Gökdelen inşaatları krizin habercisi mi?

İngiliz bankası Barclays Capital, gökdelenler ile mali krizler arasında ilişki olabileceğini ileri sürdü. Bankanın yayımladığı Gökdelen Endeksi'nde Empire State binasının 1930'lardaki bunalım sırasında inşa edildiği belirtilirken, dünyanın en yüksek binası Burj Khalifa'nın tamamlanmasının hemen ardından Dubai'de finansal kriz çıktığına dikkat çekildi.

Gösterişli gökdelen inşaatlarındaki artışla finansal krizler arasında "sağlıksız bir ilişki" olduğu ileri sürüldü. İngiliz bankası Barclays Capital'in 1999 yılından beri her yıl yayımladığı Gökdelen Endeksi araştırmasına göre gökdelen inşaatlarındaki artışı finansal sistemde ağır krizler izliyor.
Bu konuda araştırmanın verdiği örnekler arasında 1929 yılında yapımına başlanan ve 1931'de tamamlanan ABD'nin New York kentindeki 381 metre yüksekliğindeki Empire State gökdeleni ile yapımına 2004 senesinde başlanıp 2010'da tamamlanan Dubai'deki 829 metrelik Burj Khalifa gökdeleni yer alıyor.
Empire State'in tamamlandığı dönemde çöken New York borsası dünya ekonomisine depresyon yaşatmıştı. Burj Khalifa'nın tamamlandığı dönem de Dubai'de finansal çöküşe denk gelmişti. Barclays Capital uzmanları, "Dünyanın en gösterişli yapıları basitçe yaygın gökdelen inşaatı patlamasının devasa sembolü olarak sermayenin sorunlu tahsisi ile bir ekonomik düzeltmenin yaklaşmakta olduğunu yansıtıyor" yorumunu yaptı.

İlk gökdelen de kriz yaşadı

Dünyanın ilk gökdeleninin New York'ta 1873'te tamamlanan The Equitable Life adlı bina olduğuna yer verilen araştırmada bu inşaatında 5 yıl süren resesyona denk geldiğine dikkat çekiliyor. The Equitable Life gökdeleni 1912'de yıkılmıştı. Diğer örnekler arasında Amerika'nın Chicago kentinde 1974'te tamamlanan 442 metrelik Willis Kulesi gökdeleni ile Malezya'da 1997'de tamamlanan 378 metrelik Petronas Kuleleri yer aldı. Willis Kulesi'nin inşaatı petrol fiyatlarının şiddetli artışı ile altın-dolar standartının terk edilmesine denk gelmişti. Petronas Kuleleri ise Asya'yı vuran finansal krizden hemen önce tamamlanmıştı. Barclays Capital'in araştırmasına göre şu anda dünyada en fazla gökdelen inşa edilen ülkenin Çin olduğuna dikkat çekilirken, Hindistan'da da 14 gökdelenin inşa halinde olduğu belirtildi.