Yücel Çakmaklı Hakk’a yürüdü... Mekanı Cennet olsun
İnandığı değerle 'YÜCEL'di

Türk sinemasının 'Millî' yönetmeni Yücel Çakmaklı 5 yaşındayken babasını kaybetti. 17 yaşına kadar yetimhanede büyüyen usta yönetmen, dedesinin anlattığı kıssalardan etkilendi ve yönetmen olduğunda bunu film ve dizilerine uyguladı. Yücel Çakmaklı bugün Fatih Camii'nde kılınacak öğle namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verilecek.

HAMDİ ÇELİKBAŞ

Tedavi gördüğü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde hayatını kaybeden Türk sinemasının ''milli'' yönetmeni Yücel Çakmaklı, 50 yılık sanat yaşamında birçok ilklere imza attı. Afyonkarahisar'da 1937 yılında doğan Çakmaklı, 7 yaşındayken babasını kaybetti. Yetimhaneye verilen Çakmaklı, 15 yaşına kadar kaldığı yetiştirme yurdunda ilk ve orta öğrenimini tamamladı. Lise öğrenimini sürdürürken tatillerini imamlık yapan dedesinin yanında geçirdi. Yücel Çakmaklı, değişik gazete ve dergilere verdiği röportajlarda o günlerini şöyle anlatır:

''Dedem o zaman 75-80 yaşlarındaydı. Ona yardım etmek için müezzinlik yapardım. Ramazanlarda, dedemin ikindi namazından sonra akşama kadar vaaz programı vardı. Orada dedem kıssalar anlatırdı. Ondan çok etkilendim. Mesnevi'den dini kıssaları halk hikayesi anlatma geleneğine benzer bir üslup kullanırdı. Kıssadan hisse verirdi. Dedemden aldığım etkiyi en iyi 'Kuruluş' dizisinde yansıttım. Hikayenin anlatımını vesile ederek mesaj vermeyi ondan öğrendim. Eserlerimdeki milli muhtevayı da büyük ölçüde dedemden aldım.''

Yurttaki boş zamanlarında kitap okuyan ve sinemaya giden Yücel Çakmaklı, bir süre sonra Şan Sineması'nda bilet satıcılığı ve yer göstericiliği yaparak harçlığını çıkarmaya başladı. İzlediği filmlerle beyaz perdenin büyüsüne kapılan Çakmaklı, 1955'de İstanbul'un yolunu tutarak İktisat Fakültesi'ne kayıt yaptırdı; Fatih Camii'nin bahçesindeki yüksek öğrenim öğrencilerinin kurduğu derneğin fakir ve yetimlere barınma imkanı sağladığı bir binada yaşamaya başladı.

Sinemanın kültür taşıyıcısı olduğunu fark etti

İstanbul'da da sinema salonlarında bilet satmayı sürdüren Çakmaklı'nın daha öncede izlediği filmleri yeniden görme fırsatı buldu ve bu yıllar sonra mesleki kariyerinin gelişmesinde önemli yer tuttu. Sinemaya olan tutkusuyla Gazetecilik Enstitüsü'ne de kayıt yaptıran Çakmaklı, o günden sonra kültür sanat dergilerindeki sinema yazılarını takip etti. İzlediği filmleri artık farklı bir gözle seyretmeye başlayan Çakmaklı, özellikle Avrupa'dan gelen filmlerin aslında bir kültür taşıyıcısı ve propaganda aracı görevi üstlendiğini fark etti.

Gazetecilik Enstitüsü'nü 1959 yılında bitirdikte sonra askere giden Çakmaklı, 1,5 yıl sonra İstanbul'a döndü, sinema üzerine kaleme aldığı çeşitli yazıları gazete ve dergilere göndermeye başladı. Gazetede sinema üzerine yazılar yazan Yücel Çakmaklı, film setlerine giderek röportajlar yapmaya başladı. Bir süre sonra röportaj yaptığı yönetmenlerin yanında çalışmaya başlayan Çakmaklı, Erman Film Stüdyoları'nda işe girerek, Osman Seden, Orhan Aksoy gibi yönetmenlerin yardımcılığını üstlendi ve sinema tekniğini öğrendi.

