Doğa olaylarına dayalı “Yöresel Takvim”

Geçimini asırlar boyunca tarım ve hayvancılığa dayalı sağlayan Anadolu insanı, bu faaliyetlerini düzenli yürütmek amacıyla yılın belirli dönemlerinde meydana gelen doğa olaylarından kazandığı tecrübeyi yöresel takvime dönüştürmeyi başarmış.

Her alanda olduğu gibi meteoroloji konusunda da teknolojinin gelişmesine rağmen yöresel takvimi kullanma geleneği Anadolu insanının asırlardır başvurduğu önemli kaynaklar arasında yer alıyor. Yöresel takvime göre, 9 Ocak zemherinin girişi, 27 Ocak kışın en soğuk zamanı, 30 Ocak zemherinin sonu, 16 Şubat ağaç dikme zamanı, 20 Şubat cemrenin havaya, 27 Şubat suya, 6 Mart toprağa düşmesi olarak ifade ediliyor.

Leylek fırtınasını ve leyleklerin gelmesini 28 Şubat olarak belirleyen takvimde, 3 Mart soğukların yumuşaması, 5 Mart ağaçlara su yürümesi, 9 Mart bağ budama ve kalem aşısı zamanı, 11 Mart kocakarı soğuklarının başlaması, 22 Mart mart dokuzu fırtınası, şıvgın denilen sulu kar yağması, 31 Mart kırlangıç ve ebabillerin gelmesi, 5 Nisan bülbüllerin ötmesi ve yörüklerin yaylalara çıkması, 6 Nisan kırlangıç fırtınası, 16 Nisan camuskıran fırtınası, 21 Nisan sittei sevir 6 gün fırtına, 30 Nisan lale fırtınası, 4 Mayıs çiçek fırtınası, 6 Mayıs Hıdrellez, 11 Mayıs kırkikindi yağmur sonu, 16 Mayıs filizkıran fırtınası, 20 Mayıs engirkıran fırtınası, yağmur ve kar yağması gibi bilgilere yer veriliyor. Takvime göre, 28 Mayıs koyun kırkma, 30 Mayıs bağlara göçme zamanı, 7 Haziran arpanın orağa gelmesi, 11 Temmuz çark dönümü fırtınası, 1 Ağustos yanar yılın en sıcak günleri, 28 Ağustos leyleklerin gitmesi, 6 Eylül bıldırcın fırtınası, 7 Eylül yaz sonu fırtınası, sebzeleri soğuk çalmaya başlaması, 8 Eylül koç ayırma zamanı, 13 Eylül pastırma yazı başlangıcı, 15 Eylül bağ bozumu sonu, 23 Eylül koç katımının başlaması, 30 Eylül kırlangıç ve ebabillerin göç etmesi, 4 Ekim turnaların göçü, 13 Ekim pastırma yazı sonu, 14 Ekim Meryem Ana fırtınası, 19 Ekim bağ bozumu fırtınası, 9 Kasım çiğ düşmesi, 22 Kasım haşerenin gizlenmesi, 1 Aralık ikinci pastırma sıcaklarının başlaması, 11 Aralık karakış fırtınası, 23 Aralık zemherinin başlangıcı olarak biliniyor.