Kanuni'yi ağırlayan konak kültür ve sanata hizmet ediyor

Kanuni Sultan Süleyman ve 4. Murat gibi ünlü Osmanlı padişahlarını ağırlayan dünyanın en eski sivil mimarlık örneklerinden birisi olarak gösterilen Adana'daki Ramazanoğlu Konağı, Çukurova Üniversitesi tarafından kültür merkezi haline getirilerek, kültür ve sanatın hizmetine sunuldu.

Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Türk İslam Sanatları Tarihi Anabilim Dalı Başkanı, Ramazanoğlu Konağı Kültür Merkezi Müdürü Yrd. Doç. Dr. Gözde Ramazanoğlu, yaptığı açıklamada, Selçukluların ardından beylikler döneminin başladığını, Ramazanoğulları Beyliği'nin de Osmanlı ile eş dönemli olarak kurulduğunu, Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi dolayısı ile bölgeye gelmesi üzerine biatle Osmanlı Devleti'ne bağlandığını anlattı. Ramazanoğlu, Ramazanoğulları Beyliği'nin Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanmasına rağmen, babadan oğula geçen beylik unvanının uzun yıllar devam ettiğini, 1609'da ailede yetişkin erkek olmadığı için merkezden vali tayin edildiğini söyledi.

Ender sivil mimarilerden biri

Beylik döneminde saray selamlığı olarak Ramazanoğlu Konağı'nın inşa edildiğini ifade eden Ramazanoğlu Konağı Kültür Merkezi Müdürü Yrd. Doç. Dr. Gözde Ramazanoğlu, şunları kaydetti: "Beylik dönemi sarayının selamlık binası 1360-1390 yılları arasında inşa edilmiş. Saraylar iki bölümden oluşuyor. Harem ailenin yaşadığı yer, selamlık da resmi işlerin yapıldığı yer anlamına geliyor. Üniversitemizin kültür merkezi olarak kullandığı bu bina sarayın selamlık bölümü. Genellikle harem olarak algılanıyor çünkü yukarıda bir kafesli odamız var, o padişahın aşağıdaki toplantıları izlediği, Topkapı Sarayı'nda bulunan odanın bir benzeri. Kafesli oda olunca haremmiş gibi algılanıyor ama aslında binamız selamlık binası, resmi işlerin yapıldığı yer. Ramazanoğlu Beyliği döneminin saray selamlığı olan konak, 14. yüzyıldan kalma dünyadaki ender sivil mimarlık örneklerinden biri, eğer bu bina Batı'da bir Avrupa ülkesinde olsaydı buna şato diyecektik. Şöyle bakmak lazım, mesela bir kilise ya da cami hasar gördüğü zaman hemen onarılır. Fakat evler, saraylar onarılmıyorlar. Yenisi yapılıyor başka şekilde yaşanmaya başlanıyor. Bu nedenle bu bina dünya mimarlık tarihi açısından da önemli" dedi.

Topkapı sarayı'ndan daha eski

Ramazanoğlu, konağın Topkapı Sarayı'ndan daha eski bir geçmişe sahip olduğunu, Edirne'deki ilk Osmanlı Sarayı'nın yıkılmış durumda olduğunu, bu nedenle Türkiye'de de halen kullanılan, ayakta duran, kullanılabilir durumda en eski ve tek örnek olduğunu vurguladı. Binanın çeşitli tarihlerde tamir ve restorasyonunun yapıldığına dikkati çeken Ramazanoğlu; "Bina sürekli tamirlerle yaşıyor. Son olarak Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restorasyonu yapıldı. Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Bölge Müdürlüğü tarafından 2008'in sonunda restorasyonu tamamlandı, sonra da Çukurova Üniversitesi burayı kiraladı. Şimdi Çukurova Üniversitesi'nin kültür merkezi olarak Adanalılara ve ziyaret etmek isteyen herkese hizmet veriyor" dedi.

