Jerusalem Post, esir takasını değerlendirdi
Anlaşma Hamas'ın zaferi

İsrail ile Hamas arasında varılan tutuklu takasına ilişkin anlaşmanın Hamas'ı güçlendirdiği belirtildi. Jerusalem Post gazetesinde, konuyla ilgili olarak Yaakov Lappin imzasıyla yayımlanan analizde, "Gazze'deki Hamas rejiminin Şalit anlaşmasından önemli ölçüde güçlenmiş çıkacağı; Filistin sokaklarında ve Arap-Müslüman dünyasında da desteğini artıracağı" vurgulandı.

İsrail'in olanca askeri üstünlüğüne rağmen, Hamas'ın "İsrail'i 'eşit bir ortağı gibi' müzakerelere zorlamayı ve çok sayıda gerillanın serbest bırakılmasını sağlamayı başardığı" belirtilen analizde, bu Filistinliler'den bazılarının İsrailli sivilleri öldürmekten ömür boyu hapse mahkum oldukları kaydedildi.

Ortadoğu ve Kuzey Afrika'yı sallamaya başlayan gelişmelerden bu yana, İsmail Haniye başkanlığındaki Gazze'deki rejimin; Halid Meşal liderliğindeki Şam'daki politbüronun bölgedeki gelişmelere endişeyle baktığı, Gazze'deki halkın da bir gün daha fazla özgürlük talebiyle ortaya çıkacağı korkusunu taşıdıkları görüşü dile getirildi.

Daha bir kaç ay öncesi itibarıyla, İran'ın Hamas'ın uluslararası arenada tek sadık müttefiki ve koruyucusu olduğu da ifade edilen analizde, Hamas'ın serbest bırakılan otobüsler dolusu siyasi tutukluların ve yakınlarının coşkulu sevinç sahnelerinin çok büyük bir halkla ilişkiler başarısı olacağını ve baskıların bir bölümünü hafifleteceğini bilerek, Şalit anlaşmasını acilen ileri götürmeye çalıştığı belirtildi.

"Bugün Hamas'ın konumu, sadece Şalit anlaşmasından değil ama büyüyen bölgesel güç Türkiye nedeniyle daha da güçlenmiştir" ifadelerine yer verilen analizde, Türkiye'nin "Hamas davasını kimin daha iyi savunacağı konusunda İran'la rekabet içinde olduğu" görüşü de öne sürüldü.

Kahire Gazze'ye daha çok yakınlaşacak

Analizde, bunlardan daha önemli bir unsur olarak, Hamas'ın "kardeş" kuruluşu olarak adlandırılan Mısır'daki Müslüman Kardeşler örgütünün de yakınlaşmakta olan parlamento seçimlerinde büyük bir kazanç sağlamaya hazırlandığı; bu gelişmenin ise muhtemelen Kahire'yi somut bir şekilde Gazze'ye daha yakınlaştıracağı ifade edildi.

Bütün bunlar Ramallah'taki El Fetih hükümeti için "kötü haberler" olarak nitelendirildiği analizde, Hamas'ın 2006 yılındaki seçimlerde çoğunluğu elde ettiği, bir yıl sonra El Fetih'i silahla Gazze'den çıkarttığı hatırlatılarak, El Fetih'in Batı Şeria'daki hakimiyetinin, muhtemelen gözle görünenden daha zayıf olduğu da kaydedildi.

Hamas ve El Fetih arasında geçen Haziran ayında imzalanan uzlaşma anlaşmasının da, bir çok gözlemci tarafından Filistinliler'in popüler taleplerini yatıştırmak için tasarlanmış bir iyi niyet jesti olarak görüldüğü kaydedilen analizde, "Şalit anlaşmasının Hamas tarafından yeniden 'Filistinliler'in en etkili temsilcisi' olduğu iddiasıyla kullanılacağı"; salıverilen Filistinli tutuklularının görüntülerinin de birçok Filistinli'yi muhtemelen "Hamas'ın haklı olduğuna" ikna edeceği vurgulandı.

Gazzeliler anlaşmayı kutluyor

Hasan Esen-Enis Haface - Gazzeliler, İsrail ile varılan esir değişimi anlaşmasını kutluyor.  İsrail ile anlaşma yapıldığının duyurulmasının ardından sokaklara dökülen Gazzeliler, kornalar çalarak, havaya ateş açarak ve sloganlar atarak kutlamalara başladı. Bazı Gazzeliler de Hamas'ın kontrolündeki Parlemento ve İçişleri Bakanlığı önünde toplandı. Burada sloganlar atan Gazzeliler'in Hamas bayrakları taşıdığı görüldü.

Hamas'ın 2006 yılında esir aldığı İsrailli asker Gilad Şalid'e karşı bin kadar Filistinli'nin serbest bırakılmasını öngören anlaşma, Hamas cephesinde zafer olarak kabul edildi. Hamas Lideri Halid Meşal, anlaşmayı ulusal bir başarı olarak gördüklerinin söyledi.

