Buğday artık devletler için bağımsızlık demek

Dünyada son 6 ay içerisinde fiyatı 200 dolardan 350 dolar seviyesine çıkarak rekor kıran buğday "bağımsızlık" simgesi oldu. Uluslararası arenada, elinde buğday olmayan devletler "tam bağımsız" olarak nitelendirilmiyor.

Buğday üreticisi desteklenmeli

Buğday ambarı olan Konya'nın Ticaret Odası Başkanı Uğur Kaleli, "Buğday artık siyasetin bir argümanı oldu, uluslararası siyasette bir koz olarak kulanılmaya başlandı. Türkiye, bu soruna kalıcı bir önlem olarak buğday üreticisini daha fazla desteklemeli" dedi.

Dünyadaki stoklar eridi

Dünya piyasalarındaki aşırı artış sebebiyle buğdayın "Sarı Altın" nitelemesini tam anlamıyla hak eder hale geldiğini belirten Ziraat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Özkan Taşpınar ise, dünyada buğday stoklarının eridiğine dikkat çekti.

Yurt içi fiyat artışlarını önlemek için Toprak Mahsulleri Ofisine (TMO) sıfır gümrük vergisi ile 1 milyon ton buğday ithalatı izni verilmesi, gözlerin buğday sektörüne çevrilmesine neden oldu. Bu karar, Türkiye'nin "Buğday Ambarı" olan ve yerli buğdayın kaliteli ithal buğdayla harmanlanıp ihracatlık un haline getirildiği, iç piyasanın buğday ihtiyacının da önemli bölümünü karşılayan Konya'yı şaşırtmadı. Şuan ekmeklik buğdayın kilosu 0,69 ile 0,77 lira arasında işlem gören Konya'da bu karar "yerinde bir önlem" olarak nitelendirildi.

Konya Ticaret Borsası Başkanı Uğur Kaleli, ithalat kararını "doğru ve yerinde" bulduklarını, şuan Türkiye'de kesinlikle buğday kısıntısı yaşanmadığını, sıkıntının "kaliteli" buğday azlığı olduğunu vurguladı. Zaten hemen her yıl, çoğunluğu Konya'da bulunan ihracatçı un fabrikaları için yurt dışından buğday ithal edildiğini dile getiren Kaleli, "Şuan da TMO'nun elinde yeterli miktarda ekmeklik buğday var. Ancak kaliteli un yapımı için bu buğdayın mutlaka kaliteli ithal buğdayla harmanlanması gerekiyor. Türkiye'nin acil buğday ihtiyacı olmamasına rağmen açılan bu ithalat kapısı, yükselen dünya fiyatları karşısında tüccarı, un fabrikası sahiplerini, fırıncıyı, orta ve uzun vadede de çiftçiyi ve tüketiciyi rahatlatacaktır" dedi. "TMO'nun yükselen fiyatları regüle etme adına mutlaka tedbir alması gerekiyordu" diyen Kaleli, buğdaydaki fiyat artışının sadece Türkiye'de yaşanmadığını, dünya buğday ticaretinin yüzde 30'unu elinde bulunduran Rusya'nın yaklaşık 6 ay önce ihracatı durdurma kararıyla fiyatların tüm dünyada yükselişe geçtiğini dile getirdi.

Ucuz buğday bulmak çok zor

Ziraat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Özkan Taşpınar ise buğday fiyatının dünya piyasalarında aşırı şekilde arttığını, artık "sarı altın" nitelendirmesini tam anlamıyla hak eder duruma geldiğini vurguladı. Bu ithalat kararının dünyada buğday fiyatları yükselmeden 6 ay önce alınmamasının bir eksiklik olduğunu savunan Taşpınar, şunları söyledi: "Geç de olsa bugün alınan bu ithalat kararı bir önlemdir, yaşanabilecek daha ciddi sıkıntılar için TMO'nun, Türkiye'nin elini güçlendirmiştir. İthalat hemen bir kaç ay içinde tabi ki yapılmayacak, önümüzdeki yaklaşık 1 yıllık dönemi kapsıyor. Bu ithalat kararı çiftçinin ya da esnafın elinde bulunan buğdayın fiyatını düşürmez, düşüremez. Çünkü gelecek olan buğday yerli buğdaydan daha pahalı olacak fakat TMO fiyatı sübvanse edecek. Baş aktör Rusya'nın kararının ardından buğday altın gibi değerli hale geldi. Dünyada buğday stokları eriyor, ucuz buğday bulmak çok zor. Türkiye'nin de ucuz buğday bulma ihtimali yok."

