Esnafın ‘kısa film’lik hayatı

Kısa film yarışmalarını severim. Özellikle de ilk filmini yapıp yarışmalara gönderenlere ayrı bir sempatim vardır. Neden mi? Öncelikle onlar profesyonel bir dünyanın kapısının eşiğinde durup kaçak yoklamalar yaparlar da ondan. Girecekleri dünyanın büyüklüğünden ürkerler önce. Sonra adım adım çabalarının olgunlaşacağını görürler ve özgüvenle hızlanır adımları. Sinemanın ayartıcı kolaycılığı çağırır önce. Eğer sele kapılırsan bir an önce şöhreti yakalar, sonra bir kenarda ben ne yaptım dersin. Her şey ilk zorluğu aştıktan sonra kolay gelir, o kolaylık film okumalarını, dünyaya bırakacağın iz konusunu da gündeminden düşürüverirse yandı gitti keten helva!

Altın Kepenk Kısa Film Yarışması'nı duyduğumda yüzümde oluşan tebessüme engel olamadım. Bu, alaycı bir tebessüm değildi. Olması gerekene doğru yönelmiş bir çaba olarak gördüm bu yarışmayı. Sonra ayrıntılar geldi. İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul Ticaret Odası ve Esnaf ve Sanatkarlar Derneği işbirliğiyle bu yıl ilk kez düzenlenen Altın Kepenk Yarışması'na 100'e yakın eser gönderilmiş. ESDER Başkanı Mahmut Çelikus ödül törenine davet ettiğinde iki önemli program arasında kaldım. Profesyonel yanım diğer programı işaret ederken, içimdeki amatör yan ödül törenine katıl diyordu. Hafiften bir gecikmeyle kimselere görünmeden bir yerlere oturmayı denedim ben de. Sessizce perdede dönen yarışmada derece alan filmlerin fragmanlarına yöneldim. Perdeden geçen her görüntü bana 'helal olsun' dedirtti. Perdede şaheserler mi görmüştüm? Türk sinemasını kurtaracak bir yol mu bulunmuştu? Yok, hayır. Aksine perdede gördüğüm eserler son derece amatördü. Çoğu liseli gençlerin ellerine aldıkları kameralarla çalakalem bir acelecilikle çektikleri filmlerdi. Elbette ilk üçü paylaşan filmdeki amatör ruh profesyonele evrilen çabayı da görmezden gelmeyelim. Peki neydi beni mutlu eden?

Esnaf ve Sanatkarlar Derneği'nin 'kısa film' çekme konusunda gençlere destek olması her şeyden önce. İstanbul Ticaret Üniversitesi ve İstanbul Ticaret Odası'nın da bu çabaya 'ne gerek var' demeden destek vermesi çok önemli. Biz, hayatın akışına kendimizi kaptırıp giderken dünya değişiyor, Türkiye değişiyor, alışkanlıklar değişiyor. Mahmut Çelikus'un AVM'ler ve küçük esnaf meselesi hakkında söyledikleri oldukça önemli. Bu önem çoğu esnaf çocuğu kısa filmcilerin de aslında gündemi. Modernitenin ezip geçtiği hayatlarımız geleneğin soluklandırıcı çabasını hayatımızdan kovar gibi yapıyor. Acaba başarılı olabiliyor mu? Küçük mahallelerde en çok hükmü geçen yardımseverlik, ilk elden destek bulduğumuz mahalle esnafına vurgu yapan filmler izledik. Ağır ama emin adımlarla hayatı ilmek ilmek ören esnafın karşısında çabucak kazanca dayalı 'uyanık girişimcilik' örnekleri de gördük. Acaba hangisi yenilmeden kalacaktır zamana.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Erhan Erken'in konuşmasında vurguladığı çok önemli şeyler oldu gecede. Tarihi süreci özetlerken özellikle sanayileşmeden sonra yoğun üretim dalgasının geleneksel yapıları etkilediğini söyledi. Kapitalizmin gelişiyle üretim ilişkilerindeki değişimlere vurgu yapan Erken, Japonya'nın çareyi Samuray kültürünü yeni yapıya eklemlemede bulduğunu bizdeyse, Batı'nın tekniğini alalım, ahlakını almayalım tarzı eleştirilerin öne çıktığını, ama bu konuda henüz tam bir yol alınamadığını söyledi. Mahalle kültürünün sitelerle dönüştüğünü, mini esnafın yerini AVM'lerin aldığını, bu yeni durumun getirdiği sorunların henüz aşılamadığını, bu konuda sorular sormamız gerektiğini ifade etti. İTO Yönetim Kurulu Üyesi İsrafil Kuralay, bu yarışmanın umudunu artırdığını söyledi. Belki de 'kısa film' yarışmalarının neden artmadığının da ipuçları gizliydi bu konuşmada. Kuralay, sanatla ticaretin çok fazla bir araya gelemediğini söyledi. Önemli bir tespitti. Yeni bir sinema dilinin değerler üzerinden oluşması gerektiğini söyleyen Kuralay, esnafın hayatın bir parçası olduğunu, hayatın da bir alışveriş olduğunu sözlerine ekledi. Gençlere mesajı açıktı: "Hayatın filmini çekmeye devam edin."

