Çalışan ve emeklilere “eksik zam” iddiası

Birleşik Metal-İş Sendikası tarafından yapılan araştırmada, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) enflasyon hesabındaki ağırlıkları aylar itibarıyla değiştirmesi nedeniyle çalışan ve emeklilerin daha düşük zam aldığı iddia edildi.

Sendikadan yapılan açıklamada, TÜİK'in enflasyon hesabı ve bunun çalışanların, emeklilerin ücret ve aylıklarına yansımasına yönelik bir araştırma yapıldığı belirtildi. TÜİK'in enflasyon hesabında kullandığı ana harcama gruplarının ağırlıklarında, oynama yaptığı ileri sürülen araştırmada, bu şekilde ana harcama gruplarının enflasyona etkisinin değiştirildiği öne sürüldü.

Kurumun enflasyon hesaplamasını yaparken, 446 mal ve hizmetin fiyatlarındaki değişimi izlediği, bu 446 mal ve hizmetin 12 ana harcama grubuna dağıldığı belirtilen araştırmada, ''her bir mal ve hizmetin ağırlığının ise kamuoyunun bilgisi dışında olduğu'' ifade edildi.

Mayıs ayı enflasyon hesabında gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık fiyat değişiminin -4,38, grubun ağırlığının yüzde 27,60 olduğuna dikkat çekilen araştırmada, ''-4,38'in aylık enflasyona etkisi -1,20 olması gerekirken, TÜİK hesaplamasında -1,67 olarak çıktığına'' yer verildi. Araştırmada, şunlar kaydedildi: ''Bu rakamın çıkabilmesi için ağırlığın yüzde 27,60 değil, yüzde 38,21 olması gerekiyor. Yani yüzde 27,60'lık ağırlık yüzde 38,46 oranında artırılmış oluyor. Diğer harcama gruplarının ağırlıklarını da yüzde 38,46 oranında artırılması söz konusu. Alkollü içecekler ve tütün grubunun 5,31 olan ağırlığı 7,35 olarak, giyim ve ayakkabı grubunun 7,30 olan ağırlığı 10,11 olarak hesaplamaya dahil edilmiş. Diğer gruplar için de aynı durum söz konusu. Dolayısıyla mayıs ayı enflasyon rakamı yüzde 38,46 oranında etkilenmiş. Enflasyon eksi olduğu için bu sonuçta enflasyonun düşürülmesi sonucunu doğurmuş ve -0,26 olması gereken rakam,   -0,36 olarak açıklanmış.

Üstelik bu müdahale sadece söz konusu 2 ay ile sınırlı değil. 2010 yılı ocak, mart, haziran ve temmuz aylarında açıklanan ağırlıklar hesaplamaya müdahale edilmeden kullanılmış ancak şubat ayında yüzde 5,84, nisan ayında -16,90, mayıs ayında ise yüzde 38,46 oranında hesaplamalara müdahale edilmiş. Bu müdahalelerle 2010'un yedi ayında enflasyon rakamı toplamda 0,14 düşük gösterilmiş oluyor.''