TÜRKİYE, NASIL BİR ÖNLEM ALABİLİR?

Özkan Taşpınar, dünyada buğday fiyatlarının kısa sürede düşmesinin beklenmediğine dikkati çekerek, "Türkiye'nin bu noktada üretimini artırmak için stratejik kararlar alması şarttır. Türkiye'de buğday üreticisi daha dikkatli ve planlı desteklenmeli, daha fazla ve daha kaliteli üretim için çiftçiye destek ivedi olarak artırılmalıdır. Türkiye buğdayda ithalatı değil ihracatı düşünmelidir. İç Anadolu'da Mavi Tünel gibi çok sayıda proje hayata geçirilip yeni su kaynakları bulunursa, üretimimiz 10 katına çıkabilir. Çünkü şuan dekardan 100 kilogram verim alınan Konya'daki sulanmayan kıraç alana su getirebilirsek, üretimimiz dekarda bir tonu buluyor" dedi.

"Tarıma destek verilmiyor"

Türkiye Ziraatçılar Derneği (TZD) Başkanı İbrahim Yetkin, canlı hayvan ithalatında süre kısıtlamasının kaldırılmasına tepki göstererek, "Bu yol, yol değil. Çözüm, hayvancılık girdi maliyetlerini düşürmekten geçiyor" dedi. Türkiye Ziraatçılar Derneği tarafından Gür Kent Otel'de 10. Ulusal Tarım Kongresi düzenlendi. Kongrenin açılış konuşmasını yapan TZD Genel Başkanı Yetkin, kongreye iktidar ve muhalefetten kimsenin katılmamasını eleştirdi. "Burada sadece tarımı konuşacağız. Buranın herhangi bir siyasi boyutu yok" dedi.

Tarımın geçmişten gelen bir takım sorunları bulunduğunu belirten Yetkin, bunların temel nedenini 'tarıma gereken desteğin verilmemesi ve kaynağın ayrılmaması' olarak sıraladı. Üreticinin yüksek girdi maliyetleri karşısında zarar ettiğini, bu çerçevede ürünlerini enflasyonun altında satabildiğini belirten Yetkin, 2010 yılında tarımsal büyümede istenilen düzeye ulaşılamadığını vurguladı. Yetkin, tarımdaki bu olumsuzlukların yanında, Tarım Kanunu, beyaz ette sağlanan istikrar ve başarı ile tarım kuruluşlar˝ arasındaki işbirliğinin olumlu gelişmeler olduğunu kaydetti.

Canlı hayvan ithalatında süre kısıtlamasının kaldırılmasına da tepki gösteren Yetkin, "Kararı Resmi Gazete'de görünce kemiklerim sızladı" diye konuştu. Ülkedeki büyük ve küçükbaş hayvan sayısındaki azalmanın bir gerçek olduğuna işaret eden Yetkin, ithalata yol açan nedenler araştırılmadan besicinin 'günah keçisi' ilan edildiğini kaydetti. "Bu yol, yol değil" diyerek, canlı hayvan ithalatında uygulanan politikaları eleştiren Yetkin, "Ben doğruları söylemeye devam edeceğim. Allah'tan başka kimseden korkum yok" ifadesini kullandı. Yetkin, canlı hayvan ithalatına karşı et fiyatlarında herhangi bir düşüşün yaşanmadığını savunarak, "Çözüm basit. Hayvancılık girdi maliyetleri düşürülecek" şeklinde konuştu.