Bilim adamları, kanserin nesilden nesile nasıl geçtiğini keşfetti

MELBOURNE - Bilim dergisi Cancer Cell'de yayınlanan bir haberde, uzmanlar normalde kansere karşı savaşan bir anti-kanser geninin dışındaki küçük bir değişikliğin bu geni felç eden bir biyokimyasalı cezbettiğini ve bu kimyasalın da kanserle mücadele eden genin çalışmasını durdurduğunu ortaya çıkardı. Anti-kanser genleri çalışmayınca başkalarına göre bu tür insanların kansere yakalanma risklerinin de arttığı belirtiliyor.

Şu ana kadarki bilgilere göre MLH1 isimli kanseri engelleyen insan geninin içinde bazı değişiklikler olduğu ve bu genlerin bir nesilden diğerine geçerek yeni nesillere kanser riskini de taşıdığı biliniyordu. Bu kişilerde bağırsak, rahim ve diğer kanserlerin çıkma ihtimali yüzde 80 gibi yüksek bir oranda gerçekleşiyor. Burada uzmanların üzerinde durduğu şey, ailesinde kanser hastalığı vaakaları olan ve bu genleri taşıyan yeni nesillerin yüzde 30'undaki MLH1 genlerinin nasıl olup da hiç bir değişiklik göstermiyor olmasıydı.

Yeni buluşa göre MLH1 genlerinin içinde değil fakat dışındaki çok önemli küçük değişikler bu genin yeni nesillere kanseri taşıması için yeterli olabiliyor. Buluş, NSW Üniversitesi ve Batı Avustralya üniversiteleri tarafından nesillerinde kanser vakaları olan aileler üzerine ortaklaşa yapılan bir araştırma ile yapıldı. Araştırmaya konu olan Batı Avustralyalı bir ailenin rahim ve iki ayrı çeşit bağırsak kanseri hastası büyükannesinin 5 çocuğundan ikisinin kolorektal kanserine yakalandığı görüldü. Yapılan genetik testlerde büyükanneden çocuklara geçen MLH1 genlerinde benzerlik gösteren bir değişiklik görülmedi. Ancak MLH1 genlerinin dışanda dikkat çekmeyecek kadar küçük kimyasal bir değişiklik keşfedildi. İşte yeni nesillerde kanser riskini arttıran bu çok önemli fakat bir o kadar da küçük değişiklikti. Bu değişiklik DNA zincirindeki MLH1 geni sıralamasındaki bir çeşit harf hatasından kaynaklandığı için uzmanlar tarafından "heceleme hatası" olarak tanımlanıyor. İşte MLH1 genindeki bu hata methylation adı verilen ve DNA zincirinin üstüne oturan biyokimsala davetiye çıkarıyor. Methylation ise kanserle savaşan MLH1 geninin bu yeteneğini engelliyor. Araştırmanın başındaki NSW Üniversitesi'nden Dr. Megan Hitchins,"MLH1 geninin yakınındaki bu minicik değişiklik, bir çeşit mıknatıs ortamı oluşturuyor ve methylation biyokimyasalını kendine çekiyor. Yani kansere neden olan şey bizim şu ana kadar zannettiğimiz gibi methylation biyokimyasalı değil fakat bu maddenin DNA zincirinde meydana getirdiği değişikliktir." Artık bilim adamları, MLH1 geninin dışındaki değişikliğin kanser riskini arttırdığını biliyorlar.

Bu buluşun önemini ise Prof. Robyn Ward şöyle açıklıyor, "Bu buluş sayesinde kanser riskli aile üyelerinin hangilerinin risk altında olduğunu, hangilerinin risk taşımadığını anlayabiliriz. Çünkü hangilerindeki MLH1 genlerinde değişiklik olduğunu fark edebiliyoruz."