Kaçırılan eserler Türkiye'de

  Birbirinden ilginç yöntemlerle yurt dışına kaçırılan tarihi eserlerin, anavatanı Türkiye'ye dönüş yolculuğu sürüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın girişimleri sonucu Almanya'nın Bremen kentinden getirilen toplam bin 182 tarihi eser, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sanatseverlerin beğenisine sunuldu.

Almanya'nın Bremen kentinde, 29 Şubat 2002 tarihinde Alman İnterpolü'nce ele geçirilen tarihi eserlerin Anadolu kökenli oldukları tespit edildi. Gerekli girişimler yapılarak sözkonusu eserlerin Türkiye'ye iadesi istendi. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün girişimleri sonucunda Dışişleri Bakanlığı'nca konu Almanya Federal Suç Bürosu'na intikal ettirildi.

Eserlerin Türkiye'ye iadesi amacıyla adli yardım talebinde bulunuldu. Ancak adli yardım talebine istinaden eserlerin tesliminin mümkün olmadığı ve mülkiyet ilişkilerinin açılacak medeni hukuk davası kapsamında açıklığa kavuşturulması gerektiği bildirildi. Bunun üzerine Dışişleri Bakanlığı, Hannover Başkonsolosluğu tarafından temin edilen bir avukatlık firması aracılığıyla Almanya'da yürütülen hukuki sürece Kültür ve Turizm Bakanlığı müdahil oldu.

Söz konusu eserlerin İzmir-Muğla bölgelerinden kaçırıldığına ilişkin hazırlanan uzman raporları ve elde edilen bilgi, belgeler nezdinde eserlerin ülkemize iadesi amacıyla Türkiye'yi temsil eden avukat tarafından Bremen Başsavcılığı'na yasal başvuruda bulunuldu.

Açılan dava kapsamında yetkili savcılığın Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın itirazını haklı bulması sonucunda eserlerin Türkiye'ye iadesine karar verildi. Grek, Roma ve Bizans dönemine ait 716 sikke ve 466 adet değişik dönemlere ait madeni süs eşyaları; mücevherler, haçlar ve mızrak uçları olmak üzere toplam bin 182 eser, 9 Ekim 2008 tarihinde Hannover Başkonsolosluğu'na teslim edildi.

Eserler Türkiye'ye getirilerek 17 Aralık 2008 tarihinde Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü'nde koruma altına alındı. Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay'ın da katılımıyla bugün Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde bir tören düzenlendi. Bakan Günay, Almanya'dan getirilen eserleri inceledi.

Tarihi eser kaçakçılığı ilgili bilgi veren Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Orhan Düzgün, kültür kaçakçılığıyla, kaçak kazıların kültür varlıklarına en fazla zarar veren konuların başında geldiğini söyledi. 2008 yılında 135 adet yerli ve yabancı bilimsel kazı gerçekleştirildiğini anlatan Düzgün, vatandaşlara bakanlık aracılığıyla son 10 yılda toplam bin 370, 2008 yılında ise 92 adet define kazısı izni verildiğini açıkladı.

Kaçak kazılarda kullanılan metal dedektörün kullanımının denetim altına alınmasına yönelik yeni yasal düzenlemeler yapılması çalışmalarına da başlanıldığını anlatan Düzgün, "2003-2005 yılları arasında kaçakçılık olaylarının ortalaması 800 iken 2006 yılında 512, 2007 yılında 206, 2008 yılında 194'e düşmüştür. Yurt dışına kaçırılan tarihi eserlerin iadesi çalışması kapsamında 2007 yılında 349 adet, 2008 yılında bin 532 adet eser aide gerçekleştirildi." dedi.

Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay ise 2008 yılında 26 milyon insanın Türkiye'yi ziyaret ettiğini belirterek 22 milyona yakın insanın da müzeleri ziyaret ettiğini açıkladı. Geçmiş yıllardan kaynaklanan sorun ve ihmallerin olduğunu anlatan Günay, bunların giderilmeye çalışıldığını ifade etti.

Bakan Günay, "Zaman zaman kültür ve turizm arasında bir sınır çizme, bunları birbirinden ayırma, sanki başka alanlarla çok ilgili alanlarmış gibi ayrıştırma niyet ve gayreti gündeme geliyor. Ben kültürümüze sahip çıktığımız zaman turizm değerimizin çok artabileceğine, turizmin kültürel eserlerin değerini bildiği ölçüde farklılaşacağına ve markalaşacağına yürekten inanıyorum." diye konuştu