İslam'da evlat

Fakih anlatıyor: - Muhammed b. FazI, Muhammed b. Cafer/İbrahim b. Yusuf, Hasan b. Ammâre, Muhammed b. Abdurrahman b. Ebî Leylâ, İsâ b. Talha yolu ile gelen rivayette, Ebû Hüreyre (r.a.) Resûlullah (s.a.v.)'ın şöyle buyurduğunu anlatıyor:

- "Evlâdın anne-babası üzerindeki hakkı üçtür:

a) Doğunca ona güzel bir İsim koymak,

b) Aklı ermeye başladığı zaman Kur'an okumayı öğretmek,

c) Kendini bilince evlendirmek."

Hz. Ömer (r.a.)'den şöyle anlatılıyor:

- Ona biri geldi. Oğlundan şikâyet etti. Şöyle dedi:

- Bu benim oğlumdur, bana karşı geliyor.

Hz. Ömer (r.a.) o kişinin oğluna çıkıştı ve şöyle dedi:

- Babana karşı gelirken Allah'tan korkmuyor musun? Babanın sende şu kadar hakkı vardır.

O çocuk şöyle dedi:

- Ama çocuğun da babada hakkı var!

Buna karşılık Hz. Ömer (r.a.) şöyle dedi:

- Evet, çocuğun da babada hakkı var. Şöyle ki: Anasını seçip almalı; kötü, düşük bir kadın olmamalı ki, sonradan çocuğa bir ar gelmesin.

Sonra çocuğa güzel bir isim bulup koymalı ve ona Kur'an okumayı belletmeli. Bunu dinleyen çocuk, yemin ederek şöyle dedi:

-Vallahi, bu benim anamı seçmedi. Anam Sindli bir kadınmış; onu dört yüz dirheme satın almış.

Adımı da güzel bir isim koymamış. "Erkek Yarasa" demeye gelen bir isim koymuştur. Allah'ın âyetlerinden bir âyet bile bana belletmedi. Bunları dinleyen Hz. Ömer, o babaya döndü ve şöyle dedi:

- Çocuğun sana karşı geldiğini söylüyorsun; ancak sen daha önce onun hakkını vermemişsin. Yanımdan çık git!...

Fakih diyor ki:

- Babam, bana Ebû Hafs İlyeskendî'den bir hikâye anlattı. O, Semerkand âlimlerindendi. Ona biri gelmiş ve şöyle anlatmış:

- Oğlum beni dövdü ve canımı acıttı.

- "Sübhanallah, nasıl olur da bir çocuk babasını döver?" deyince adam şöyle tekrarladı:

- Evet, beni dövdü; hem de canımı acıttı.

Bundan sonra aralarında şu konuşma geçti:

- Sen oğluna ilim ve edep öğrettin mi?

- Hayır...

- Ona Kur'an okumayı öğrettin mi?

- Hayır...

- Peki, oğlun ne iş yapar?

- Çiftçilik yapar, ziraat işine gider.

- Peki seni neden dövdüğünü biliyor musun?

- Hayır..

Bunun üzerine o babaya şöyle dedi:

- İhtimal ki şöyle oldu: O, sabah kalktı. Ziraat işine gidecekti. Merkebine bindi. Öküzleri önünde, köpekleri de arkada idi. Böyle gidiyordu. Kur'an okuyamadığı için kendi kendine bir şeyler mırıldanıyordu. O zaman, sen de ona sataştın. Sataşınca da seni inek sandı; sopayı bastı. Başını yarmadığı için Allah'a hamdet!.