Komünist partisinden Putin'e soğuk duş

Rusya'da yapılan genel seçimlerde Rusya Başbakanı Vladimir Putin'in partisi tek başına iktidar olmasına karşın ciddi oy kaybına uğrarken bitti" sanılan Komünist Parti, oylarını neredeyse iki kat artırdı.

Rusya Merkez Seçim Komisyonu, oyların yüzde 95,7'sinin sayıldığını belirterek, iktidardaki Birleşik Rusya Partisi'nin (BRP) 2007 yılında yüzde 64,3 olan oy oranının yüzde 49,54'e düştüğünü, Gennadiy Züganov'un liderliğini yaptığı Komünist Parti'nin oylarının yüzde 11,6'dan yüzde 19,16'ya çıktığını kaydetti.

Oylarını artıran diğer partiler ise aşırı milliyetçi Vladimir Jirinovski'nin liderliğini yaptığı Liberal Demokratik Parti (yüzde 8,1'den yüzde 11,66'ya) ve Adil Rusya Partisi (yüzde 7,7'den yüzde 13,22'ye) oldu.

Merkez Seçim Komisyonu'nun açıkladığı verilere göre, iktidardaki BRP'nin 450 sandalyeli parlamentodaki milletvekili sayısı 315'den 238'düşerken, Komünist Parti milletvekili sayısını 57'den 92'ye, Jirinovski'nin partisi 40'tan 56'ya, Adil Rusya Partisi de 38 olan milletvekili sayısını 64'e yükseltmiş olacak.

Rusya Başbakanı Vladimir Putin ve Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev'in ağır toplarını oluşturduğu BRP tek başına iktidarı oluşturmasına karşın, parlamentoda yasaları eskisi kadar kolay çıkaramayacak gibi görünüyor. Ancak buna karşın muhalefet seçimlerde ciddi hileler yapıldığı konusunda ısrarlı.

Komünistlerin Sovyetler'in dağılmasının ardından lideri olan ve o günden beri koltuğunu korumayı başaran lideri Züganov yaptığı açıklamada, Sovyetler'in dağıldığı 1991 yılından beri en "kirli" seçimin dün yapıldığını ileri sürdü.

Rusya'da gelecek yıl Mart ayında düzenlenecek devlet başkanlığı seçimiyle Kremlin'e geri dönme hazırlığı yapan Putin'in bu seçim sonucuyla işinin hiç de tahmin ettiği kadar kolay olmayacağı yorumları yapılıyor.

Muhalif Eko Moskova radyosu yorumcularından Stanislav Kucher, seçim sonuçları konusundaki yorumunda, ''Çok sayıda insan sisteme karşı oy kullandı ve Putin de bu sistemin başında. Putin'in çok zor bir tercihi var. Siyasi olarak hayatta kalabilmesi için reform yapması gerekiyor, ancak bu reformları da ancak iktidarın etrafındaki çıkar çevrelerden kurtulabilirse yapabilir'' dedi.

Analistler, iktidar partisinin yüzde 15'e yakın oy kaybetmesine, ülkede giderek artan yolsuzluk ve zengin ile yoksul arasındaki uçurumun büyümesinin neden olduğunu savunarak, halkın büyük bölümünün 8 yıl devlet başkanlığı ve 4 yıl başbakanlık yapan Putin'i, anayasal değişiklikle 12 yıl daha iktidarda görmekten korktuğunu ileri sürüyorlar.

Putin ve Medvedev, dün yapılan seçimin ardından BRP'nin genel merkezinde basın mensuplarının karşısına geçip sonuçları değerlendirdiler.

Medvedev, daha önce muhalefetin desteğine ihtiyaç duymadan anayasa değişikliği yapabilen ve parlamentodaki sandalyelerin üçte ikisine sahip olan BRP'nin belirli konularda muhalefetle ittifakta bulunmaya hazır olduğunu belirtirken, Putin de bunun ülkedeki gerçek durumu yansıtan en uygun sonuç olduğunu söyledi.

Putin'in Kremlin'e dönüş yolunun şimdi biraz daha zor olacağı iddiası ortaya atılırken, 2003 Aralık ayında yapılan seçimde Putin'in desteklediği BRP yüzde 37,6 oranında oy alırken, birkaç ay sonra 2004 yılında yapılan devlet başkanlığı seçimini Putin yüzde 71 gibi yüksek bir oy oranıyla kazanmıştı.

-Komünistlerin yükselişi-

Oylarını neredeyse ikiye katlayan Komünist Parti, iktidarın seçimlerde çok büyük hileler yaptığını savunurken, Komünist Parti milletvekili Sergey Obuhov, dün yapılan seçim konusunda, ''Her şeyi yeniden yazmalarına karşın Rusya'da yeni bir siyasi gerçeklik var'' yorumunu yaptı.

Ancak analistler, Komünist Parti'ye verilen oyların büyük bölümünün partinin ideolojisinden veya programından ziyade insanların iktidardaki BRP'ye duyduğu tepkiden kaynaklandığı görüşünü savunuyor.

Muhalefet partileri özellikle devasa coğrafyaya sahip ülkenin uzak bölgelerinde büyük ihlaller yapıldığını savunurken, Rusya'da iki liberal medya kuruluşuyla batı destekli bir gözlemci kuruluş seçim sürecinde internet sayfalarının çökertildiğini kaydettiler.

Rus polisi, ülkenin ikinci büyük kenti olan St. Petersburg'da seçimde yolsuzluk yapıldığı gerekçesiyle 70 kişinin gözaltına alındığını belirtirken, başkent Moskova'da da protesto gösterisi yapan çok sayıda kişinin gözaltına alındığı kaydedildi.

Züganov da yaptığı ilk değerlendirmede, ülkede şu ana kadar böylesine ''kirli bir seçim yaşanmadığını, ülke çapında çok sayıda oylarının çalındığını'' ileri sürerek, ''Polis birçok seçim merkezindeki Komünist Parti gözlemcilerine izin vermedi ve gözlemcilere yönelik müdahalede bazılarının kemikleri bile kırıldı. Bazı sandıklar seçim başlamadan doldurulmuştu'' dedi.

Bazı yorumcular, BRP'nin aldığı bu oyla en fazla prestij kaybını Medvedev'in yaşadığını belirterek, ''Putin, Kremlin'e adaylığını ve bunun karşılığında Medvedev'in başbakan olarak atanmasını çok önceden ilan etmişti. BRP liste başında gelecek yıl Başbakan olarak görev yapmaya hazırlanan Medvedev'in liderliğinde seçime girdi ve bu sonuçtan en büyük dersi Medvedev'in çıkarması gerekiyor'' görüşünü dile getirdiler.