GDO‘lu ürünlerin ithalat ve ihracatını kolaylaştırmak için Tarım Bakanlığı‘nın çıkardığı yönetmelik Danıştay tarafından iptal edilince Hükümetin çözüm için Meclis‘e sunduğu yasa tasarısı, bugün Meclis‘te görüşülmeye başlanıyor.
GDO‘lu ürünlerin üretimi
Ziraatçıların, organik tarımcıların karşı çıktığı Biyogüvenlik yasa tasarısı, GDO ve ürünlerinin Türkiye‘ye girişini yönetmelikle değil bu kez yasa ile düzenliyor. Tasarının görüşmelerinde, bir önerge ile GDO‘lu ürünlerin Türkiye‘de üretiminin önünün açılmasına yönelik bir endişe var.
"Endişeliyiz"
Türkiye Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Gökhan Günaydın, GDO‘lu ürünlerin ithalatının serbest bırakılmasına karşı olduklarını belirterek, "Halkın sağlığı için büyük risk doğuran bu ürünlerin ithalatının serbest bırakılmaması lazım. Endişeliyiz" diye konuştu... Günaydın, genel kuruldaki görüşmelerde verilecek bir önergeyle bu ürünlerin ekiminin belirli koşullara bağlanarak serbest bırakılmasını sağlayacak girişimlerden endişe ettiklerini de söyledi.
GDO‘lu ürünlerin ithalat ve ihracatını kolaylaştırmak için Tarım Bakanlığı‘nın çıkardığı yönetmelik Danıştay tarafından iptal edilince Hükümetin çözüm için Meclis‘e sunduğu yasa tasarısı, bugün Meclis‘te görüşülmeye başlanıyor. Ziraatçıların, organik tarımcıların karşı çıktığı Biyogüvenlik yasa tasarısı, GDO ve ürünlerinin Türkiye‘ye girişini yönetmelikle değil bu kez yasa ile düzenliyor. Tasarının görüşmelerinde, bir önerge ile GDO ürünlerin Türkiye‘de üretiminin önünün açılmasına yönelik bir endişe var. Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Gökhan Günaydın, GDO‘lu ürünlerin ithalatının serbest bırakılmasına karşı olduklarını belirterek, "Halkın sağlığı için büyük risk doğruna bu ürünlerin ithalatının serbest bırakılamaması lazım. Endişeliyiz" diye konuştu.
GDO Kurulu kurulacak
Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar(GDO) ve ürünlerine ilişkin düzenlemeleri de içeren Biyogüvenlik Yasa Tasarısı‘na göre, GDO ve ürünleriyle ilgili Biyogüvenlik Kurulu oluşturulacak. Kurul, Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca dört, Çevre ve Orman Bakanlığınca iki, Sağlık Bakanlığınca bir, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca bir ve Dış Ticaret Müsteşarlığınca bir üye olmak üzere, üç yıllık süre için, ilgili Bakanlar tarafından belirlenen toplam dokuz üyeden oluşacak.
İthalat serbest bırakılıyor
Tasarı, GDO veya ürünlerinin, ithalatı, ihracatı, deneysel amaçlı serbest bırakılması, piyasaya sürülmesi ile genetiği değiştirilmiş mikroorganizmaların kapalı alanda kullanımına izin veriyor. Tasarıya karşı çıkan uzmanlar, insan sağlığını, biyolojik çeşitliliği, ekolojik yaşamı, tarımsal üretimi tehdit ettiği için GDO‘lu ürünlerin üretimi, tüketimi, ithalat ve ihracatının durdurulmasını istiyor. Tasarı, GDO ve ürünleriyle ilgili olarak araştırma, geliştirme, işleme, piyasaya sürme, izleme, kullanma, ithalat, ihracat, nakil, taşıma, saklama, paketleme, etiketleme, depolama ve benzeri faaliyetlere dair hükümleri kapsıyor. Veteriner ve beşeri tıbbi ürünler ile kozmetik ürünleri ise tasarını kapsamı dışında.
Tasarıya göre insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kullanımı göz önünde bulundurularak GDO veya ürünlerinin, ithalatı, ihracatı, deneysel amaçlı serbest bırakılması, piyasaya sürülmesi ile genetiği değiştirilmiş mikroorganizmaların kapalı alanda kullanımına, bilimsel esaslara göre yapılacak risk değerlendirmesine göre karar verilecek. Risk değerlendirme sonuçlarına göre risk oluşturmayacağı belirlenen başvurular için verilen kararın geçerlilik süresi 10 yıl olarak belirleniyor.
