaya'nın hazırladığı iddianame yargılamayı yapan mahkeme tarafından kabul edilmiş ve yargılama sonucu sanıklar ağır cezalara çarptırılmıştı. Yargıtay, olayın askeri mahkemenin görev alanına girdiği gerekçesiyle dosyayı askeri mahkemeye göndermiş, askeri mahkeme de sanıkları ilk celsede serbest bırakmıştı.

Adana Cumhuriyet Savcısı Sacit Kayasu, 28 Mart 2000'de, 12 Eylül darbesinin lideri Kenan Evren'in anayasal suç işlediğine dair iddianame hazırlayarak, 12 Eylül yöneticilerinin yargılanmasını talep etti. HSYK, Kayasu'nun, evine davet ettiği gazetecilere açıklama yaptığı ve iddianame suretlerini dağıttığı gerekçesiyle 29 Mart 2000 tarihinde yargılanmasına izin verdi. HSYK, Kayasu'ya 30 Mart 2000 tarihinde kınama cezası verdi. Bu arada Adana Cumhuriyet Başsavcılığı, iddianameyi sadece kınama olarak görerek işlem yapılmasına gerek olmadığına karar verdi. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 11 Aralık 2002'de Kayasu'yu 'görevi kötüye kullanmak' ve 'askeri kuvvetleri tahkir ve tezyif' iddialarıyla para cezasına mahkum etti ve cezayı erteledi. 20 Nisan 2000'de savcılık görevinden uzaklaştırılan Kayasu, HSYK kararıyla da 27 Şubat 2003'te meslekten ihraç edildi.