GDO’lu ürünler “atom bombası”ndan farksız

GDO'lu ürünlerle ilgili yönetmeliğe tepkiler artarak devam ediyor. Prof. Dr. Tayfun Özkaya GDO'lu ürünleri bilim diye kutsamaya çalışmanın, atom bombasını bol bol üretim kullanılmasını savunmaktan farklı olmadığını ifade etti.

Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tayfun Özkaya, Genetiği Değiştirilmiş Organizmalı ürünleri (GDO) ''bilim'' diye kutsamaya çalışmanın, atom bombasını üretip kullanılmasını savunmaktan farklı olmadığını söyledi.

Prof. Dr. Özkaya, yaptığı açıklamada, hükümetin GDO'lu bitkilerin üretimine izin verilmesine yeşil ışık yaktığını, bu ürünlerin ticaretinin bir yönetmelikle düzenlenmesinin hukuk, egemenlik ve halk sağlığı açısından sakıncalı olduğunu ileri sürdü.

GDO'lu ürünlerin izinsiz kullanımı yasak

Genetiği değiştirilmiş bitkilerin izinsiz kullanımı, biyolojik çeşitlilik merkezleri ve organik tarım yapılan alanlara yakın üretimlerle, bebek mamaları ve küçük çocuk besinlerinde özel amaçla geliştirilenler hariç kullanımının yasaklandığını hatırlatan Özkaya, sözlerini şöyle sürdürdü:

''Anlaşılıyor ki GDO'lu bitkiler, bebeklere, küçük çocuklara zararlıdır. Ayrıca organik tarım alanlarına ve biyolojik çeşitlilik merkezlerine, örneğin buğdayın yabani atalarının zengin olarak bulunduğu yerlere de zarar vereceği kabul edilmektedir. Bebeklere ve küçük çocuklara zarar veren GDO'lar nasıl oluyor da yetişkinlere zarar vermiyor? Yetişkinleri gözden mi çıkardık? GDO'lu mısır ürünleri yiyen bir anne, bebeğine süt verirse bu bebeğe zarar vermeyecek midir? Unutmayalım ki nişasta bazlı (mısırdan yapılan) şeker yüzlerce üründe kullanılmaktadır. Ülkemiz ayrıca dünyada tarımın ilk başladığı 'verimli hilal' denilen bölge içindedir. Buğday, arpa, bezelye, mercimek, nohut gibi bitkiler bu bölgede kültüre alınmıştır. Ülkemiz biyolojik çeşitlilik merkezlerince çok zengindir.''

Alternatif teknolojiler var

Verimi arttıracak ve tarımsal mücadele ilaçlarının kullanımını azaltacak, hatta sıfırlayacak başka teknolojiler bulunduğunu savunan Tayfun Özkaya, ''Bunlardan biri de 'Entegre Zararlı Yönetimidir'. Pamuk dünyada da en fazla tarım ilacı kullanılan bir üründür. Bu yöntemde birçok yollar denenmektedir. Böceğin böceğe yedirilmesi bunlardan biridir'' diye konuştu.

Dev tohum şirketlerinde sadece bir avuç hisse sahibinin çok kâr elde etmesi için yeni bitkiler yarattığını düşünen teknokratların doğaya ve bütün bir insanlığa zulüm yaptığını ileri süren Özkaya, ''Bu yapılan işi 'bilim' diye kutsamaya çalışmak, atom bombasının bol bol üretilip kullanılmasını savunmaktan pek farklı değildir'' dedi.

Gıda sanayiinde üretim durur

GDO'lu ürünlerin bisküviden çikolataya, glikozdan turşuya kadar gıda üretiminin büyük çoğunluğunu olumsuz etkileyeceği, sanayicinin iş göremeyeceği ve dolayısıyla gıda sanayisinde üretimin yavaşlayabileceği uyarısında bulunuldu.