Bu dönem yaklaşık 50 kadar filmde yardımcı yönetmenlik yapan Çakmaklı, aldığı yönetmenlik tekliflerini de ''senaryoların kendi sinema anlayışına ters geldiği'' gerekçesiyle reddetti. Bunun üzerine, çalıştığı film şirketinden, ''kendi şirketini kurması durumunda dağıtım konusunda yardımcı olunacağı'' konusunda söz verildi. Çakmaklı, 1968'de Elif Film'i kurarak, ''Kabe Yolları'' isimli yarı dramatik belgesele yönetmen olarak imza attı. Gördüğü ilgiden cesaret alan Yücel Çakmaklı, Şule Yüksel Şenler'in ''Huzur Sokağı'' ve Hekimoğlu İsmail'in ''Minyeli Abdullah''ı sinemaya uyarlamaya karar verdi. Çakmaklı, 1970'de ''Huzur Sokağı''nı; başrollerini Türkan Şoray ve İzzet Günay'ın paylaştığı ''Birleşen Yollar'' ismiyle filmleştirdi. Çakmaklı, daha sonra Hülya Koçyiğit, Filiz Akın, Ediz Hun ve Orhan Gencebay gibi Yeşilçam  yıldızlarına rol verdiği Çile (1972), Oğlum Osman (1973), Diriliş (1974), Kızım Ayşe (1974), Memleketim (1974) gibi filmleri yaptı.

Salih Diriklik'in başkanlığını yaptığı kulüple sinema üzerine seminerler ve programlar düzenleyen Çakmaklı, gençleri yönetmenlere senaryo yazımı üzerine dersler verdi. Daha sonra, bu kulüpten, Mesut Uçakan ve Salih Diriklik gibi yönetmenler çıktı.

Yaklaşık 15 yıl TRT'de birçok filme imza atan Çakmaklı'nın, bu dönemde televizyona uyarladığı Tarık Buğra'nın ''Küçük Ağa'' ve ''Osmancık'' dizileri beğeni topladı. Necip Fazıl Kısakürek'in ''Bir Adam Yaratmak'' ve Turan Oflazoğlu'nun ''4. Murad'' eserlerini de TRT ekranlarına taşıyan Çakmaklı, Hacı Arif Bey'in hayat hikayesi ve bir Rumeli türküsünden yola çıkılarak çekilen ''Aliş'le Zeynep'' filmiyle müzik odaklı dramalara imza attı.

Minyeli Abdullah filmiyle çığır açtı

TRT'den 1988 yılında ayrılarak sinemaya dönen Yücel Çakmaklı, yıllar önce ''Huzur Sokağı''yla birlikte çekmeyi düşündüğü, Hekimoğlu İsmail'in ''Minyeli Abdullah'' romanı için hazırlıklara başladı. 1990'da Feza Film tarafından çekilen ''Minyeli Abdullah'', Mısır'ın Minye şehrinde büyüyen Abdullah'ın dini inancı için verdiği mücadeleyi ve başından geçenleri anlatıyordu. Film sansüre takıldı, ancak yapılan girişine ''Bu romandaki olaylar Mısır'da geçmektedir ve Türkiye'yle ilgisi yoktur'' yazısıyla gösterimine izin verildi. Çakmaklı, ''Minyeli Abdullah'' ile o tarihe dek gerçekleşmiş olan seyirci rekorunu kırdı. Çakmaklı, bunun üzerine, ''Minyeli Abdullah 2'' ve Tarık Buğra'nın senaryosunu yazdığı ''Sahibini Arayan Madalya'' filmlerini çektikten sonra, özel bir televizyon kanalı için dini içerikle yaklaşık 30 film imza attı. Çakmaklı, son olarak 2005 yılında Peyami Safa'nın ''Cumbadan Rumbaya'' isimli romanını 5 bölüm olarak televizyona uyardı. Bu, Çakmaklı'nın yönetmen olarak yaptığı en son çalışma oldu.

Saadet Lideri Kurtulmuş: Milletimiz hayırla anacak

Saadet Partisi Genel Başkanı Prof. Dr. Numan Kurtulmuş, Yücel Çakmaklı'nın kendi tarihimizi, kültürümüzü ve değerlerimizi temel alan eserleriyle Türk sinemasındaki yozlaşmaya karşı özgün bir duruşun öncüsü olduğunu belirterek; "Bir neslin kendi tarihiyle ve kendi değerleriyle barışmasında Yücel Çakmaklı'nın ortaya koyduğu eserlerin rolü büyüktür. Milletimiz O'nu her zaman hatırlayacak ve hayırla anacaktır." dedi.

Türk sinemasının değerli yönetmenlerinden Yücel Çakmaklı'nın vefatını büyük bir teessürle öğrendiğini de kaydeden Kurtulmuş, "Kendisine Cenab-ı Hakk'tan rahmet, yakınlarına sabır ve tüm sevenlerine başsağlığı diliyorum. Mekke Yolları ile başlayan, Küçük Ağa ve Kuruluş'la zirveye çıkan 50 yıllık sanat hayatına, yönetmen, yapımcı ve senarist olarak onlarca eseri sığdırmayı başarmıştır. Yücel Çakmaklı Türk sinemasında çığır açan büyük projelere imza atmakla kalmamış, kendi tarihimizi, kültürümüzü, değerlerimizi temel alan yapıtlarıyla milletimizin gönlünde taht kurmuştur" diye konuştu.

