İslam’da evlilik ve örnek aile hayatının yapısı

İslam'da evlilik ve örnek/ideal aile hayatının alt yapısını etraflıca yazmadan ve izaha kavuşturmadan önce, evliliğin, Sünnetullah (Allah'ın emri ve kanunu) olduğuna, Hz. Âdem ve Hz. Havva'nın yaratılışlarını Kur'an'a göre izah ettik fazla teferruata girmedik. Zira üzerinde durduğumuz meseleyi, gerektiği ve aydınlattığı ölçüde ele almış olduk. Hz. Âdem ve Hz. Havva'nın yaratılışlarındaki hikmetler ve bir önceki yazı konumuzla ilgili daha geniş izahat edinmek isteyenler, Ayet-i kerimelerden istifade edebilir: A'raf 22-25, Bakara 37-61, Taha 18-19, 122-123, Hud 108]

Şimdi İslam'da evlilik ve örnek aile hayatının alt yapısının temellerine işaret edebiliriz; İslam'da (Allah'ın emirlerinde) evlilik, nikâh akdi ile belirlenir. En azından aşağıda görülebileceği üzere nikâh (evlilik) sünnet olarak tespit edilmiştir.

İslam'da nikâh ve evliliğin önemi

Kur'an-ı Kerim'de ve hadislerde evlilik emredilmiş ve teşvik edilmiştir. Allah (cc) Nur, 32 ayet-i kerimesinde: "Bir de sizden olan bekârlarla, kölelerinizden, cariyelerinizden elverişli olanları evlendirin; eğer fakir iseler, Allah onlara fazl-ı kereminden zenginlik verir. O her şeyi bilendir."

Bu ayet-i kerimeyi iyi anlama ve işaret edilen manalara dikkat etme hususu imanla ilgilidir. Bundan dolayı ki;

a) Evliliğe, fakirlik engel değildir. Yeter ki karşılıklı anlaşma olsun.

b) Birçok şeyi bahane ederek evlilikleri uzatmak ve tehir etmek, İslam'ın ruhuna (aslına) uygun değildir.

c) Bu durumda, birçok olumsuzluklara (yanlış hareketlere tevessülle günaha girmek, ruhi bozukluklara, saldırganlıklara, insanlardan kopmalara, hatta zarar olacak hallere düşmelere sebep olacağı da düşünülmelidir.

d) Bu sebepten ötürü, gönüllü kuruluşlara, zengin olanlara bu hususta çok büyük ve önemli vazifelerin düştüğü ve bu sorumluluk sonucunda, büyük sevapların var olduğu sahih haberlerle bilinmektedir.

Hadislerle evliliğin teşviki

Hz. Peygamber (sav): "Nikâh benim sünnetimdir, kim benim sünnetimden yüz çevirirse (nikâh yapmaz, evlenmezse) benden değildir. (Sünnetimi terk etmiştir) [Buhari, Nikâh 1; Nesai Nikâh, 4]

Peygamberin sünnetinden dört şey!

"Dört şey benim sünnetimdendir: Hayâ, güzel koku, misvak kullanmak ve evlenmek." [Tirmizi]

"Kadın dört husustan ötürü nikâhlanır; Malı için, güzelliği için, soyu için ve dini için. Sen, dini (ahlakı) güzel olanı (İslam'dan taviz vermeyeni) tercih et ki iki elin yağda-balda olsun (hayatında rahat edesin)" [Buhari, Nikâh, 15; Ebu Davud, Nikâh 2; Nesai, Nikâh 13; İbn Mace, Nikâh 6]

Said bin Cübeyr (ra) buyuruyor ki: "İbn-i Abbas, 'bana evlendin mi?' diye sordu. Ben de hayır dedim. 'Öyle ise evlen çünkü bu ümmetin hayırlıları, hanımlarıdır' buyurdu. [Buhari, Nikâh 4]

Evlenilecek hanımlarda aranılacak özellikler!

Yazımızın üst bölümlerinde işaret edilen ayet-i kerimeler ve hadis-i şeriflerin ışığı altında evlenilecek hanımlarda aranan belli başlı özellikler şöyle sıralanmıştır:

1) Dindar ve Saliha olmak,

2) Güzel huylu, aile kızı olması ve insanlarla geçinmede uyumlu olması,

3) Fiziki durumunun, itiraz edilmeyecek şekilde olması... Yalnız fiziki güzellik ve mal durumundan ötürü evlenmek, sünnete uygun görülmemiştir.

4) Mihri az isteyen,

5) Bakire (Hiç evlenmemiş olmak)

6) Çok çocuk dünyaya getiren aileden olmak,

7) Fakir de olsa, soylu bir aile kızı olmak... Hz. Peygamber: "Siz soylu olanı seçin, çünkü nesil, ırkına çeker" buyurmuştur. [İbn Mace]

8) Çok yakın akraba olmamak,

9) Çocukları seven ve kalbinde merhamet olan biri olmak,

10) Örf ve adetleri çiğnemeyecek olmak...

Bir hadis-i şerifi daha ehemmiyetine binaen buraya taşımamız gerekiyor: "Hanımlarınızın en hayırlıları, yüzüne bakıldığında sevgi ve iletişim kurulan, emredileni (Allah'a ve Resulün emirlerine aykırı olmamak üzere) yapan, eşi evinde (olduğunda) ve olmadığında eşinin malını ve namusunu ve şerefini koruyandır." [Ebu Davud, İbn Abbas, Nesai, Ebu Hureyre]

Kur'an-ı Kerim'deki tespitlere göre 250 ayet yalnız hanımlar için tahsis edilmiştir. 17 ayet yalnız annelerin cennetlik oldukları ve cennette hurilerin olduğundan söz eder. Ayrıca Nisa, Meryem, Nur ve Ahzab sureleri çok kere hanımları mevzu almıştır. Elbette bunun birçok sebebi vardır. Sonraki yazılarımızda bunları geniş çerçevesiyle el almış olacağız inşallah. Ancak burada Cenab-ı hakkın hanımları her canlıyı koruduğu ve onure ettiği gibi daha fazla onure etmiş, onların hassas ölçülerde korunmasına işaret etmiştir.