"Hükümet bütçe açığını kapatmak için vergileri artıracak ve borçlanacak yerde açığı IMF‘den gelen parayla kapatır. Hükümet seçime canlı bir piyasayla girer. Ama öte yanda reel ekonominin yapısı rezil olur, üretimde canlanma gecikir, işsizlik azalacak yerde artar, yatırım yapılmaz, ihracat durur" diyor Milliyet‘ten Güngör Uras.
Bugün IMF‘den 45 milyar dolar bekler olduk. İyi de... IMF‘den 45 milyar dolar gelirse, iyi mi olur, kötü mü olur?
1) IMF‘den 45 milyar dolar gelebilir mi?.. Özel durumlarda özel uygulamalar yapılabiliyor. Örneğin 2001 krizinde IMF normal şartlarda kotanın 3 katı kredi verirken Türkiye‘ye o zamanki kotasının 16 katı kredi imkânı tanımıştı. Şimdilerde de değişik ülkelere benzer uygulamalar yapıldı. Demek ki IMF‘nin Türkiye‘ye 45 milyar dolarlık bir kredi imkânı tanıması mümkündür.
2) 45 milyar dolar hemen mi gelir? IMF 45 milyar doları hemen yollamaz. Zaten yollarsa ekonomi altüst olur. Bu tür kredi ilişkileri bir bakıma Anadolu deyimiyle "Yaz tahtaya, al haftaya" işidir. IMF 45 milyar dolarlık kredi anlaşmasının bir "havası", bir de "parası" vardır. Havası piyasaları, parası ise ekonomiyi coşturur...
3) IMF kredisinin "havası" ve "parası" bizi nasıl etkiler? 45 milyar dolar kredinin "parası" gelmeden "havası", dolar fiyatının hızla aşağıya inmesine yol açacaktır. Dolar fiyatı 1.20 TL‘ye, 1.10 TL‘ye inebilir. Hatta ve hatta Mahfi Eğilmez kardeşimizin 1 dolar= 1 TL tahmini bile gerçekleşebilir.
İyi de acaba ekonomiye dolar girişinin artması ve doların ucuzlaması bu ülkeye ne getirir? Kısa sürede piyasaya iyilik, uzun sürede ekonomiye kötülük getirir. Kısa sürede dolar ucuzlayacağı için ithalat ucuzlar. Piyasaya ucuz ithal malları dolar. Üretici yerli girdi yerine ucuz ithal girdiye yönelir. Fiyatlar ucuzlar. Piyasa canlanır. Hükümet bütçe açığını kapatmak için vergileri artıracak ve borçlanacak yerde açığı IMF‘den gelen parayla kapatır. Hükümet seçime canlı bir piyasayla girer. Ama öte yanda reel ekonominin yapısı rezil olur, üretimde canlanma gecikir, işsizlik azalacak yerde artar, yatırım yapılmaz, ihracat durur. Çünkü ucuz dolar rekabetine ne üretici ne ihracatçı dayanabilir.