Kurtulmuş mesajının sonunda şu cümlelere yer verdi: "Yozlaşmanın, ahlaki ve manevi tahribatın en fazla hissedildiği bir alanda neredeyse tek başına gösterdiği bu özgün duruş ve yaptığı öncülük her zaman saygı ve takdirle hatırlanacaktır. Bir neslin kendi tarihiyle ve kendi değerleriyle barışmasında Yücel Çakmaklı'nın ortaya koyduğu eserlerin rolü büyüktür. Milletimiz kendisini her zaman hayırla anacaktır"

Başbakan Erdoğan: Çakmaklı daima takdirle hatırlanacak

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede vefat eden ünlü yönetmen Yücel Çakmaklı'nın ölümüyle ilgili başsağlığı mesajı yayınladı. Erdoğan, "Çakmaklı, Türk kültür ve sanat hayatında özgün izler bıraktı" dedi. Yoğun çalışma hayatı boyunca sayısız başarıya imza atan, yönetmen, yapımcı, senarist ve düşünce adamı Yücel Çakmaklı'nın, her zaman saygıyla ve takdirle hatırlanacağını belirten Başbakan Erdoğan, "Merhuma Cenab-ı Allah'tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve milletimize başsağlığı dilerim" dedi. Başbakan Erdoğan mesajında; Çakmaklı'nın sadece bir yönetmen olarak değil, öncülük ettiği Milli Sinema akımıyla Türk kültür ve sanat hayatında özgün izler bıraktığını ve Türk sinemasının gelişmesine önemli katkılarda bulunduğunu kaydetti. Erdoğan, Çakmaklı'nın sinemamızın en özgün, en otantik yönetmenlerinden biri olduğuna dikkat çektiği açıklamada, ünlü yönetmenin pek çok ilke imza attığı ve yerli konulara dayalı, yerli düşünceyi seslendiren filmleriyle milletimizin hafızasında ve gönlünde müstesna bir yönetmen olarak yer ettiğini vurguladı. Başbakan Erdoğan açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "Edebiyatımızdan yaptığı başarılı uyarlamaları yayınlanır yayınlanmaz televizyon tarihimizin unutulmazları arasında yerini almıştır. Çakmaklı, Tarık Dursun K.'dan 'Denizin Kanı', Tarık Buğra'dan 'Küçük Ağa' ve 'Kuruluş' romanlarını, Necip Fazıl Kısakürek'ten 'Bir Adam Yaratmak' ve Turan Oflazoğlu'ndan '4. Murad' tiyatro oyunlarını dizi film olarak başarıyla televizyona uyarlamıştır. Yine 'Müzik odaklı drama' dalında Hacı Arif Bey'in hayat hikâyesi ile bir Rumeli türküsünden yola çıkarak çektiği 'Aliş'le Zeynep'i de başarıyla unutulmazlar listesine eklemiştir"

Başbakan Erdoğan, Çakmaklı'nın, TBMM tarafından 10 Temmuz 2008 tarihinde Devlet Üstün Hizmet Madalyası'na, 19 Ekim 2008'de de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından sinemadaki 50 yıllık hizmetleri dolayısıyla "Emek Ödülü"ne layık görüldüğünü, genç sinemacılara ilham kaynağı olmaya devam edeceğini kaydetti.

Ertuğrul Günay:Türk sinemasında pek çok ilke imza attı

Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, Yönetmen Yücel Çakmaklı'nın vefatı dolayısıyla bir mesaj yayınladı. Bakan Günay, yayınladığı mesajında, "Türk sinemasında pek çok ilke imza atan ve Türk edebiyatımızdan uyarladığı başarılı çalışmalar ile Türk televizyon tarihinde unutulmaz izler bırakan Yücel Çakmaklı, çok yönlü kişiliği ve yönettiği sayısız film ile sinema tarihimizde önemli bir yer edinmiştir" dedi.

TBMM Başkanı Şahin: Türk sinemasına ilham verecek

TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin, yönetmen Yücel Çakmaklı'nın vefatı dolayısıyla başsağlığı mesaj yayımladı: "Hayatını sinemaya adayan, bu alanda sayısız başarıya ve ilke imza atan Çakmaklı'nın vefatı sinema dünyamız için çok büyük bir kayıptır. Ülkemize önemli hizmetlerde bulunmuş, yönetmen, yapımcı, senarist ve düşünce adamı merhum Yücel Çakmaklı'ya Allah'tan rahmet, ailesine, yakınlarına sanat dünyasına ve tüm milletimize başsağlığı diliyorum.''