5 milyar $’lık mal Afrika ve Ortadoğu’ya gönderilecek

Çin, Hindistan, Endonezya gibi çeşitli ülkelerden gelen ve ithalat uygunluk belgesi alamadığı için Türkiye pazarına giremeyerek, gümrüklerde bekletilen tahmini 5 milyar dolarlık malın, barter (takas) usulü alınarak, Afrika ve Ortadoğu ülkelerine gönderilmesi planlanıyor.

Türkiye'nin 'Para Geçmeyen' ilk mağazasını açarak adından söz ettiren Sistem Barter, gümrük depolarında kaderine terk edilmiş ithal malları yeniden ekonomiye kazandıracak. Türkiye'ye giriş izni alamayan ve depolarda bekleyen yaklaşık 5 milyar dolarlık değere sahip mal, Afrika ve Ortadoğu ülkelerine gönderilecek.

Projenin ithalatta sorun yaşayan firmalara dönük olduğunu anlatan Sistem Barter Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Besle, "Türk Standartlarına uygun olmadığı için gümrüklerde bekleyen malları Takas Depo mağazalarımız aracılığıyla Ortadoğu ve Afrika ülkelerine gönderiyoruz. Proje hayata geçer geçmez büyük ilgi ile karşılandı. İlk etapta 2 milyon dolarlık malı Kuzey Irak'a gönderdik, hedefimiz 6 ay içinde 35 milyon dolarlık malı yeniden ekonomiye kazandırmak." dedi.

Besle, Türkiye'nin kanayan yarası haline gelen gümrüklerde takılıp kalmış, ithalatında sorun yaşanan ve yurt dışına tekrar gönderilmesi sorun olan mallar için bir çalışma başlattıklarını ifade etti.

Çalışma kapsamında Türk standartlarına uygun olmadığı için gümrük depolarında bekleyen mallar takas usulüyle İran, Irak, Suriye, Ürdün, Fas, Cezayir, Tanzanya ve Senegal gibi ülkelere gönderilecek.

Uygulama hakkında bilgi veren Sistem Barter Yönetim Kurulu Başkanı Besle, "Bir firma yurtdışından mal ithal ediyor. TSE ve bakım onarım belgesini çıkaramıyor. Gümrük de bu yeterlilikleri sağlayamadığı için ithalatına izin vermiyor. Firma da parasını peşin ödediği için ürünü aldığı firmaya geri iade edemiyor. Elinde malı kalan iş adamı uluslar arası pazarda bu malı satacak çevresi olmadığı için tüm mallar gümrükte takılıp kalıyor. 45 gün depolarda bekleyen mal bu süre zarfında başka ülkeye gönderilmezse millileşerek devlet tarafından ihaleyle satılıyor. Bizim üyemiz olan pek çok iş adamının Afrika, Asya, Avrupa ve Ortadoğu ülkelerinde mağaza ve yatırımları var. Bu malı değeri üzerinden temasta olduğumuz ülkelerde takas ediyoruz. İthalatçıya da değeri kadar ürünü Merter'deki mağazamızdan veriyoruz. Hem firma zarardan kurtuluyor hem de mal yeniden ekonomiye kazandırılıyor." ifadelerini kullandı.

2 milyon dolarlık ithal malı ekonomiye kazandırdık

Genellikle ilk defa yurda ithal edilen ürünlerde sorun yaşandığına dikkat çeken Orhan Besle şunları kaydetti: "İthalatçının parası gümrükte yanıyor. Hatta parası yanmasıyla da kalmıyor. Gümrük ardiye bedeli ve antre dopo kiralarını da ödüyor. Biz sistem barter olarak İthalatçıya diyoruz ki: Ürününü ithalat sorunu yaşanmayan ülkelere satalım. Üyemiz olan Türk iş adamlarının yurt dışında yatırım ve mağazaları var. Ayrıca yerel iş adamlarından da temasta olduklarımız var. Bu iş adamlarına malları barter yoluyla verip Türkiye'deki fabrikalarından ya da mağazalarından karşılığında mal alıyoruz. Biz yurt dışından asla mal getirmiyoruz. Alınan malları Merter'deki Takas Mağaza'mızda piyasaya sunuyoruz. Şu anda aylık ortalama 2 milyon dolarlık malı bu şekilde ekonomiye kazandırdık. Hedefimiz yılsonuna kadar 35 milyon dolarlık işlem yapmak."

Orhan Besle, bir iş adamının yurt dışından 8 konteynır jimnastik ve masaj aleti getirdiğini, ürünler standartlara uygun olmadığı için yurda sokulmadığını savundu. Bu firmayla temasa geçip 350 bin Dolar değerindeki malı alarak Irak'a pazarladıklarını anlatan Besle, "İthalatçıların ürününü alarak karşılığında yurt içinde rahatlıkla satabileceği ürünler veriyoruz. Mal sahipleri kendileri de bu şekilde malı başka ülkelere satabilir. Fakat bu ülkelerde kontakları olmadığı için bunu yapamıyorlar. Biz bu ürünleri takas usulüyle sattığımız için çok çabuk müşteri bulabiliyoruz. Malı nakit satmak çok zordur. Bu malı verip karşılığında Türkiye standartlarına uygunluğu kabul edilen mal alıyoruz. Bizim tahminlerimize göre Türkiye gümrüklerinde 5 milyar dolarlık mal bu şekilde bekliyor." dedi.

Ekonomiye büyük bir katkı sunması beklenen sistemin işleyişi ise şöyle: "Firma yurt dışından bir mal ithal ediyor, gümrüğe gelen maldan TSE uygunluk belgesi isteniyor. Firma herhangi bir eksiklikten dolayı yeterlilik alamıyor ve kira bedeli karşılığı mal 45 gün depolarda bekliyor. Bu sürede malı başka ülkeye satamayan ya da üreticiye iade edemeyen firmanın malı zaman aşımı nedeniyle devlet tarafından el konularak millileşiyor. Millileşen mal yıl içinde düzenlenen ihaleler aracılığıyla cüzi fiyattan yurt içindeki alıcılara satılıyor. Mal sahibi satıştan hiçbir hak iddia edemiyor. Sistem Barter, 45 günlük süre dolmadan komisyon karşılığı malı barter usulüyle alıp hem Türkiye'de hem de yurt dışında yatırımı olan Türk iş adamlarına gönderiyor. Karşılığında da Türkiye'deki fabrika ve mağazalardan aldığı TSE'ye uygun malı ekonomiye sokuyor. İthalatçı firma Takas Depo mağazalarından aldığı TSE'ye uygun malı satarak zarardan kurtuluyor."