Türkiye Gıda Sanayi İşverenleri Sendikası (TÜGİS) Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Buzbaş, ''Genetiği Değiştirilmiş Organizmalı (GDO) ürünlerle ilgili yönetmelik, bisküviden çikolataya, glikozdan turşuya kadar gıda üretiminin büyük çoğunluğunu olumsuz etkileyecek'' dedi. Buzbaş, AA muhabirine yaptığı açıklamada, GDO'lu ürünlerle ilgili yönetmeliğin 26 Ekimde çıktığını belirterek, benzer yönetmeliğin 2003 yılında da taslak olarak hazırlandığını ancak kamuoyunun bilgisi ve hazırlığı olmadığı için uygulamaya sokulmadığını anlattı.

Yönetmeliğin eksikleri eksiğinin bulunduğunu ileri süren Buzbaş, tanımlar kısmı dahil olmak üzere düzeltilmesi gereken birçok bölümünün olduğunu iddia etti. Buzbaş, bu yönetmeliğin Türkiye'de yürüyen bir sistemi adeta alt-üst ettiğini öne sürerek, şöyle konuştu: ''Yönetmeliğin tanımlar kısmı anlaşılamayacak kadar karmaşık. Enzimlerin yapıları zaten GDO'ludur. Siz bu enzimden herhangi bir gıda maddesi üretirseniz, örneğin nişastayı enzimlerle glikoza dönüştürürseniz, bu üründe protein ve enzim olmadığı için GDO yoktur. Buna ne diyeceğiz? Tanımlar kısmının bazı yerlerinde bu tür ürünlere GDO'lu deniliyor, bazı yerlerinde ise GDO'suz ürün olarak geçiyor. Bu noktada sanayiciler ne yapacağını şaşırmış durumda.''

Pamuk, kanola, mısır ve soya gibi GDO'lu ürünlerin aslının ABD'de yetiştirildiğini ifade eden Buzbaş, ABD'deki vatandaşların ülkede sağlık, kalite ve kontrol mekanizması iyi işlediği için bu ürünleri tüketebildiğini söyledi.

Buzbaş, AB'ye bakıldığında ise insanların, ülkelerinde sağlık kontrolünün iyi olmaması nedeniyle GDO'lu ürünlere şüpheci yaklaştığına değinerek, ''Bu bir ticari savaştır. Tercihten ziyade bilim çevrecileri ve sanayicileri, yan yana gelip ülkemiz şartlarını dikkate alarak bu yönetmeliği tekrar ele almalı. AB'ye tam üyeliğimiz söz konusu. AB'nin tutumundan kaçamıyoruz ama uygulamak da istiyoruz. Bu yönetmelik de AB'ye tam uyumlu değil biraz melez oldu'' dedi.

Yönetmelik kamuoyuyla paylaşılmadı

Yönetmeliğin sanayicilerle paylaşılmadığı için eksiklerle dolu olduğunu, enzimlerin ithalatının nasıl yapılacağının bile tam olarak bilinmediğini dile getiren Buzbaş, şunları kaydetti: ''Bu tür ayrıntıların alt talimatlarla yönlendirilmesi gerekiyor. Dolayısıyla tebliğler çıkması gerekiyor. İthalat ve ihracatın yönlendirilmesi şart. Sanayiciler, üç bilinmeyenli denklemle karşı karşıya kaldı. Geçiş süresi de verilmedi, yönetmelik hemen uygulamaya konuldu. Bari 6 altı ay süre verin, tebliğleri hazırlayın, sanayiciler kendini hazırlasın.''

Necdet Buzbaş, çıkarılan yönetmeliğin işleyici olumsuz etkileyeceğini savunarak, ''Sanayici iş göremez hale gelecek. Gıda sanayisinde üretim yavaşlayabilir. Krize rağmen üretmeye çalışan sanayici, böyle bir çıkmaza sürüklenmemeli. GDO'lu ürünlerle ilgili yönetmelik, bisküviden çikolataya, glikozdan turşuya kadar gıda üretiminin büyük çoğunluğunu olumsuz etkileyecek'' diye konuştu.