Tabi, kısa film yarışmasının arkasındaki önemli isme de söz verelim. Bakalım Mahmut Çelikus meseleye nasıl bakıyor. Sinemanın çok güçlü bir yapı olduğunu söyleyen ESDER Başkanı Çelikus, Amerika'yı Amerika yapanın Hollywood olduğunu söylüyor. Gerçekten de ABD'ye dikkatle baktığınızda dünyaya armağan ettiği şiddet filmlerini işgallerin takip ettiğini görürüz. Dünyadaki üretim sistemlerini bile önce sinema üzerinden oluşturduğu imajlarla değiştiren ABD'nin sinema sektörüne yatırımları dudak uçuklatacak cinsten. Kısa filmleri çok önemsiyor Çelikus. Yarışmanın ilkini yaptıklarını 100'e yakın filmin gelmesini olumlu bir gelişme olarak görüyor. Esnafımızın neredeyse unutulduğu dile getiren Çelikus, filmlerde dile getirilen 'esnaf' ve 'samimiyet' vurgularının önemli olduğunu söylüyor. "Umarım, bu kısa film yarışmamız bir yol açar, bir yapı taşı oluşturur' diyen Çelikus'a katılmamak elde değil.

Kuralay'ın ifade ettiği sinema ve ticaretin bir araya gelmesi, kendimizi sanatla ifade etme imkanlarına da genişçe yer açabilir. Modernitenin hayatımıza soktuğu 'hız'ın samimiyetimize göz koymasının da karşısında durabiliriz bu çabalarla. O gecede yüzlerinde filmlerinin değer görmesinin sevincini gördüğümüz gençlerin heyecanlarının daim olmasını dileriz. Anlık bir heyecan dalgası olmasın bu yarışma. Geleceğimizi emanet edeceğimiz çocuklarımıza güven duyduğumuzun da işareti olsun bu yarışmalar.

Evet, gelelim kimlerin sevinçle çığlık attığına. Altın Kepenk Kısa Film Yarışması'nda Ali Yılmaz'a birincilik "Yırtık" adlı eseriyle geldi, tabi yanında 7 bin lira ve plaketiyle. Mert Gürel'in "Esnafın Meslekleri" kısa filmi ikinci oldu. Ödülü 5 bin liraydı. Geceye Erzurum'dan gelirken kaza yapan Ahmet Cindioğlu "Son Çekiç" filmiyle üçüncü oldu. Umarız bin 500 TL'yi yeni filmine harcar Cindioğlu ve umarız bir şeyi yoktur!.

Mansiyon alan filmlerde vardı gecede. Bence hepsi birbirinden değerli, iyi çalışmalar bunlar. Çoğu ilk kez kısa film çeken gençler ve çoğu hayatın tuzu esnafları iyi gözlemlemiş gençler. Esnafın 'samimiyet'ine gençlerin 'şahitliği' az şey değil...

Kapımız Mevlana Kapısı, Samimiyet, Foto Akgün, Dede, Unutulan, Ver Bir Çay Demli Olsun, Taşhan, Ağa Takılan Serüven, Hayatın Ritmi ve Esnaf Çocuğu Olmak kısa filmleri beğenilen ve mansiyon alan filmler.

Gece bitti ve dışarı çıkarken Hilal TV'nin başarılı spiker ve habercilerinden Serkan Aksarı'yı gördüm. Yıllar önce tanıdığım Serkan'dan hiçbir şey kaybolmamış. Hâlâ çok heyecanlı ve sürekli yeni projeler üretme derdinde. Kaskını taktı, motoruna atladı, beni yağmurlu bir İstanbul yolculuğuna çıkardı. Ben büyük projeleri haberleştirip, kendi sıkıntısına yutkunan gençleri severim. Kısa film yarışmasındaki gençlerin heyecanını yanıma alarak Eyüp'te bir çaya şekerleyip karıştırdım. İstanbul'u dinlerken esnafı düşündüm. Hayır düşünmedim. Çocukluğumuzdan itibaren bir film şeridi gibi geçti her şey yanı başımızdan. İlk giydiğimiz takım elbise üzerimize yakıştığında 'güzel olmuş değil mi" diyen Terzi Bayram'ın bakışıyla selamladım hayatı. Bakkal Muhittin'in elinden dondurma külahını kaptığımız gibi uçuverdik.

A, yazı için yer bitmiş konuverelim bari. Esnaf ve sinema...

Siz sağ olasınız gençler, ve siz sağ olasınız gençlere bu imkanı verenler!...