Hafıza, nasıl güçlendirilir?

Yapılan araştırmalara göre bazı yiyecekleri daha fazla tüketerek, hafıza, algılama yeteneği ve dikkati artırıp daha hızlı düşünebilmek mümkün. Bunun için beynimizin de ihtiyaç duyduğu besinler olduğunu fark ederek işe başlayabiliriz. Beynimizin daha sağlıklı çalışması için ihtiyaç duyduğu proteinlerin hangi gıdalarda olduğunu bilmemiz ve bu gıdaları tüketmemiz yeterli.

Neden unutuyoruz?

Araştırmalara göre, birçok durum unutkanlığımızı tetiklemektedir. Uykusuzluk, açlık, yorgunluk, aşırı stres ve yoğunluk... Bunlar, hepimizin hayatının bir parçasını oluşturuyor. Aslında tek başına bazı olayları unutmamız hastalık olarak adlandırılmayabilir. Bu durumda bir sorun yok. İnsanların büyük çoğunluğu günlük yaşamda bazı şeyleri unutabiliyor. Önemli olan; günlük hayatımızı devam ettirirken yapmamız gereken işlerin büyük çoğunluğunu unutmamızın, yaşantımızı etkileyecek boyutlara gelmesidir. Bunu söylerken, zekâ, dikkat, aritmetik beceriler, konuşma ve görsel - mekânsal algılama yetisinin bozulmasını kastediyoruz.

Unutkanlığa yol açan diğer sebepler

1) Yoğun stresli bir hayat.

2) Hafızanın gereksiz birçok bilgi ile kirletilmesi.

3) Gereksiz ve faydasız bilgilerin hafızaya alınması.

4) Algı dağınıklığı (Gazete okurken TV izlemek gibi)

5) Dikkati yoğunlaştırmayı azaltan etkenler.

6) Yapılan işe gereken önemi vermeme.

7) Dağınık ve karışık yaşama düzeni.

8) Öğrenme ve hafızada tutma tekniklerinin yeterince bilinmemesi.

Unutkanlığın çözümü nedir?

Çözüm olarak düzenli ve sağlıklı bir yaşam, beyin işlevlerimizin daha etkili olmasını sağlayacaktır. Düzenli uyku, beslenme, egzersiz ve spor, temiz hava aktiviteleri fazlasıyla önem taşıyor.  Alkol, sigara, aşırı çay ve kahve gibi besinler ve aşırı gerginlik, genel sağlığımız gibi düşünce sağlığımızı da etkilemektedir. Bunun dışında sürekli beyin işlevlerini canlı tutmak için okumak, bulmaca çözmek gibi zihin aktivitelerinde bulunmak son derece önemlidir.  Unutkanlığı ortadan kaldırmak için beynimizin beslenmeye ihtiyacı var. Yediğimiz her şeyin besin değeri kan yoluyla tüm vücuda yayılmadan önce ilk olarak beyne ulaşır. Yapılan araştırmalarda beyne ulaşan bu besinlerden bazılarının beynin performansını artıran özellikler içerdiği kanıtlanmıştır. Son araştırmalarda ise gıdaların türü kadar miktar ve kalitesinin de zihinsel performansı ve İnsanın davranışlarını etkilediği daha belirgin olarak ortaya çıkmıştır. Beynin performansı söz konusu olunca en önemli öğün kahvaltıdır. Her gün düzenli olarak kahvaltı yapan kişilerin diğerlerine oranla daha başarılı ve verimli oldukları görülmüştür. (Burada ailenin önemi ortaya çıkıyor) Yoğun bir güne başlarken; peynir, süt, yumurta gibi protein içeren besinlerden oluşan bir kahvaltı, şekerli çay ve simitten oluşan bir kahvaltıya kıyasla çok daha iyi sonuç alınmasını sağlar. Beyni yalnızca kahvaltı etkilemiyor tabii ki. Diğer öğünlerde yenen bazı gıdaların da beyin üzerinde etkisi var. Proteinli gıdalarda bulunan bir amino asit (tirozin) hızlı düşünme, enerjik olma ve motivasyon gibi katkılarla daha verimli çalışmayı sağlıyor. Karbonhidratlı besinler, beynin enerji kaynağı olan glikozu temin ediyor. Bunun yanı sıra pek çok vitamin ve mineraller beynin normal gelişimi ve çalışması için gerekli.

Yapılan araştırmalara göre uzmanlar,  hafızayı güçlendirmenin en etkili 10 yolunu şöyle sıralıyorlar:

Hafıza mineralleri

Vücutta demir ve çinko azlığı, belleği zayıflatıyor, çünkü azalan hemoglobin nedeniyle beyne yeterince oksijen taşınmıyor.

Kahve

Kafein zihin performansını, hafıza ve konsantrasyonu artırıyor.

Zihin egzersizi

Zihnini aktif tutanlarda bellek daha kuvvetli oluyor. [Kitap okumanın bir faydası daha]

Vücut egzersizi

Haftada üç kez yarım saatlik egzersiz, hafızayı zayıflatan stresi azaltıyor.

Biloba

Biloba adlı ağaçtan elde edilen madde, damarları açıp beyne daha fazla oksijen taşıyor.

Yağlı balık eti

Haftada üç kez yağlı balık hafızayı güçlendirecek 'Omega 3' yağ asitlerini almanız için yeterli.

Adaçayı

Zihin yorgunluğu için en iyi çare. Adaçayı familyasından limonun yağından elde edilen esansın da konsantrasyonu arttırdığı keşfedilmiş.

B vitamini

Beyni serbest radikallerden koruyup beyne daha fazla oksijen gelmesini sağladığı için B vitamini bellek için çok önemli. (B vitaminini; Tahıllar, yağsız et, yer fıstığı, tavuk, ceviz ve yumurta gibi gıdalarda bulabilirsiniz.)

Soya

Soyadaki doğal östrojen hafızayı hem kuvvetlendiriyor hem kıvraklaştırıyor.

Günah işlemek de unutkanlığa yol açar

Unutkanlık konusunda uzmanların söylediklerini elbette dikkate almak zorundayız. Bize emanet olarak verilmiş bedenin sağlıklı olması Müslümanlar olarak üzerimize düşen bir farzdır. Ancak uzmanların listelerine girmeyen bir unutkanlık sebebi daha var; İmam Şafii'ye göre; unutkanlığın en önemli sebebi, çok günah işlemektir. Kulaklarımızı uzmanların yorumlarına verelim ama listenin en başına da İslam âlimlerinin yorumunu yazalım.