Kuklanı göreyim dünya!

Uluslararası İstanbul Kukla Festivali, Hollanda'nın kukla grubu Duda Paiva Company'nin gösterisiyle başladı. Sanat yönetmeni Cengiz Özek, İstanbul'da 13 yıldır düzenlenen kukla festivalinin bu yıl ilk kez 21 Mart Dünya Kukla Günü'nde başladığını ve üç aya yayılacağını belirtti.

21 Mart Dünya Kukla Günü dolayısıyla düzenlenen ''Dünya Kuklası İstanbul'da'' başlıklı Uluslararası İstanbul Kukla Festivali, Hollanda'nın kukla grubu Duda Paiva Company'nin gösterisiyle başladı. İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı'nın (AKB) desteğiyle organize edilen festivalin Garajİstanbul'da yapılan açılış töreninde konuşan projenin sanat yönetmeni Cengiz Özek, İstanbul'da 13 yıldır düzenlenen kukla festivalinin bu yıl ilk kez 21 Mart Dünya Kukla Günü'nde başladığını ve 2010 etkinlikleri çerçevesinde üç aya yayılacağını belirtti. Festival kapsamında bugün İstanbul Metrosu'nda (Taksim girişi) dünya genelinde farklı tekniklerdeki kukla örneklerinin yer aldığı kukla sergisinin açıldığını ifade eden Özek, Mayıs ayında da ''Vietnam Su Kuklası''nın gösterilerinin Taksim Meydanı'nda yapılacağını kaydetti.

İstanbul 2010 AKB Ajansı Genel Sekreteri Yılmaz Kurt da ajans olarak sanatın her alanında yer almaktan, bu heyecanı İstanbul'un bir yıl boyunca sahip olacağı bu ayrıcalıklı unvanın enerjisini İstanbullularla her fırsatta paylaşmaktan mutlu olduklarını belirterek, ''İstanbul ve İstanbullular ilk kez bu unvanla Avrupa ve Avrupalılar ile kültür ve sanat aracılığıyla iletişim kurma fırsatını yakalıyor'' dedi.

İstanbul'un tarihten bugüne sahip olduğu çok daha büyük, eşsiz unvanlar bulunduğunu, ancak 21. yüzyılın başında İstanbul'un bir yıl boyunca Avrupa kültür başkenti olarak anılmasının da hem İstanbul hem Türkiye için eşsiz bir fırsat olduğunu vurgulayan Kurt, şöyle devam etti: ''Bu şehrin insanları, bu şehrin sanat yöneticileri ilk kez Avrupalı dostlarımızla bir evrensel dille konuşuyor, ürünlerini paylaşıyor, birlikte nefes alıyor ve birlikte çalışma imkanını yaşıyor. AKB Ajansı olarak bizler de şehrimizin, ülkemizin kültür sanat alanında sahip olduğu bu güçlü potansiyeli belki de ilk kez bu kadar yoğun bir şekilde gündeme taşımış oluyoruz. Sanat belki de ilk kez onu takip edenler için değil tüm İstanbullular için üretiliyor ve daha önemlisi tüketiliyor. İçinde bulunduğumuz dönemde sanatın birleştirici gücüne ihtiyaç duyuyoruz. Bu nedenle de Avrupa, yatırımlarını bu alanlara yönlendiriyor. Bizler de aynı mantıkla bu sene boyunca sahip olduğumuz bu unvana sanatın din, dil, ırk, renk, ayırt etmeyen bu birleştirici durumdan güç alarak kültür politikaları alanında ilk kez bu kadar büyük ve bu kadar kapsamlı yatırım gerçekleştiriyoruz.''

Törende, Uluslararası Kukla ve Gölge Oyunları Birliği İkinci Başkanı Annetta Dabs tarafından 'Dünya Kukla Günü Bildirisi'' okundu. Bildiride, şu ifadeler yer aldı: ''Birçok insan gibi Haiti'yi harap eden deprem karşısında derinden etkilendim. Televizyonda ve internette gösterilen görüntülere baktığımda, tüm sanat dallarını bir aracı olarak düşünerek kendime şunu sordum. Böylesine bir afetin insani boyutu en etkili şekilde nasıl ifade edilebilir? Doğrusu kendime, sadece Haitililerin acılarını sahneye nasıl aktarılacağını değil; aynı zamanda onlara çabuk iyileşme gücünün aynı anda hem hareketlerle hem de ilhamla nasıl verilebileceğini sordum. Bana öyle geliyor ki, kukla bu trajediyi iletebilecek en iyi aracıdır. Kuklanın güçsüzlüğü ve kırılganlığı, fakat aynı derecede saflığı ve masumiyeti birleştirerek, seyirci ile yakınlık ve birlik kurulmasını sağlamaktadır. Böyle bir birliktelik, insanların oynadığı tiyatro ve sinemadan daha büyük bir avantaj kazandırmaktadır. Oyuncunun aksine kuklanın yaşadığı acımasızlıklar sahte değildir. İpleri kesildiğinde, dövüldüğünde, onunla alay edildiğinde, aşağılandığında, hor görüldüğünde veya parçaları söküldüğünde, kukla asla bundan şikayet etmez. Tamir edilir, eski haline dönüştürülür ve bir kez daha yeniymişçesine ayakları üzerinde durur. Bu gerçek, kuklalara muhteşem bir güç bağışlar. Çünkü kuklalar, aynı anda kaderin adaletsizlikleriyle yüzleşebilme ve yıkıntılardan yeni bir dünya yaratabilme cesaretini aşılar.''

Konuşmaların ardından, UNESCO tarafından Karagöz'ün sözlü kültür mirasına kabul edilmesi nedeniyle belirlenen yaşayan üç Karagöz ustası Tacettin Diker, Orhan Kurt ve Metin Özlen'e festival kapsamında birer plaket takdim edildi. Daha sonra açılışa konuk olarak katılan Hollanda'nın kukla grubu Duda Paiva Company, video, dans ve kukla kullanarak karışık teknikte yorumladığı ''Morningstar'' adlı gösteriyi sundu. 16 Mayısa kadar sürecek Uluslararası İstanbul Kukla Festivali'ne Polonya, Almanya, Bulgaristan, Japonya, Fransa'dan kukla ustaları katılacak.

Türkiye'den Tacettin Diker'in ''Çifte Cadılar'', Orhan Kurt'un ''Kayık'', Metin Özlen'in ''Ferhat ile Şirin'', Anse Karagöz ve Kukla Tiyatrosu'nun ''Cimri Ağa ve Kaplumbağa'', Kurmalı Salyangoz'un ''Dört Mevsim'' ve Cengiz Özek Gölge Tiyatrosu'nun ''Büyülü Ağaç'', Çöp Canavarı'' ile' 'Sihirli Lamba'' adlı oyunlarını sergileyeceği festivalde yer alan oyunlar Fransız Kültür Merkezi, Kukla İstanbul, Garajİstanbul, Notre Dame De Sion'da izlenebilecek. Ayrıca Beyaz Ay Derneği'nin katkılarıyla festival süresince engelli çocuklar için kukla yapım atölyeleri de açılacak.