Henri Barkey Çok ciddi bir kriz

ABD'deki Türkiye uzmanları, Türkiye'nin İsrail'e yönelik kararı ve sonrasındaki gelişmelerden kaygılı ve bu durumun hem iki ülke hem de bölge açısından "kriz" olduğu görüşündeler.

Türkiye'nin İsrail ile ilgili kararı ABD'de de ciddi yankı buldu. Lehigh Üniversitesi öğretim üyesi, Ortadoğu ve Türkiye uzmanı Henri Barkey, AA muhabirinin sorularını yanıtlarken, bunun "çok ciddi bir kriz" olduğunu söyledi. "Bu krizin geleceğini biliyorduk ama yine de herkes şaşırdı" diyen Barkey, özellikle Obama yönetiminin Türkiye'nin böyle bir kararını beklemediğini kaydetti.

Barkey, aslında diplomatik ve askeri alandaki ilişkilerin durdurulmasını beklediğini, ama Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun Türkiye'nin "Doğu Akdeniz'de seyrüsefer serbestisi için gerekli gördüğü her türlü önlemi alacağı" yönündeki sözlerine şaşırdığını dile getirerek, şunları kaydetti: "Bu tür öngörüler için çok erken ama bu durum çok tehlikeli bir dönüşümle sonuçlanabilir. Diyelim başka Türk gemisi veya başka bir ülkenin gemisi Gazze'ye gitmeye çalışırsa ve İsrail bunu durdurursa ne olacak? Türk ve İsrail donanması birbiriyle mi karşılaşacak?

Bu durum, başka kişi ve örgütlere bir şekilde kriz yaratma olanağı tanıyabilir. İsrail konusunda sorun yaratmak isteyenlere fırsat yaratabilir. Dolayısıyla bu açıklamanın çok ciddi sonuçları olabilir."

Türkiye'nin NATO üyesi olması dolayısıyla böyle bir olası gelişmenin NATO'da da kriz yaratabileceğini ifade eden Barkey, "Eminim böyle bir şey olmaması için herkes temkinli davranmaya çalışacaktır, ama yine de bu cümle gelecek için kaygı yaratıyor" değerlendirmesinde bulundu.

"İsrail kaybediyor"

Gelişmeler karşısında şu an "zayıf tarafın" İsrail olduğunu belirten Barkey, "İki taraf da kazançlı değil ama İsrail daha da kaybediyor" dedi. Barkey, ancak buna rağmen İsrail'den artık olumlu bir adım gelmesini beklemediğini ve İsrail'de Türkiye ile anlaşmak isteyen kesimlerin bile artık bunun imkansız olduğunu söyleyeceğini kaydetti.

İki ülke ilişkilerdeki yeni gelişmelerin bölgeye etkisinin ne olabileceğine yönelik soru üzerine de Barkey, "Bu durum kısa vadede bölgeyi biraz daha karıştırabilir" yanıtını verdi. Barkey, "İsrail zaten şu anda çok yalnız, Türkiye ve Mısır'la ilişkisi çok kötü, Hamas bundan faydalanmaya çalışabilir, bir çok beklenmedik sonuçlar ortaya çıkabilir" diye konuştu.

"Obama için başarısızlık"

Henri Barkey, Türkiye'nin, İsrail'den, Birinci Dünya Savaşı sonrası Osmanlı devletine bastırılan anlaşmalara benzer bir talepte bulunduğunu" ileri sürdü.

Öte yandan, Barkey, gelişmelerin ABD'de Obama yönetimi için çok büyük bir darbe olduğunu belirtti.