İstihdam edilenler yüzde 5, kredi kartı yüzde 265 arttı

Türkiye'de istihdam edilen kişi sayısı son 10 yılda yaklaşık yüzde 5 oranında artarken, kredi kartı sayısındaki artış yüzde 265'e ulaştı.

Türkiye'de istihdam edilen kişi sayısı son 10 yılda yaklaşık yüzde 5 oranında artarken, kredi kartı sayısındaki artış yüzde 265'e ulaştı. Ekonomik kriz nedeniyle 2001 yılında kredi kartı sayısı bir önceki yıla göre yüzde 3 gerilerken, 2009 yılında yaşanan krizin etkisiyle kredi kartı artış hızı yavaşladı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu(BDDK) Bankacılıkta Yapısal Gelişmeler Raporu kredi kartı sayısının istihdam artış hızının üzerinde gerçekleştiğini ortaya koydu. Kredi ve banka kartı analizlerine yer verilen rapora göre Türkiye'de istihdam edilen kişi sayısı son 10 yılda yaklaşık yüzde 5 oranında artışla 21 milyon 581 binden 23 milyon 955'e çıkarken, kredi kartı sayısındaki artış yüzde 265 oldu. 2000 yılında 13 milyon 372.6 bin olan kredi kartı sayısı, 2010 yılında 48 milyon 803 bine ulaştı. Bankalararası Kart Merkezi verilerine göre 2011 yılı Haziran ayında kredi kartı sayısı 2010 sonuna göre yüzde 0.7 artışla 49 milyon 126 bini aştı. 2000 yılına oranla ise artış yüzde 268'e ulaştı. BDDK'ya göre kredi kartı sayısındaki artışta bankaların pazar payı ve kar artırma stratejilerinin etkisinin yanı sıra, tüketicilerin harcama davranışlarındaki değişim de etkili oldu.

Krizler kredi kartı artışını frenledi

Yıllar itibarıyla veriler incelendiğinde, kriz yıllarında kredi kartı sayısındaki artış frenlendi. Ekonomik krizin etkisiyle 2001 yılında kredi kartı sayısı bir önceki yıla göre yüzde 3.5 azalışla 13 milyon 372.6 binden 12 milyon 905 bine geriledi. Bir önceki yıla göre yapılan değişim hesaplamalarına göre 2002 yılında kredi kartı sayısındaki artış yüzde 21.7, 2003 yılında yüzde 26.5, 2004 yılında yüzde 31.4, 2005 yılında yüzde 14.5, 2006 yılında yüzde 8.5, 2007 yılında yüzde 15.1, 2008 yılında yüzde 16.2 oldu. Bu süreçte en düşük artış oranı ise yüzde 2.3 ile küresel finans krizinin ekonomi üzerindeki etkilerini en fazla hissettirdiği 2009 yılına ait. 2008 yılında 43 milyon 394 bin kredi kartı bulunurken, bu sayı 2009'da 44 bin 392'ye yükseldi. Artış hızı yüzde 2.3 olarak gerçekleşti. 2010 yılında ise bir önceki yıla göre artış yüzde 9.9'a ulaştı.

Mevduat bankalarının kredi kartı pazarındaki payı yıllar itibarıyla ılımlı şekilde düştü. 2000, 2001, 2002 yıllarında kredi kartlarının tamamı mevduat bankalarına ait iken, 2003 yılı itibariyle katılım bankalarının kartları sınırlı da olsa devreye girdi. Mevduat bankalarının verdiği kredi kartı sayısının toplam içindeki payı 2010 itibarıyla yüzde 96.4 olarak gerçekleşti. Katılım bankalarının payı ise yüzde 3.6 oldu.

İstihdamdaki artış sınırlı kaldı

Kredi kartı artış hızında gelişmeler, istihdamdaki artışa paralel gitmedi. Bir başka ifadeyle kredi kartlarının sayısı, istihdam piyasasına giren kişi sayısı kadar artmadı. Türkiye İstitastik Kurumu verilerine göre istihdam 2001, 2002, 2003, 2004 yıllarında bir önceki yıla oranla gerilerken, kredi kartı sayısı yalnızca 2001 yılında gerileme gösterdi, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 ve 2010 yıllarında istihdamda yaşanan artış hızı ise kredi kartlarının oldukça gerisinde kaldı.