Haniye'den zafer işareti

Halka seslenen Gazze'deki yönetimin yetkilileri, tüm Filistinli mahkumlar serbest bırakılana kadar mücadeleye devam edeceklerini söylediler. Öte yandan Gazze'deki parlamento önünde yapılan miting sonunda içeri girerken Gazze'deki yönetimin Başbakanı İsmail Haniye'nin zafer işaret yaptığı görüldü. Gazze'deki kutlamaların sabaha kadar devam etmesi bekleniyor.

1027 Filistinli serbest bırakılacak

İsrail ile Hamas arasında varılan çerçeve anlaşmasına göre, Haziran 2006'dan bu yana Gazze'de tutulan İsrailli asker Gilad Şalit karşılığında İsrail cezaevlerinde bulunan 1027 Filistinli tutuklu serbest bırakılacak. Serbest bırakılacaklar arasında Hamas'ın İzzeddin El Kassam Tugayları'nın mensuplarının yanı sıra El Fetih ve diğer Filistinli gruplardan tutuklular da bulunuyor.

İlk aşamada 450 tutuklu salıverilecek

Cohen'in verdiği bilgilere göre ilk aşamada, Şalit'in Mısır'a teslim edilmesiyle 280'i müebbet hapis cezasına mahkum edilen 450 Filistinli tutuklu salıverilecek. Tutukluların kalan ikinci bölümünün salıverilmesi ise gelecek iki aylık dönem içinde yapılacak ve Şalit'in Mısır'dan İsrail'e dönmesinin ardından diğerleri de salıverilecek. Anlaşma çerçevesinde 55'i Hamas mensubu 110 tutuklu, Batı Şeria ve Doğu Kudüs'teki evlerine geri dönecek. Çoğunluğu Hamas üyelerinden 131 Gazzeli tutuklu da yine Gazze'ye geri gönderilecek. Batı Şerialı 203 tutuklu ise kendi evlerine dönemeyip Gazze'ye sürgün edilecek. Yine Batı Şerialı 40 kişinin ise aralarında Türkiye'nin de bulunduğu çeşitli ülkelere gönderilmesi öngörülüyor.

Yıllardır cezaevinde bulunduğu belirtilen İsrailli Arap 6 tutuklu ise kendi evlerine dönme imkanına kavuşacak. Serbest bırakılacak Filistinli tutukluların 27'si kadın. Bunlar arasında yer alan Ahlam Tamimi ile Amna Muna'nın ülke dışına sürgün edilecekler arasında yer aldığı belirtilirken, diğerlerininse evlerine geri dönecekleri kaydedildi.

Verilen bilgiye göre, Batı Şeria'ya ve Doğu Kudüs'e gidebilecek Filistinli tutukluların yaklaşık yarısı sınırlamalara tabi tutulacak; bunlardan bazılarının yaşadıkları yerden bile çıkmaması öngörülürken, genellikle Batı Şeria'dan çıkmama yasağı uygulanacak.

Şin Bet Başkanı Yoram Cohen, İsrailli asker Gilad Şalit'in geri getirilmesi için bir askeri operasyonun yapılmasının imkansız olduğu görüşünden hareketle, "iyi bir anlaşma olmamasına rağmen" son anlaşmaya destek verdiklerini bildirdi. Cohen, takasla ilgili olarak "Hamas da bizim yaptığımız gibi, esneklik gösterdi" dedi. İsrail cezaevlerinde halen 6000 dolayında Filistinli tutuklu bulunuyor.

Barguti de serbest kalacak

Verilen bilgilere göre, Şalit'in Mısır'a teslim edilmesi, bundan sonraki aşamada Filistinli tutukluların serbest bırakılması ve ardından Gilad Şalit'in İsrail'e getirilmesi öngörülüyor. Bırakılması öngörülen Filistinli tutuklumar arasında, El Fetih'in Tanzim liderlerinden, 5 kez ömür boyu hapse mahkum Mervan Barguti'nin de bulunduğu belirtiliyor. Şalit ve Filistinli tutuklulara ilişkin takas anlaşmasının, geçen hafta Londra merkezli El Hayat gazetesinde, "Filistinli ve Mısırlı yetkililerin, Alman arabulucu Gerhard Konrad'ın takas anlaşmasıyla ilgili olarak Kahire'de bulunduğu yolundaki haberleri yalanlamasının" ardından geldiğine de dikkat çekiliyor.

Sarkozy anlaşmadan memnun

Fransa'nın Yahudi asıllı Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, İsrail ile Hamas arasında varılan anlaşmayı memnunlukla karşıladığını açıkladı. Cumhurbaşkanlığı Sarayı'ndan yapılan açıklamada, Sarkozy'nin ''bu büyük başarıdan'' dolayı İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'yu kutladığı bildirildi. Açıklamada ayrıca, Sarkozy'nin, başta Mısır olmak üzere bu anlaşmanın sağlanmasında emeği geçen tüm taraflara teşekkür ettiği belirtildi.