Gazeteci-yazar Taha Akyol, Türkiye‘nin günümüzde yaşadığı değişim tartışmalarının daha sağlıklı yapılabilmesi için Cumhuriyet arşivlerinin mutlaka açılması gerektiğini belirtti. İstiklal mahkemeleri zabıtlarının açılarak tartışılması gerektiğini aktaran Akyol, "Her milletin arşivinde, geçmişinde o milletin bu günkü çocuklarını utandıracak vakıalar vardır. Hiçbir millet bundan müstağni değildir. " diye konuştu.
Türk Arşivciler Derneği tarafından Hazine-i Evrak‘ın (Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü) 164. kuruluş yıldönümü dolayısıyla düzenlenen 5. Arşivcilik Günü Kutlaması‘na Devlet Arşivleri Genel Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Mustafa Budak, Türkiye Arşivciler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Haldun Şahin, Topkapı Sarayı Müzesi Başkanı Prof. Dr. Ülber Ortaylı, Gazeteci-yazar Taha Akyol ve çok sayıda davetli katıldı. Ali Emiri Efendi Kültür Merkezi‘ndeki programda arşivcilik alanında yaptığı yatırımlardan dolayı "2010 Yılı Arşivcilik Ödülü" Zaman Gazetesi‘ne verildi.
Fransız tarihçi Fernan Brodel‘in uzun zamanlar tarihi denen konseptin gelişmesinde öncü bir rol oynadığını belirten Taha Akyol, Prof. Dr. Halil Ünalcık‘ın da Türkiye‘nin Brodel‘i olduğunu söyledi. Brodel‘in Osmanlı Devleti‘nin asla Cengiz İmparatorluğu gibi Asyalı göçebe fırtınası olmadığını, medeni, yerleşik, müesseseleşmiş, kendi hukukunu üretmiş bir devlet olduğunu anlattığını ifade eden Brodel, bunun kanıtı olarak da Osmanlı‘nın arşivleri olduğunu belirtti.
Osmanlı‘nın yaptığı her işlemi arşive geçirdiğini belirten Akyol, "Bu gün Avrupa tarihini Osmanlı arşivlerine girmeksizin ciddi ve bilimsel seviyede yazmak imkansızdır." dedi.
Gazeteci olarak başından geçen bazı olaylardan bahseden Taha Akyol, bu olayların arşivciliğin gazetecilik açısından bile ne kadar önemli olduğunu ortaya koyduğunu aktardı.
Avrupa Birliği, Osmanlı- Avrupa ilişkileri, Osmanlı iktisadı hakkında yapılacak araştırmalarda muhakkak Osmanlı arşivlerine girilmesi gerektiğini belirten Akyol, aynı şeyin günümüzdeki değişim tartışmaları bakımından da geçerli olduğunu belirtti. Cumhuriyet arşivinin kolay erişilebilir olmasının gerekliliğinden bahseden Akyol, "Milli güvenlik duygusuyla 50-60 yıllık kısım gizlenebilir ama onun dışında Üstiklal mahkemeleri zabıtları da dahil olmak üzere bütün arşivlerin açılıp tartışılması lazım. Her milletin arşivinde, geçmişinde o milletin bu günkü çocuklarını utandıracak vakıalar vardır. Hiçbir millet bundan müstağni değildir. Ama o utanılacak vesikanın yanında yüz ağrıtacak vesikalar davardır" dedi.
