Diyanet'ten İsviçre'deki minare yasağı ile ilgili açıklama
Kabul edilemez

Diyanet İşleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, İsviçre'de yapılan ve minare yapımının yasaklanması sonucu çıkan referandum ile ilgili, "Temel insan haklarının iptali veya ihlali referandum konusu yapılamayacağı gibi, herhangi bir ulus, devlet yahut organ tarafından kısıtlanması veya bu anlama gelebilecek şekilde sınırlandırılması da kabul edilemez" denildi.

Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, "29 Kasım 2009 Pazar günü İsviçre'de minare yapımına ilişkin gerçekleştirilen referandumla ilgili olarak, Başkanlığımızca aşağıdaki açıklamanın kamuoyuyla paylaşılmasına lüzum görülmüştür: Din ve vicdan özgürlüğü, ifade özgürlüğü ve bunların ayrılmaz parçası olan diğer özgürlükler, temel insan hakları cümlesindendir. Temel insan haklarının iptali veya ihlali referandum konusu yapılamayacağı gibi, herhangi bir ulus, devlet yahut organ tarafından kısıtlanması veya bu anlama gelebilecek şekilde sınırlandırılması da kabul edilemez.

İsviçre'de yaşayan Müslüman azınlığın ibadet etme ve inancını yaşama hakkı anlamını taşıyan cami inşası ve cami mimarisinin mütemmim cüzü olan minare yapımı hakkının bir referanduma tabi tutulması, her şeyden önce kültürler ve inançlar arası ilişkiye vurulan ciddi bir darbedir. Bu durum minare üzerinden İslam'a ve müslümanlara karşı açık bir tahammülsüzlük göstergesi olarak hafızalarda yerini alacaktır. Bu referandum aynı zamanda insanlığın, özellikle Avrupalı ulusların bugün ulaştığı hak ve özgürlükler düzeyinden geri gitme arzusunun talihsiz bir örneği olmuştur.

Dahası referandum öncesi yapılan propagandalarda, tarih boyunca İslam kültürü ve medeniyetinde yaratıcının birliğini ifade etmekten başka herhangi bir anlam taşımayan minare üzerinden dini değerlerin tartışma konusu yapılması ve İslam'ın bir kez daha şiddetle özdeşleştirilmesi bütün Müslümanları derinden yaralamıştır. Belki de asıl sorun, referandumun sonucundan ziyade evrensel bir hakkın oylanabilir ve tartışılabilir hale getirilmesi ve bunun üzerinden demokratik bir hukuk devletinde dini ayrımcılık yapılmış olmasıdır.

Din özgürlüğü, insanın sadece iç dünyasında sakladığı değerlere inanma özgürlüğüne indirgenemez. İnancını ifade etme, ibadetlerini özgürce ifa etme, mülkiyet hakları çerçevesinde mabet edinme de bu özgürlüğün önemli bir parçasıdır. Çoğunlukların, azınlıkları kendisiyle aynileştirdiği veya bütünleştirdiği oranda kabullenmesi, aradaki farklılıkları bertaraf ettiği oranda özgürlük tanıması çifte standart taşıyan aldatıcı, yapay bir özgürlüktür. İnsanlık tarihi dini özgürlükler alanında önemli mesafe kat etmiş ve toplumsal barış ve huzuru sağlamanın ancak temel hak ve özgürlükleri korumak ve geliştirmekle mümkün olacağı yönünde ortak bir akıl oluşturmuştur. Uygar dünya din ve vicdan özgürlüğü alanında modern zamanlarda erişilen düzeyin ötekini kavrama kapasitesi yeterince olgunlaşmamış kimi topluluklarca geriletilmesine ve engellenmesine izin vermeyecektir."