Büyük buhrandan daha derin 5 yıldan önce çıkış zor

Davranışsal finans uzmanı Prof. Dr. Gülnur Muradoğlu'na göre avro krizi, 1929 buhranından daha derin ve 5 yıldan önce de bu krizden çıkılması kolay değil.

İngiltere'nin başkenti Londra'daki City Üniversitesine bağlı Cass İşletme Okulunun öğretim üyesi ve davranışsal finans uzmanı olan Profesör Gülnur Muradoğlu, yaptığı açıklamada bu yıl Avrupa'da ve İngiltere'de resesyon olasılığının mevcut olduğunu, ancak bunun Türkiye'ye etkisinin sınırlı olacağını ifade etti.
Mevcut avro krizinin, 2008 yılında yaşanan ekonomik krizin bir parçası olduğunu belirten Muradoğlu, 2008 krizinin bazı sebeplerinin reel, bazı sebeplerinin ise davranışsal olduğunu kaydetti.
2008'deki krizin ABD'deki ipotek borçlanmasından başladığını ve tüm dünyaya yayıldığını hatırlatan Muradoğlu, şöyle konuştu:
"Kriz 2008'de, ABD'den sonra ilk İngiltere'yi vurdu, oradan Avrupa'ya, oradan da gelişmekte olan ülkelere geçti. Şimdi ise bir okyanus dalgası gibi, ABD'ye doğru geri dönüyor. Şu anda krizin ikinci safhasındayız ve ikinci safhada Arap baharı da, Yunanistan'daki problem de bunun bir parçası oldu."
"Piyasaların kendi kendini düzelteceğine inanmak doğru değil"
Avro bölgesinde finansal sektörün daha iyi düzenlenmesi gerektiğini vurgulayan Profesör Muradoğlu, ancak bu konudaki çabaların hızlı ve kapsamlı olmadığını söyledi. Muradoğlu, Yunanistan'daki borç oranının çok yüksek olmasına karşın, "olumlu bakış eğilimi" nedeniyle bu sorunun dünya tarafından göz ardı edildiğini ifade etti.
"Avrupa ülkelerinde iyi liderlik yapılamamasının avro krizini etkilediği" yorumlarına katılmayan Muradoğlu, "Liderlerin krizle mücadelesi tabii ki önemli. Kriz olduğunda liderler yapılması gerekenleri yaptı, bu da likiditenin temin edilmesiydi. 1929 buhranında öğrenildi ki, likidite temin edilmezse kriz derin ve uzun oluyor, dolayısıyla likidite temin edildi. Liderlerin geniş bakış açıları önemli. Genel bakış açısı olarak benim tehditkar bulduğum şey, piyasaların etkin olduğuna ve kendi kendini düzelteceğine inanmak, bu doğru bir şey değil" diye konuştu.

"Avrupa topluluğunun olması kriz için bir şans"

Avro bölgesindeki borç krizi için önümüzdeki 2-3 yılın kritik olduğunu söyleyen Muradoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Avrupa topluluğunun kurulmuş olmasının, hem Yunanistan, hem de AB'deki tüm ülkeler için bir şans olduğunu düşünüyorum. Yunanistan'ın avrodan atılacağını düşünmüyorum, çünkü bu çok riskli olacaktır. Eğer bir Avrupa topluluğu olmasaydı, Yunanistan'ın batışı Avrupa'da birkaç devleti batırabilirdi. Eğer Yunanistan topluluğun bir parçası olmasaydı, etkisi çok daha şiddetli ve derin olurdu. Dolayısıyla ne Avrupa'nın birlikten çıkması için Yunanistan'ı zorlayacağını, ne de Yunanistan'ın birlikten çıkmaya çalışacağını düşünüyorum."
İngiltere'nin avro krizinin çözümlenmesinde dışarıda durmasını olumlu bulmadığını ifade eden Gülnur Muradoğlu, "Hem İngiltere'nin avroya girmesinin lehine olduğunu düşünüyorum, hem de Avro Bölgesi'ndeki yasal düzenlemelerin içinde yer almasının lehine olduğunu düşünüyorum" dedi.
Muradoğlu, İngiltere'deki finansal sektörün korunmasının daha iyi bir düzenlemeyle mümkün olabileceğini kaydederek, dolayısıyla Avro Bölgesi'ndeki bir düzenlemeden İngiltere'nin de fayda sağlayacağını vurguladı.
Bu yıl İngiltere'de ve Avrupa'da resesyon olasılığının mevcut olduğunu söyleyen Muradoğlu, "Bu kriz, 1929 buhranından daha derin bir kriz. Dolayısıyla böyle bir krizin 1-2 yılda geçmesini beklemek safiyane olur. Bunun için verilecek süre, minimum 5 yıl diye düşünüyorum. 5 yıldan önce bu krizden çıkılmasının kolay olmadığını düşünüyorum" dedi.