Bosna'yı minarelerle donattı

SARAYBOSNA - Bosna-Hersek'in Maglay kentinde yaşayan 75 yaşındaki Muharrem Krusko, çoğu savaştan sonra olmak üzere bugüne kadar 230 caminin minaresini yaparak bir rekora imza attı.

Bosna-Hersek'in Teşany kentinde 1937 yılında doğan 3 çocuk babası Muharrem Krusko, eski Yugoslavya döneminde insanların farklı meslekleri seçtiği bir dönemde, kendisi minare ustası olmayı tercih etti.

Ünlü minare ustası Hüseyin Muykoviç'in yanında çalışmaya başlayan Krusko, ilk minareyi 1966 yılında Gluha Bukovica köyünde ustasının desteğiyle birlikte inşa etti. Ustasının, kendisine artık tek başına minare yapacağını, ancak bu ülkede yeni cami yapılmadığı için kendisine başka bir iş bulmasını, bu işi genelde ''emekli insanların'' yaptığını söylemesi üzerine Krusko, Hırvatistan'a giderek inşaat işlerinde çalışmaya başladı.

Bosna savaşının başlaması ve Sırp Çetniklerin özellikle camileri hedef alması üzerine, ülkede 614 cami ve 218 mescit yerle bir edildi. Savaşın sona ermesinin ardından ülkedeki camilerin yeniden inşa edilmeye başlaması üzerine minare yapacak usta ihtiyacı doğdu. Bunun üzerine Hırvatistan'daki inşaat firmasından ''emekli'' olan Muharrem Krusko, bir zamanlar öğrendiği, ancak ''ihtiyaç olmadığı'' için icra edemediği mesleğine yeniden başladı.

Krusko, AA muhabirine yaptığı açıklamada, savaşın ardından minare yapma konusunda kendisine çok sayıda iş geldiğini belirterek, bu sırada ustasının ''bu meslek emekli insan işi'' yönündeki sözünün aklına geldiğini kaydetti.

''Belki ustam bu anlamda söylemedi, ancak ben emekli olduktan sonra tam 229 cami minaresi inşa ettim'' diyen Krusko, çocuklarının da desteğiyle yılda 23 minare yaptıkları zaman bile olduğunu söyledi.

-''Zarar edeceğimi tespit etsem bile, inşaatın kalitesini düşürmüyorum''

Genelde Osmanlı mimarisiyle yaptıkları minarelerden, gelen talepler doğrultusunda farklı tarzda da minare yaptığı olduğunu belirten Krusko, şöyle konuştu:

''Bosna-Hersek'te başka minare ustaları da var, fakat onlar benden çok daha önce bu işe başlamalarına rağmen benim yaptığım minare sayısına ulaşamadı. Bu işe karşı sevgim var. Bu işi yapan ve başında bulunduğum 6 ekibim var, bu yüzden bazı yoğun dönemlerde, bir yıl içinde 23 minare bile yaptık. Dünyada herhangi bir ustanın benden çok daha fazla minare inşa edip etmediğini öğrenmek istiyorum.''

Muharrem Krusko, minare inşa etmeyi çok sevdiğini ve bu işten para kazanmayı düşünmediğini vurgulayarak, ''Yaptığım işte kalitenin en üst düzeyde olmasını istiyorum. Yaptığım işten zarar edeceğimi tespit etsem bile, inşaatın kalitesini düşürmüyorum'' dedi.

Balkanlar'ın en yüksek minaresini de geçen yıl Sancak bölgesindeki Delimece köyüne inşa ettiğini vurgulayan Krusko, bu minarenin uzunluğunun 77 metre 24 santim olduğunu kaydetti.

Muharrem Krusko, şu anda ise Tuzla kentine bağlı Jivinice ve Derventa'da, Pale kenti yakınındaki Bogoviti'de, Sancak'a bağlı Syenitsa'da olmak üzere toplam 4 minare inşa ettiğini vurguladı.

Bosna-Hersek'in Gorajde başta olmak üzere bazı kentlerindeki bütün camilerin minarelerini kendisinin inşa ettiğini belirterek, ''Bana bir süre önce 'Mimar' adlı bir kitabın yazılması teklif edildi. Minarelerin sayısına bakılırsa aslında ben de şu ana kadar yaptığım bu minarelerin bir nevi kataloğunun hazırlanması gerektiğini düşünüyorum'' dedi.

Bu işi kendisinden sonra en küçük oğlu Hayrudin'in devralacağını anlatan Muharrem Krusko, ''Oğlum Hayrudin, minareler konusunda çok tecrübe kazandı. Zaten uzun süredir benimle birlikte çalışıyor. Artık bensiz de çalışabilir. Bu işi devam ettirecek birisini yetiştirdiğim için de kendimi çok mutlu hissediyorum'' diye konuştu.

Muharrem Krusko, diğer iki oğlundan İzudin Kruşko'nun Maglay kentinde başimam olarak görev yaptığını, Zehrudin adlı diğer oğlunun ise Teşany kentinin İslam Birliği Başkanı olduğunu kaydetti.