İsrail’le sürpriz ortaklık

Türkiye ile İsrail arasında geçen hafta yaşanan krizin ardından bugün Ankara'ya gelecek İsrail Savunma Bakanı Ehud Barak'ın birinci önceliği Ankara ile buzları eritmek. Türkiye'ye olumlu mesajlarla gelen Barak'ın temaslarında iki ülkenin savunma sanayii alanında işbirliğini artırmaya yönelik projelerin de ön plana çıkması bekleniyor.

İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı Daniel Ayalon'un Türkiye'nin Tel Aviv Büyükelçisi Oğuz Çelikkol'u makamına çağırdığı pazartesi günü ile krizin tırmandığı salı günü Ankara'da sürpriz bir İsrail askeri heyeti vardı. İsrail Savunma Bakan Yardımcısı Udi Shani, İsrail'in en önemli silah şirketlerinin üst düzey yöneticileriyle Ankara'da iki gün boyunca temaslarda bulundu. Mili Savunma Bakanlığı ve Savunma Sanayii Müsteşarlığı'ndaki görüşmelerin konusu, iki ülke işbirliğinin artırılması ve ortak savunma projeleri geliştirilmesiydi.

Türk ve İsrail heyetleri arasında bir süredir kapalı kapılar ardında tartışılan ve Barak'ın ziyaretinde ele alınacak konuların başında iki ülkenin dünyadaki M-60 Amerikan tanklarının modernizasyonu konusunda yapacakları işbirliği projesi yatıyor. Ankara'da, 11 Kasım'da, Türkiye ile İsrail arasında önemli bir anlaşma imzalandı. İsrail devlet şirketi IMI ile Türk savunma sanayiinin lider kuruluşu Aselsan arasında imzalanan protokol ile diğer ülkelerin ordularının envanterindeki tankların modernizasyonu için işbirliği kararı alındı. Türkiye'nin envanterindeki 170 tane Amerikan yapımı M-60 tankını Türk firmalarının da katkısıyla İsrail modernize etti. Kayseri'de tesisler kuruldu. Bu projede yürütülen işbirliği şimdi diğer ülkelerde sürdürülecek. Protokolün uygulanacağı ilk ülke Tayland. Tayland ordusunun elindeki tankların mekanik aksamları İsrail şirketleri, elektronik sistemleri ise başta Aselsan olmak üzere Türk firmalarınca değiştirilecek. İsrail ile görüşmeler yapan Tayland, önce Ankara'ya heyet göndererek Türk şirket yetenekleri hakkında bilgi aldı. Ankara'daki görüşmelerde Udi Shani, ortaklığın ikinci müşterisinin Kolombiya ordusu olabileceği mesajını iletti.

IMI - Aselsan işbirliği protokolünün uzun vadede hedefinde olan büyük pazar ise Orta Asya ve Ortadoğu ülkelerindeki binlerce M-60 tankı olacak. İsrail, Türkiye'nin son dönemde Arap ülkeleriyle artan dostluğunu tank ortaklığının daha da ilerletilmesi için bir avantaj olarak değerlendiriyor. Filistin sorununun çözülmesi durumunda Arap ülkelerindeki binlerce tankın modernizasyonunda Türk-İsrail ortaklık modelinin standart çözüm haline gelmesi hedefleniyor.

Savunma alanında 'Heron' insansız hava araçlarının tedarikinde yaşanan pürüz de aşıldı. Uçakların kabul testlerinin de Türk-İsrail krizinin tırmandığı salı günü başladığı öğrenildi. Şartnamedeki koşulları sağlayamayan uçakların, İsrail'in ceza ödemesi koşuluyla kabul edileceği öğrenildi. 10 insansız hava aracının nisana kadar TSK'ya teslimi hedefleniyor.

(UTKU ÇAKIRÖZER / AKŞAM)