Bitki casuslarına dikkat

AÇÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Eminağaoğlu: ''Ticari amaç güden doğa casusları, turist havasında belirli araştırma merkezleri veya ticari kuruluşların yönlendirmesi ile belirli bitki veya hayvan türlerini toplamak için seyahat ediyorlar''

Türkiye'ye özgü bitkilerin, turistik seyahat kisvesi altında gezen ''bitki casusları'' tarafından kaçırıldığına yönelik söylentiler, turizm sezonuyla birlikte özellikle Karadeniz Bölgesi'nde yeniden gündeme gelmeye başladı. Endemik birçok bitki türünün bulunduğu Doğu Karadeniz'de yöre insanı, bölgeye  turist olarak gelen bazı kişilerin, endemik bitkileri izinsiz şekilde yanlarında götürdüğüne inanıyor.

Rize'nin Ayder Yaylası'nda bir kişinin, ''çoraplarıyla belli bir bölgede koşuşturduktan sonra ters şekilde çıkardığı çoraplarını çantasına koyarak bir şeyleri kaçırdığının görüldüğü'' yönünde anlatımlar bile var.

Bazılarınca bu söylentiler dikkate alınmasa da uzmanlar, bitki casusluğa dikkat çekerek, bitki türlerinin jandarma, gümrük sorumluları, bakanlık temsilcileri ve diğer yerel yöneticiler tarafından bilinçli ve programlı olarak izlenmesi ve belli yerlerde düzenli kontroller yapılması gerektiği uyarısında bulunuyor. Artvin Çoruh Üniversitesi (AÇÜ) Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Orman Botaniği Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Özgür Eminağaoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklama, dünyanın biyolojik çeşitlilik açısından en zengin ve aynı zamanda tehlike altındaki en önemli 25 karasal ekolojik bölgesinden birinin de Artvin olduğunu söyledi.

Bitki kaçakçılığını kimler ve niçin yapıyor?

1983 ve 1988 yıllarında yayımlanan iki kararname ile yabancıların doğadan bitki toplamalarının izine bağlandığını hatırlatan Eminağaoğlu, şunlarısöyledi:''Ancak araştırma yapmak, örnek toplamak ve hatta bu türleri ticari amaçlarla toplamak gibi amaçlarla ülkemizi ziyaret edenlerden çok azı, ulusal ve uluslararası yasalara uygun hareket ediyor. Bitki ile ilgili ilaçlar üretmek, o bitkiyi ortadan kaldıracak virüsler üretmek, o bitkinin genlerine başka genler monte ederek o bölgedeki başka bitki türlerini de ortadan kaldırmak, hatta belirli böcek türlerine veya mantar türlerine karşı zayıf hale getirmek mümkündür.

İlaç firmalarının bu işin birinci faili olduğu belirtilmektedir. Yabancı bilim adamları, Dışişleri Bakanlığı izni ve ülkemizdeki bir üniversitedeki ilgili bilim adamlarının gözetimi ve işbirliğiyle belirli sayıda örneği ülkesine götürebiliyor.''

Turist rehberlerinin duyarlılığı arttırılıyor

Turist Rehberleri Birliği Başkanı Şerif Yenen ise ''bitki ve tarihi eser kaçakçılığı'' olaylarına karşı, bu konuda uzman olan kurumlarla ortak çalışmalar yürüttüklerini belirterek, ''Doğa Derneği ve Doğal Hayatı Koruma Derneği gibi kurumlarla ortak seminerler düzenliyoruz. Taksonomi, kuş gözlemciliği, flora ve fauna gibi konularda düzenlediğimiz seminerlere katılan meslektaşlarımıza uzmanlık belgesi veriyoruz'' dedi.