Gerçek rekabetten uzak bir sektör durumunda olan akaryakıt piyasası, yüksek vergiler sebebiyle devletin sıcak para ihtiyacını karşılayan en önemli kaynak durumunda bulunuyor.
Tüketici dernekleri, vergi yükü nedeniyle insanların özgürlüklerinin ellerinden alındığını belirterek sorunun bir an önce giderilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Hükümetin bahanesi ise, Türkiye‘deki bayi kar paylarının Avrupa ülkelerindekinden yüksek olması!
Dünyada yaşanan birçok olay petrol fiyatlarının yükselmesine neden oluyor. Fiyatlardaki bu dengesizlik çoğunlukla Ortadoğu ve Afrika‘da süren halk ayaklanmaları, ABD‘de yaşanan ekonomik sıkıntı gibi tüm dünyayı etkileyen nedenlere bağlanıyor. Fiyat anlamında petrol çıkmazına sürüklenen ülkemizde ise soruna çözüm bulunabilmiş değil. Halk benzin fiyatlarının aşırı yükselmesine büyük tepki gösterirken, tüketici dernekleri de vergiler kaldırılmadığı sürece bunun önüne geçilmesinin mümkün olmayacağı uyarısında bulunuyor. Piyasayı tekeline alan 5 büyük firmanın belirlediği fiyatlar ise kimseyi memnun etmediği gibi piyasanın artık rekabete açılması gerektiği vurgulanıyor. Yaşanan birçok olumsuz gelişmeye rağmen birçok ülkede benzin ve mazot fiyatları zaman zaman düşerken Türkiye‘de sürekli artan bir grafiğe sahip. Uzmanlar bu artışın artık önüne geçilmesi gerektiğini söylerken, benzin istasyonları vergilerin düşürülmesini, Türkiye halkı ise dünyanın en pahalı benzinini kullanmak istemediğini haykırıyor.
KDV ve ÖTV benzin fiyatlarını uçuruyor
Petrol Sanayi Derneği‘nin (PETDER) raporuna göre, bu yılın ilk çeyreğinde akaryakıt tüketiminden sağlanan dolaylı vergilerin (KDV ve ÖTV) geliri geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 10 artarak 8 milyar liraya ulaştı. Bu dönemde LPG tüketiminden elde edilen dolaylı vergiler toplamı yüzde 3 oranında artarak 1,5 milyar liraya, akaryakıt ve LPG sektörlerinden sağlanan dolaylı vergi gelirleri ise önceki yıla göre yüzde 8 artarak 9,3 milyar liraya çıktı. Petrol sektöründen sağlanan altı yıllık toplam dolaylı vergi geliri ise 200 milyar lira olarak hesaplandı. 2010 yılında ortalaması 77,1 dolar olarak gerçekleşen Brent tipi ham petrol varil fiyatı, 2011 ilk üç ayında 92,6 dolar ile 117 dolar aralığında değişim göstererek ortalama 105,1 dolar oldu. Türkiye için referans kabul edilen Akdeniz piyasasında benzin ve motorin fiyatları 1.070 dolar/ton düzeyine kadar tırmanırken üç aylık ortalama benzin fiyatı 921,7 dolar/ton, motorin fiyatı 922 dolar/ton, LPG ise 890 dolar/ton oldu.
Piyasa rekabete açılmalıdır
Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Şükran Eroğlu yaptığı açıklamada Akaryakıt fiyatlarının alınan kararlarla otomatik arttığını hatırlatarak; "Vergilerin çok fazla olduğunda hepimiz hemfikiriz. Rafineriden çıkış fiyatıyla satış arasında yüzdü yüz fark var. Bildiğimiz gibi de piyasa 5 büyük firmanın tekelindedir. Kendi aralarında fiyat belirleyip öyle satıyorlar. En başta piyasa rekabete açılmalıdır. ÖTV ve KDV‘nin düşünülmesi hatta kaldırılması gerekilmektedir. Zaten ÖTV dediğimiz vergi deprem sırasında yürürlüğü girmiş bir vergidir. Bu durumlara çare olunmadığı sürece de mümkün değil akaryakıt fiyatlarında azalma olmaz." dedi. Eroğlu; "Biz 25 kuruş düşürülmesi için dava açtık ve kazandık. Buna rağmen bu uygulamaya konulmadı. Binlerce, yüzlerce defa da çağıra yaptık. Lakin kimse oralı olunmadı. Şimdi de imza kampanyası başlattık ve yakında bunu sunacağız. Hükümetin tüm bunlara kulaklarının tıkadığını görüyoruz. Bu durum böyle devam etmemelidir. Dolaylı vergilerin tekrardan gözden geçirilmelidir. Biz dünyada halkı en çok vergi ödeyen ülkeyiz. Bu durum değişmelidir." ifadelerini kullandı.
6 yıllık vergi 200 milyar lira
Petder raporuna göre, bu yılın ilk çeyreğinde akaryakıt tüketiminden sağlanan dolaylı vergilerin (KDV ve ÖTV) geliri geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 10 artarak 8 milyar liraya ulaştı. Petrol sektöründen sağlanan altı yıllık toplam dolaylı vergi geliri ise 200 milyar lira olarak hesaplandı.