Tasarı belli bir eşik değere kadar GDO içeren ürünlere izin veriyor. Eşik değeri aşan GDO‘lu ürünlerde etiketleme zorunluluğu getiriliyor. Kural ihlalinde on yıla kadar hapis cezası da öngörülüyor.
GDO‘lu üretim yasak
GDO ve ürünlerinin; insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevre ve biyolojik çeşitliliği tehdit etmesi, çevrenin ekolojik dengesinin ve ekosistemin bozulmasına neden olması, GDO ve ürünlerinin çevreye yayılma riski olması durumlarında başvurular reddedilecek.
GDO ve ürünlerinin onay alınmaksızın piyasaya sürülmesi, Biyogüvenlik Kurulu kararlarına aykırı olarak kullanılması veya kullandırılması, genetiği değiştirilmiş bitki ve hayvanların üretimi, GDO ve ürünlerinin kurul tarafından piyasaya sürme kapsamında belirlenen amaç ve alan dışında kullanımı yasaklanacak.
Her bir GDO ve ürününe ayırt edici kimlik verilerek kayıt altına alınacak. Kayıt altına alınan GDO ve ürünlerine ilişkin belgelerin 10 yıl süreyle saklanması zorunlu olacak. GDO ve ürünlerini, yasaya aykırı olarak ithal eden, üreten veya çevreye serbest bırakanlar, 5 yıldan 12 yıla kadar hapis ve 10 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Günaydın: GDO‘lu ürünlerin ithalatı serbest bırakılıyor
Türkiye Ziraat Mühendisleri Odası Genel Başkanı Gökhan Günaydın, Milli Gazete‘ye tasarıya yönelik endişelerini dile getirirken, GDO‘lu ürünlerin halk sağlığına ve çevreye vereceği zararlara dikkat çekti. Günaydın, genel kuruldaki görüşmelerde verilecek bir önergeyle bu ürünlerin ekiminin belirli koşullara bağlanarak serbest bırakılmasını sağlayacak girişimlerden endişe ettiklerini de söyledi.
Türkiye‘nin GDO‘lu ürünleri bu topraklarda ektirmemesi gerektiğini vurgulayan Günaydın, "Biyoçeşitliliği ve tarım potansiyelinin korunması, bunu gerektiriyor. Halk sağlığına büyük risk doğuran bu ürünlerin ithalatının serbest bırakılmaması lazım. Ve bütün işleri de, halkın yararına düzenleyecek bir kurulun kurulması önemlidir" diye konuştu.
Tasarıyla üretimin yasaklandığını hatırlatan Günaydın, "Ancak bu konuda, Meclis komisyonlarındaki görüşmelerde iktidar partisi milletvekillerinin zorlamalarına tanık olduk. Dolayısıyla umarım genel kurulda kötü bir sürprizle karşılaşılmaz" dedi.
Tasarıyla GDO‘lu ürünlerin ithalatının tamamen serbest bırakıldığına da işaret eden Günaydın, "Bu büyük risk taşıyor. Çünkü bunların ithalatını serbest bırakmak demek, bunların Türkiye‘de bir daha üretilmesini düşünmemek anlamına gelir. Bu da sakıncalıdır. Dolayısıyla buna karışıyız" diye konuştu.
Tasarıda neler var?
* GDO denetimi için dokuz kişiden oluşan Biyogüvenlik Kurulu oluşturulacak.
* GDO veya ürünlerinin ithalatı, ihracatı, deneysel amaçlı serbest bırakılıyor.
* Piyasaya sürülmesi kapalı alanda kullanımına, risk değerlendirmesiyle karar verilecek.
* İnsan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevre ve biyolojik çeşitliliği tehdit etmeyecek.
* Üretici ve tüketicinin tercih hakkını ortadan kaldırmayacak.
* Piyasaya sürülmesinden sonra kararda verilen koşullara uyup uyulmadığı kontrol edilecek
* Usulsüz kullanımlarda on yıla varan hapis cezaları ve para cezaları uygulanacak.
* Belirlenen eşik değerin üstünde GDO içeren ürünlerin etiketinde GDO içerdiği açıkça belirtilecek.
* Her bir GDO ve ürününe ayırt edici kimlik verilerek kayıt altına alınacak.
* Binde dokuz olan eşik değer ve diğer usuller ise daha sonra yönetmelikle belirlenecek.
* Genetiği değiştirilmiş bitki ve hayvan üretilemeyecek.
