İşte modern zaman hastalıkları

Bel, boyun ve bilek ağrıları, göz hastalıkları ve varis modern zaman hastalıklarının başında geliyor. Sema Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Burcu Önal, günümüzde en sık görülen hastalıklarla ilgili pratik çözüm önerileri sunuyor.

Artık resmi işlemlerimizi bilgisayar başında oturarak halledebiliyor, alışverişlerimizi bir tıkla yapabiliyoruz. Alışverişe bilgisayar ile çıkarken ev içi işlerde çamaşır, bulaşık, halı yıkama makinesi, elektrik süpürgesi gibi aletler en büyük yardımcımız oluyor. Her daim elimizde tuttuğumuz bir kumanda var sanki ve biz o kumanda ile oturduğumuz yerden işlerimizi tamamlıyor, hayatımızı şekillendiriyoruz. Evde koltuğumuzda, işte sandalyemizde, yolculuk yaparken de aracımızda oturuyoruz, oturuyoruz... Belki bilgisayar, evde bize yardımcı olan makineler ya da ayağımızı yerden kesen otomobil sayesinde zamandan tasarruf sağlıyoruz ama kaybettiğimiz çok daha önemli bir şey var. Üstelik kaybettiğimiz şey bizim en değerlimiz; yani sağlımız.

İnsanlar artık eskiden olduğu gibi hareketli olmadığından hemen herkesi etkisi altına almış belli başlı hastalıklar var. Kiminde bu hastalıklar ileri boyutlara ulaşmış, kiminde ise henüz başlangıç safhasında seyrediyor. Son zamanlarda en sık görülen hastalıklardan; bel ve boyun fıtığı, karpaltunel sendromu denilen bilek ağrısı, varis, bacak bacak üzerine atmaktan kaynaklanan kan pıhtılaşması ve omurga disklerinin kayması başı çekiyor. Eğer bu hastalıklardan muzdaripseniz ve daha kötü boyutlara ulaşmasını istemiyorsanız Sema Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Burcu Önal'ın pratik çözüm önerilerini dikkate almanız yararınıza olacak. e.keskin@zaman.com.tr

Bacak bacak üstüne atmak

Bacak bacak üstüne atarak oturmak özellikle bel fıtığı hastaları için tehlike taşıyor. Geçtiğimiz günlerde gündeme gelen M.J. Sağlık Yönetimi adlı kuruluşun raporunda bu oturuş şeklinin kan akışını engellediği, buna bağlı kan pıhtılaşması, bel burkulması ve incinmesi, omurga disklerinin kayması ve omurgada anormal eğrilik gibi ciddi rahatsızlıklara sebep olduğu açıklandı. Önal, dizlerin 90 derece bükülü olduğu oturuş pozisyonlarını önerdiklerini dile getiriyor. Sandalyelerin, ayak tabanının yere 90 derece açıyla yani tam basacak şekilde ayarlanması gerektiğini aktarıyor. Önal, ayakta dururken ise "Bir bacak önde bir bacak geride ya da iki bacak omuz hizasında açık şekilde durulmalı." diyor.

Varis

Toplardamarların genişleyerek kıvrımlı, bükümlü hâl alması ve deri altında görülür şekle gelmesine varis deniyor. Varis, uzun süre ayakta kalmaktan ya da uzun süre oturmaktan kaynaklanıyor. Bu sebeple fırsat bulunduğunda ayakların yukarı kaldırılarak kan dolaşımının rahatlatılması gerekiyor. Önal bu hareketin yapılamaması durumunda, "En azından ayaklar ileri geri hareket ettirilmeli. Akşam eve geldiğinizde bacaklarınızı kalp seviyesinin üzerinde olacak şekilde uzatıp dinlenmeye çalışmanız da yararlı olacaktır." diyor. Yatmadan önce soğuk suyla masaj yapmanın da fayda sağlayacağını sözlerine ekliyor. Sıcak, varisi tetiklediğinden çok sıcak suyla banyo yapmaktan ya da kaplıca, sauna gibi ortamlardan kaçınmak gerekiyor.

Bel ağrıları

Dr. Burcu Önal bel ağrılarının fıtığa dönüşmemesi için ağır kaldırmamaya, karda ya da buzda kayıp düşmemeye, dengesiz yük taşımamaya (tek kolla), uzaktaki bir şeyi uzanarak kaldırmamaya özen gösterilmesi gerektiğini ifade ediyor. Ev temizliklerini dinlenerek yapmak da önem taşıyor.

Egzersizler

Bel çevresindeki kasların ve bağların güçlenmesi için yapmanız gereken en önemli sporlar yüzme, bisiklet çevirme ve yürüyüş. Bunun yanında sırt üstü yatarak bacakları karına doğru çekmek, yine sırt üstü yatarken dizleri kırıp ayakları yere basmak ve kalçayı yavaşça kaldırıp 10'a kadar sayıp indirmek, bacakları düz olarak teker teker kaldırıp indirmek, ayaklarını uzatarak yere oturmak ve dizleri hafif kırıp ayakların ucuna dokunmaya çalışmak bel ağrıları için tavsiye edilen egzersizlerin başında geliyor. Önal, egzersizlerin uzman kontrolünde yapılmasını da ayrıca vurguluyor.

Boyun ağrıları

Boyun fıtığına yakalanmamak için devamlı aynı noktaya bakmaktan, bilgisayar başında uzun süre kalmaktan (özellikle bilgisayar tam karşıda ve göz hizasında değilse), yatarak televizyon izlemekten, uzun süren araba seyahatlerinden ve başa gelen darbelere sebep olabilecek spor dallarıyla uğraşmaktan kaçınmak gerekiyor. Dr. Burcu Önal, ortopedik yastık kullanımının ve sırt üstü yatış pozisyonunun ağrılara iyi gelebileceğini kaydediyor. Ayrıca fıtığı engelleyecek en önemli şeyin egzersizler olduğunu dile getiriyor. Önal'ın tavsiye ettiği egzersizler şunlar

Karpaltunel sendromu

El bilek kanalının bağ dokularında gelişen ödemin, sinirlere baskı yapması sonucunda karpaltunel sendromu meydana geliyor. El işlerine düşkün ev hanımları ve uzun süre fare kullanan kişiler hastalığa maruz kalanların başında geliyor. Dr. Burcu Önal, bilgisayar kullanan kişilerin fareyi kullandığı elini sabit tutması gerektiğini ifade ediyor. Kadınların da örgü, dantel gibi işleri azaltmasını öneriyor. Eli içe bükerek uyunmaması önem taşıyor. Hastalığın en şiddetli olduğu dönemde ise buz uygulanması ile ödem azaltılmaya çalışılıyor. Eczanelerden alabileceğiniz 'atel'i kullanmak da ağrıların hafiflemesini sağlayacaktır.

Göz bozukluğu

Bilgisayara uzun süre bakmaktan kaynaklanan göz kuruluğuna bağlı gözde yanma, batma ve kızarıklık da son zamanların en sık rastlanan hastalıklarından. Bilgisayar ekranına aşağıdan bakıldığında göz kapağı daha fazla açılıyor ve gözlerin daha çok kurumasına neden oluyor. Bu sebeple bilgisayarın göz hizasından yukarıda olmaması gerekiyor. Kuruluğun engellenmesi için gözler zaman zaman 3-4 saniye kapalı tutularak egzersiz yapılabilir, böylelikle sıvı dengesi ayarlanabiliyor. Ayrıca göz sağlığı açısından bilgisayar ekranına yaklaşık 70 cm mesafeden bakmak gerekiyor.