Kanuni için hamam

Ramazanoğlu, konakta Kanuni Sultan Süleyman ve 4. Murat'ın da ağırlandığını anlatarak, şöyle devam etti: "Devlet başkanlarının sarayda ağırlanması geleneği var, mesela şimdi Dolmabahçe Sarayı'nda resepsiyon veriliyor. Cumhurbaşkanımız, İngiltere'ye gittiği zaman Buckingham Sarayı'nda ağırlanıyor. Aynı geleneğin devamı. Ramazanoğulları, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlandıktan sonra burası yönetim merkezi olarak kullanılıyor. Kanuni Sultan Süleyman Irak Seferi dönüşü Matrakçı Nasuh ile birlikte 15, 16, 17 Aralık 1535'de bu binada misafir ediliyor. Kanuni Sultan Süleyman'ın kaldığı yer, bir başoda niteliğinde. Eski binalarda ikinci katlarda hamam olmaz. Çünkü henüz motor pompaları, elektrikli sistem olmadığı için ikinci kata su çıkartmak bir sıkıntıdır. Burada ikinci katta bir hamam var. Kanuni Sultan Süleyman'ın kaldığı odanın hemen yanında, özel tek kişilik minicik bir Türk hamamı var. Kanuni Sultan Süleyman geleceği zaman onu daha iyi ağırlayabilmek için yapılmış. Ayrıca, hem içeriye, divanhaneye hem dışarıya penceresi olan meclis toplantılarının izlenebildiği kafesli bir oda bulunuyor. Orayı şimdi küçük bir müze gibi kullanıyoruz. 4. Murat da Bağdat Seferi dönüşünde burada misafir ediliyor." Son olarak Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve eşi Hayrünnisa Gül'ün de konağı gezdiğini belirten Ramazanoğlu; "Cumhurbaşkanımız Sayın Abdullah Gül Adana'yı ziyarete geldiğinde devlet başkanlarını sarayda karşılama geleneğine dayanarak, üniversitemiz kendilerini burada ağırlamayı başardı" diye konuştu.

Konak ünlü şair ziya paşa tarafından da kullanıldı

Ramazanoğlu, konakta rektörlük kabul salonu olarak kullanılan odanın, ünlü şair ve Adana Valisi Ziya Paşa tarafından da kullanıldığını belirterek; "Ziya Paşa'dan sonra Hacı Hasan Efendi vali oluyor. Onun döneminde de kabul salonu olarak kullanılıyor. Hacı Hasan Efendi'nin eşi Emetullah Hanım, Osmanlı'nın ilk hanım öğretmenlerinden birisi. Onun yazmış olduğu hatıralar var, öğretmen de olduğu için tabii bilinçli olarak yazılmış. Onun hatıralarına göre bu oda mümkün olduğu kadar aslına benzetilerek tekrar tefriş edildi. Odadaki bir perde kornişimiz orijinal, 1800'lü yıllara dayanıyor" dedi.

Konakta konser ve konferanslar düzenleniyor

Gözde Ramazanoğlu, Çukurova Üniversitesi'nin kiralamasından sonra konağın, Ramazanoğlu Konağı Kültür Merkezi adıyla şehre hizmet veren bir yer haline dönüştürüldüğünü söyledi. Bütün külliye üzerinde alan yönetimi uygulandığını belirten Ramazanoğlu; "Binada her Cumartesi konferanslar düzenleniyor. Ayrıca, klasik Türk Sanat ve Batı Müziği konserleri oluyor. Adanalıların önemli bir ihtiyacını karşılıyor" dedi. Ramazanoğlu, konağın, Hanımın Çiftliği adlı dizi filmin bazı bölümlerinde de kullanıldığını söyledi. Ramazanoğlu, ayrıca konağı gezip, tarihiyle ilgili bilgi almak isteyenlere de yardımcı olduklarını vurguladı.