RK‘nın yaptığı perakende sektör araştırmasında organize perakendenin payı 2009‘da yüzde 43 düzeyine ulaşırken, en hızlı büyüyen perakende zincirlerinde BİM ve A101 başı çekti.
Rekabet Kurumu, hızlı tüketim ürünleri perakende sektöründe son bir yıldır sürdürülen ‘‘Türkiye Hızlı Tüketim Ürünleri Perakendeciliği Sektör İncelemesi Ön Raporu‘‘nu tamamladı. Kurumun resmi web sayfasında yayımlanan raporda, Türkiye‘de faaliyet gösteren hızlı tüketim ürünleri perakendecileri ve tedarikçilerden elde edilen veriler ile perakendeci-tedarikçi ilişkisinde muhtemel rekabet sorunlarının masaya yatırıldığı bildirildi.
Raporda, başta İngiltere, Fransa, İtalya, Portekiz, Almanya, İskandinav ülkeleri, Avustralya olmak üzere çok sayıda ülkenin perakende sektör yapıları, mevzuat ve uygulamalarının incelendiği kaydedildi. Sektör incelemesinin ikinci aşamasında tedarikçilere yönelik kapsamlı bir saha çalışması ve Türkiye‘de model olabilecek uygun ülke uygulamalarının detaylı olarak analiz edileceği de raporda ifade edildi.
Migros liderliği kaptırdı
Sektör incelemesinin ön bulgularına ilişkin hazırlanan rapora göre, Türkiye‘de organize perakendenin payı 2004‘de yüzde 30 iken, 2009 yılı itibariyle yüzde 43 düzeyine ulaştı. Bu gelişmeye rağmen Türkiye‘de hızlı tüketim ürünleri perakende pazarında ağırlık geleneksel kanalda bulunuyor. Organize perakende içinde en hızlı büyüyen kanal indirim mağazacılığı olurken, ‘‘BİM ve A-101‘‘ en hızlı büyüyen perakende zincirler oldu. Türkiye‘de 2001 yılında yaşanan ekonomik kriz ve 2008 küresel finans krizi, indirim mağazacılığı kanalında organize perakende içindeki payını artırdı.
Toplam perakende pazarı içinde süpermarketler en büyük paya sahip. Hızlı tüketim ürünleri cirosu bakımından BİM, Migros‘u 2009 yılında geçerek pazar lideri oldu. Pazardaki diğer büyük perakende zincirleri sırasıyla CarrefourSa, Metro/Real, Bizim Toptan, Tesco/Kipa, Kiler, Makromarket ve A-101 olarak sıralandı. Belli başlı bölgesel/yerel perakendeciler Adese, Pehlivanoğlu, Çağdaş, KİM, Mopaş, Yunus ve Uyum oldu. Bölge bazında sırasıyla Marmara, İç Anadolu ve Akdeniz, il bazında ise İstanbul ve Ankara bölgesel hızlı tüketim ürünleri perakendeciliğinin yaygın coğrafi pazarlar oldu.
Rapora göre perakende zincirleri arasında kurumsallaşma ve halka arzlar artıyor. Yıllar içinde Migros, CarrefourSa, BİM, Tesco/Kipa‘nın ardından 2010 sonunda Uyum Gıda, Kiler ve Bizim Toptan sermayelerinin bir kısmını halka arz etti.
Rapora göre, özel markalı ürünlerin toplam satışlar içindeki oranı İsviçre‘de yüzde 54, İngiltere‘de yüzde 47, İngiltere‘de yüzde 47, İspanya‘da yüzde 40, Avusturya‘da yüzde 31, İtalya‘da yüzde 13 iken Türkiye‘de sadece yüzde 8 düzeyinde bulunuyor.
