Kutlu Şehir Urfa'da Ulu Camii

Fakat, Ulu Camii'nin doğu duvarına bitişik olan medresenin cami avlusuna bakan kapısı üzerindeki kitabede, medreseyi Selahattin Eyyubi'nin 1191'de yaptırdığı yazılıdır.  Mantıken caminin medreseden önce yapıldığı düşünülürse, Ulu Camii'yi, yörede Eyyubiler'den önce egemen olan Zengîler döneminde, 1170-1175 yılları arasında yaptırıldığı varsayılabilir.

Bu tahmini destekleyecek hususlardan birisi de Ulu Camii'nin Zengîler devri mimari özellikleriyle uyum göstermesi, özellikle, plan şeması acısından daha çok Suriye'deki Nureddin Zengî dönemi yapılarıyla benzer olmasıdır. Bu benzerliği bir adım daha ileri götürerek, eseri Nureddin Zengî dönemiyle özdeşleştirmemiz mümkündür. 1146-1174 yılları arasında hüküm süren Nureddin Zengî, güçlü şahsiyeti ve yüksek sanat görüşü ile Selçuklu sanatı geleneklerine bağlı kalmış ve Halep, Şam gibi Suriye şehirlerinde yeni bir mimarî üslubun gelişmesine öncü olmuştur. Şehirleri mamur hale getiren Nureddin Zengî, Halep Ulu Camii'ni de tamir ettirmiştir. Urfa Ulu Camii, plan şeması bakımından Halep Ulu Camii'ne benzemektedir. Bütün bunlardan hareketle,  Nureddin Zengî, Urfa'yı fethettikten sonra Ulu Camii'yi inşa ettirmiştir diyebiliriz.  Bu arada, Ulu Camii'nin bilinmeyenleri arasında mimarı da yer almakta olup, bu konuda herhangi bir isim üzerinde düşünmek mümkün değildir.

CEVAT AKKANAT