Son 5 yılda çalışabilir yaştaki her 100 kişiden sadece 8 ine istihdam oluşturulabilirken çalışabilir yaştaki her 100 kadından 24 ü, her 100 erkekten ise 66 sı çalışıyor.
Ankara Ticaret Odası (ATO), 2000-2005 döneminde, çalışma çağındaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranının arttığını, buna karşılık çalışabilir yaştaki nüfusu karşılayacak istihdam yaratılamaması sonucu istihdama katılma oranının azaldığını bildirdi.
ATO dan yapılan açıklamada, Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) verileri kullanılarak Nisan-Mayıs-Haziran aylarını içeren ikinci dönemlerin karşılaştırıldığı "İstihdam 2000-2005" raporunun yayınlandığı bildirildi. Rapora göre, son 5 yılda çalışabilir nüfusa, 4 milyon 619 bin kişi eklenirken, sadece 374 bin kişiye istihdam yaratılabildi, çalışabilir yaştaki her 100 kişiden sadece 8 ine istihdam sağlanabildi.
2000 yılı ikinci döneminde erkeklerde yüzde 71 olan istihdama katılma oranının, 2005 yılı ikinci döneminde yüzde 66.1 e, kadınlarda yüzde 26.4 den yüzde 23.9 a düştüğü ifade edilen raporda, 2005 yılı ikinci döneminde çalışabilir yaştaki her 100 erkekten 66 sının, çalışabilir yaştaki her 100 kadından sadece 24 ünün çalıştığı belirtildi.
Raporda, 5 yılda çalışabilir yaştaki nüfusun 4.6 milyon arttığı, bunun 374 bininin çalışanlara, 838 bininin ise işsizlere eklendiği ifade edilirken, bu dönemde 3 milyon 407 bin kişinin işgücü dışına çıktığı kaydedildi. 2000 yılı ikinci döneminde 1 milyon 456 bin olan işsiz sayısının 2005 yılı aynı döneminde 838 bin kişi artarak 2 milyon 294 bin kişiye ulaştığı belirtilen raporda, işsizlik oranının aynı dönemde 6.1 den 9.2 ye çıktığı bildirildi.
İşsizlik rakamlarının, kent ve kırsal alanlarla cinsiyetler arasında farklılık sergilediğine dikkat çekilen raporda, işsiz sayısının kentlerde kırsal kesime oranla daha fazla arttığı belirtildi. Raporda, tarım sektöründe ücretsiz aile işçiliğinin yaygın olmasının toplam işsizlik rakamlarını perdelediği ifade edildi.
ATO Başkanı Sinan Aygün de açıklamada Türkiye nin büyük bir istihdam sorunuyla karşı karşıya olduğunu belirtti. Son 5 yılda istihdamdaki artışın sadece yüzde 1.7 olduğunu vurgulayan Aygün, tarımda çözülme ve artan nüfusu karşılayacak istihdam yaratılamazsa gelecek yıllarda Türkiye yi daha ağır bir istihdam ve işsizlik sorununun beklediğini ifade etti.
Türkiye de nüfus artış hızının yüzde 1.4-1.5 seviyesine gerilediğini buna karşın 15-24 yaş aralığında artış hızının yüzde 2.5-3.5 seviyesinde olduğunu ve bu trendin 2030 yılına kadar sürmesinin beklendiğini kaydeden Aygün, şöyle devam etti: "Ülke genelinde işsizlik oranı 9.2 iken genç nüfus içindeki işsizlik oranı yüzde 17.6 seviyesinde. Çalışabilir yaştaki her 100 kadından 76 sı çalışmıyor. Bu tablo değiştirilemediği sürece Türkiye için kalkınma hayaldir." Türkiye de büyümenin istihdam yaratmadığını belirten Aygün, faiz dışı bütçe yaratma düşüncesiyle kamu yatırımlarının askıya alındığını, yatırımların yerine faize kaynak ayrıldığını kaydetti.
Raporda, Türkiye de 2000 yılı ikinci döneminde 8 milyon 307 bin kişinin tarımda çalıştığı, 2005 de bu rakamın 7 milyon 266 bine gerilediği üzerinde duruldu.
Tarım dışı istihdamın 5 yılda 1 milyon 415 bin kişi arttığı, buna karşın tarımdaki çözülme nedeniyle toplam istihdamdaki artışın 5 yılda sadece 374 bin kişi olduğuna dikkat çekildi.
2000 yılı ikinci döneminde çalışanların yüzde 36.6 sının ücretli, yüzde 11.2 sinin yevmiyeli, yüzde 4.8 sinin işveren, yüzde 25.3 ünün ise kendi hesabına çalıştığı belirtilen raporda, 2005 yılı ikinci döneminde çalışanların yüzde 45.1 inin ücretli, yüzde 7.4 ünün yevmiyeli, yüzde 5.2 sini işveren, yüzde 24.6 sının kendi hesabına çalıştığı ifade edildi.
Raporda, 2005 yılının ikinci döneminde istihdamda yer alan kadınların yüzde 55 inin tarım sektöründe çalıştığı, bu oranın, kırsal yerleşim yerlerinde yüzde 86 ya çıktığına dikkat çekilirken, erkeklerin en yoğun oldukları sektörün yüzde 49 ile hizmetler sektörü olduğu kaydedildi.
Tarımda çalışanların sayısının 5 yılda 1 milyon 41 bin kişi azaldığı, buna karşın hizmetler sektörünün 1 milyon 460 bin kişiye iş yarattığı ifade edilen raporda, sanayideki artışın ise 5 yılda 280 bin kişiyle sınırlı kaldığı bildirildi.
Kadınların işgücüne katılım oranlarında çok büyük farklar olduğu dile getirilen raporda, 2005 yılı ikinci döneminde okuryazar olmayan her 100 kadından sadece 19 unun işgücüne katıldığı belirtildi.
