İstiklâl Marşı Hatıraları gün yüzüne çıkıyor

Koleksiyoner Yusuf Çağlar'ın 15 yıl süren araştırmalar sonucu bir araya getirdiği İstiklal Marşı ile ilgili hazırlanmış kartlar, ilk gün zarfları, plaklar, anma günlerine ait belge ve davetiyeler, özel basılmış hatıra paraları, çoğaltılmış İstiklal Marşı sözleri, istiklal Marşı'nın kabulünün 90. yıl dönümü olan 12 Martta ilk kez bir sergi konsepti içinde sunulacak.

"İstiklal Marşı Hatıraları Sergisi", Fatih Ali Emiri Kültür Merkezi'nde "2011 Mehmet Akif Yılı" etkinlikleri kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. tarafından saat 14.00'da açılacak. Fatih Ali Emiri Kültür Merkezi'nde 27 Mart tarihine kadar açık kalacak sergi, marşın resmen kabul edildiğini ilan eden Ceride-i Resmiye'den (Resmi Gazete) ilk meclis albümüne, 45'lik plaklardan orijinal notalara kadar 100'e yakın belge, fotoğraf, kart, pul, para gibi görsellerle şekillenen tarihi, bir köprü gibi bugüne taşıyacak.

İki beste iki bestekâr

TBMM Maarif Vekaleti tarafından açılan İstiklal Marşı Beste Yarışması'nda birinci seçilen ve resmiyet kazanan ilk İstiklal Marşı'nın bestekarı olan Ali Rifat Çağatay'ın iki bestesi, taş plağa okunmuş İstiklal Marşı, Osman Zeki Üngör'ün iki bestesi ve Riyaset-i Cumhur Orkestrası tarafından taş plağa kaydedilen İstiklal Marşı bu sergide bir araya gelecek. Sergide ayrıca, Abdülkadir Töre, İsmail Hakkı Aksoy, Halit Lemi Atlı , Mehmet Zati Arca, Ahmet Yekta Madran, Mustafa Sunar gibi İstiklal Marşı beste yarışmasında öne çıkmış ve eserleri farklı illerde icra edilmiş bestekarlar ın da notaları görülebilecek. Milli mücadelede görev alan ve TBMM kurulduğunda Burdur Milletvekilliği yapan Mehmed Akif'in, İrşat Heyeti ile askeri birliklere moral ziyaretleri gerçekleştirdiğini gösteren cemiyet fotoğrafı da serginin önemli belgelerinden birini oluşturuyor.

"Ordunun duası notası"

Serginin sürpriz belgelerden biri ise "Ordunun Duası Notası". Mehmed Akif'e ait olan "Ordunun Duası" şiiri de tıpkı İstiklal Marşı gibi Türkiye'de askeri karargahlarda çalındı ve sözleri ezberlendi. Ali Rifat Çağatay'ın bestelediği "Ordunun Duası" şiiri, Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti Celilesi'nce kabul ve tasdik edildi. Dönemin Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak Paşa'nın teşvikiyle Ali Rifat Çağatay tarafından bestelenen şiirin ilk dörtlüğü, "Yılmam ölümden, yaradan askerim/Orduma Gazi dedi Peygamberim/Bir dileğim var, ölürüm isterim/Yurduma tek düşman ayak basmasın" dizelerinden oluşuyor.

Her kıta için bir İstiklal Marşı kartı

"İstiklal Marşı Yadigarı" başlığı altında sergideki yerini alacak olan tahşidat kartları ise İstanbul, Bursa, İzmir, Balıkesir, Aydın, Edirne gibi illerin işgal günlerini gösteren ve kurtuluş günlerini müjdeleyen özgün çalışmalardan oluşuyor. Her birinin üzerinde İstiklal Marşı'ndan bir kıtanın yazılı olduğu ve "Tahsin" imzasının yer aldığı çizimlerle renklenen kartlar, sergi ziyaretçilerinin ilgisini çekecek hatıralar arasında bulunuyor. "İstiklal Marşı Hatıraları Sergisi"nde, Beşir Ayvazoğlu'nun arşivinden Mehmed Akif'in gençlik fotoğrafı ve Mehmed Akif'in Asım Şakir için imzaladığı Safahat kitabı da yer alacak. Sergi bir ilke daha öncülük ederek, dört farklı İstiklal Marşı notasının tıpkıbasımını ziyaretçilere sunacak.

Mehmed Akif'in Safahat'ta yer almayan bir şiiri sergide

İstiklal Marşı şairi Mehmed Akif'in Türkiye'de ailesi ve hayatı hakkında henüz kapsamlı bir araştırma yapılmaması nedeniyle dostlarına gönderdiği mektuplar da büyük önem taşıyor. Bu anlamda Safahat şairi Mehmed Akif'in sergide yer alacak "Hasbihal" şiiri de sürpriz belgelerden biri. Sergide, Safahat'ta yer almayan bu şiirin orijinali yanında Mehmet Rüyan Soydan'ın arşivinden Akif'in oğulları Tahir ve Emin'in fotoğrafı, kızı Cemile Doğrul'un vekaleti ve Birinci Millet Meclisi mebuslarından "Hacı Süleyman Efendi"ye imzaladığı portresi de yer alacak.