Gümrüklerde elektronik devrim 1 Nisan'da başlıyor

Türkiye ekonomisinin can damarlarından olan gümrüklerde elektronik devrim başlıyor. 1 Nisan'da uygulamaya girecek sistem sayesinde bütün işlemler sanal ortamda gerçekleştirilecek. İhracat ya da ithalat yapacak firma, ürünün cinsine göre 12 veya 24 saat önce internet üzerinden müracaat yapacak. İlgili gümrük müdürlüğü, talebi değerlendirerek kapıda nasıl muamele yapacağına karar verecek. Ticaretin gerçekleştirildiği TIR ya da gemi sınır kapısına geldiğinde en geç bir gün içerisinde işlemleri tamamlanacak.

Projeye Ekim 2009'da başlandı. Gümrük başmüdürlükleri elektronik ortama uyum sağlamak için altyapı çalışmalarını büyük oranda tamamladı. Bursa Gümrük ve Muhafaza Başmüdürü Tevfik Usta, yeni sistem için hazır olduklarını, şu anda sadece mevzuat uygulamaya girmediği için kâğıt üzerinden işlem yaptıklarını söyledi. AB Komisyonu'nun aday ülkelerle ilgili hazırladığı Türkiye ilerleme raporlarında mevzuat uyumu açısından en ileri durumda gösterdiği gümrükler, büyük bir yeniliğe daha imza atıyor. Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı tarafından Ekim 2009'da yayınlanan yönetmelik uyarınca bütün gümrükler elektronik ortama geçiyor. 1 Nisan'dan itibaren uygulamaya girecek sistem ile kağıt devri kapanıyor. Firmalar ithalat ve ihracat ile ilgili bütün müracaatlarını sanal ortamda yapacak.

AB ile mevzuat uyumu çerçevesinde 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun bazı maddelerinin TBMM'de görüşülerek değiştirildiğini hatırlatan Bursa Gümrük ve Muhafaza Başmüdürü Tevfik Usta, yasanın 7 Ekim 2009 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdiğini ifade etti. Tevfik Usta, AB'ye uyumlu yeni işlemlerin bilgisayar sisteminde değişiklik gerektirmesi ve sistemin web tabanlı yazılımın hazır olmaması sebebiyle 1 Nisan'a ertelendiğini kaydetti. Usta, 1 Nisan'dan itibaren gümrük idarelerine yapılacak her türlü müracaatın elektronik ortamda alınacağını dile getirdi. Başmüdür Usta, değişiklikle şirketlere sağlanacak kolaylıkları şöyle sıraladı: "Elektronik ortamda beyanname verilmesi, veri paylaşımının diğer ilgili kurumlarla yaygınlaştırılması, iş süreçlerinin kontrol altına alınması, ticaret erbabına internet üzerinden evrakların takip imkanının sağlanması."

Türkiye genelindeki 18 Gümrük Başmüdürlüğü'nün elektronik sisteme geçiş için altyapı çalışmalarını büyük oranda tamamladığı bilgisini veren Tevfik Usta, Bursa olarak sistem için hazır olduklarının altını çizdi. Şu anda elektronik uygulama başlamadığı için kağıt üzerinden de işlem yaptıklarına işaret eden Usta, sistemin devreye girmesiyle kağıt yükünün ortadan kalkacağını bildirdi.

Amerika'da 11 Eylül 2001'de ikiz kulelere yapılan saldırının ardından gümrüklerde güvenliğin ticaretin önüne geçtiğini anlatan Tevfik Usta, Türkiye'nin de bu alanla ciddi tedbirler aldığına dikkat çekti. Usta, şunları kaydetti: "11 Eylül sonra dünyada dış ticaret ve gümrük alanında güvenlik boyutu büyük önem kazanmıştır. Arz zincirinin güvenliği dünya Gümrük Örgütü'nün (DGÖ) tavsiye kararlarında ve ticaretin kolaylaştırılması ve güvenliğine ilişkin standartlar çerçevesinde alınmıştır. Ülkemizde bu alandaki iyi niyet mektubunu DGÖ'ye iletmiştir."