Tüketiciler Birliği: GDO yönetmeliği ticari metin gibi

Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Nazım Kaya da ''Genetiği Değiştirilmiş Organizmalı (GDO) ürünlerle ilgili yönetmeliğin, bu haliyle bir düzenleme ötesinde ticari açılım metni olduğunu'' söyledi. Kaya, yaptığı yazılı açıklamada, genetiği değiştirilmiş gıda ve yemlerin, AB'nin yanı sıra birçok ülkede özel kanunlarla yasaklanmasına karşılık, Türkiye'de sadece bir yönetmelikle serbest hale getirilmesinin düşündürücü olduğunu belirtti. Genlerinde oynama yapılarak gıda ve yemlerin en temel birimine müdahale edilmesinin zararlarının, doğal hale ve doğaya müdahalenin zararları dikkate alındığında daha net anlaşılacağını belirten Kaya, şunları kaydetti: ''GDO'lu ürünler hakkındaki tartışmaları başlatan ve 26 Ekimde yürürlüğe giren yönetmelik, 'genetiği değiştirilmiş' haliyle hukuk skandalına neden olmuştur. Yönetmelik bu haliyle bir düzenleme ötesinde ticari açılım metni olmaktadır. GDO'suz etiketinin kullanılması yanıltıcı ve haksız rekabet nedeni olabileceği gibi, gerçekten doğal yollarla yetiştirilmiş ürünlerde kullanımının dahi yasaklanması kabul edilemez. GDO içeren gıda ve yemleri üretenin, ithalatçının beyanını yeterli bulacak olmasına karşılık GDO içermeyen ürünlere etiket sınırlaması getirilmesinin gerçek niyeti beyan eden, GDO'ya bütün yolları açmaya çalışan bir yasaklamadır.''

Denetimi çok zor

Yönetmelikle, ürünlere inceleme yapılacağını vurgulayan Kaya, ''Fırınların denetlenmesinde bile zorlanılırken laboratuvar imkanları da dikkate alındığında GDO'lu ürünlerin kontrolü nasıl yapılacaktır? Yönetmelik, yasa çıkmadan yürürlüğe girişiyle bile bir takım gizli hesapların olduğunu göstermektedir. Gıda güvenliğini temin etmek için yürürlüğe konduğu söylenen ve savunulan yönetmelik, gıda terörünü besleyen denetim eksikliği dikkate alındığında çok bedeller ödetecek haldedir'' dedi.

GDO'lu ürünler ABD senatosunda gündeme geldi

Türkiye'nin 26 Ekim'de yürürlüğe soktuğu Genetiği Değiştirilmiş Organizmalı (GDO) ürünlerle ilgili yönetmelik, ABD Senatosu Finans Komitesi'nin duruşmasında gündeme geldi. Komitenin kıdemli üyesi Senatör Chuck Grassley, duruşmada, ABD Başkanı Barack Obama tarafından ABD Ticaret Temsilciliği'nde (USTR) tarım konusundaki başmüzakerecilik görevine aday gösterilen İslam Sıddıki'ye Türkiye'nin GDO'lu ürünlerle ilgili yeni düzenlemesini sordu. Grassley, Türkiye'nin GDO'lu ürünlerle ilgili geçen hafta yeni bir düzenlemeye gittiğini hatırlatarak, bu düzenlemenin, Türk pazarlarını Amerikan mısırı ve soya fasulyesinin ithalatına kapattığını söyledi. Türkiye'nin, bu düzenlemeyi duyurmadan önce ABD'ye danışmadığını, Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) de haber vermediğini, dolayısıyla düzenlemenin hemen yürürlüğe girdiğini ileri süren Grassley, İslam Sıddıki'ye, ''Yeni görevinizin onaylanması halinde sizi, Türk yetkililerin bilimi temel alan GDO politikalarını onayladıklarını ve Amerikan GDO ürünlerinin ithalatına karşı ayrımcılık yapmadıklarını görmek için onlarla bir an önce çalışma yürütmeye davet ediyorum. Bu konuda görüşünüzü alabilir miyim?" sorusunu yöneltti.

Sıddıki de soruya yanıtında, bu gelişmenin USTR'de kaygı yarattığını ifade ederek, 'Çünkü Türkiye, DTÖ'ye haber verme konusunda, örgüte olan sorumluluklarına bağlı kalmadı. Ayrıca bildiğim kadarıyla, (Türk yetkililerin) bu konuda harekete geçmeden önce bilimsel risk analizi yaptıklarını zannetmiyorum'' dedi.