10 fabrikanın 5'i kapanacak

Kötü senaryonun en iyi ihtimali düşünüldüğünde bile geçtiğimiz gün özelleştirilen 10 şeker fabrikasının 5'inin özel sektörün elinde üretimini devam ettirmesi mümkün görünmüyor.

Bu durumda söz konusu fabrikalara pancar veren 16 bin üreticisi ile fabrikalarda çalışan 2 bin 800 personelin ekmeğini kaybetmesi gündeme gelecek. Asıl kaybeden ise Türkiye olacak.

Özelleştirilmesi yapılan Türk Şeker'e ait B ve C portföylerindeki 10 şeker fabrikasının 5'inin özelleştirmenin ardından kapanmasına kesin gözle bakılıyor. Birim şeker maliyetleri şeker satış fiyatının altında kalan Elazığ, Elbistan, Malatya, Çorum ve Kastamonu şeker fabrikalarının sadece kar amacıyla çalışan özel sektörün elinde yaşama şansı bulunmuyor. Bunun yanında karlılığı çok düşük olan Yozgat, Kırşehir ve Çorum şeker fabrikalarının bacalarının da tütmesi zor görünüyor.

Stratejik bir ürün olan şeker pancarı, yapılan özelleştirmelerden büyük yara alacak. Türk Şeker'in bünyesinde bulunan 25 şeker fabrikasının önemli bir bölümü sosyal amaçlı kurulduğu için bu fabrikaların özel sektörün elinde yaşama imkânı bulunmuyor. İhale şartnamesinde alıcı firmalardan istenen 5 yıl üretim şartı fabrikalar bazında değil de portföy bazında istenmesinden dolayı fabrikaları alanlar karsız gördükleri fabrikaları hemen kapatabilecekler. 5 şeker fabrikasının kapanması başta işçiler ve pancar üreticileri olmak üzere bölge ekonomilerine büyük bir darbe vuracak.

Portföy B'de yer alan Elazığ, Elbistan, Erzincan ve Malatya Şeker fabrikalarını 265,5 milyon dolarla en yüksek teklifi veren Kolin Limak ortak girişim grubu almıştı. Söz konusu fabrikaların Kolin Limak ortak girişim grubuna devir işlemlerinin yapılmasının ardından sadece Erzincan Şeker Fabrikası'nın üretimini devam ettirme şansı bulunuyor. Elazığ, Elbistan ve Malatya şeker fabrikalarında şeker üretim maliyetlerinin çok yüksek olmasından dolayı sadece kar güdüsüyle çalışan özel sektörün bu fabrikalarda üretimi devam ettirmesi mümkün görünmüyor.

Üç fabrikanın kapanması durumunda bölgede 12 bin pancar üreticisinden 8 bin 500'ünün yakın bir gelecekte pancar üretiminden çekilmesi gündeme gelecek. Fabrikalarda çalışan toplan 2 bin 200 (memur, geçici işçi, daimi kadrolu işçi, sürekli işçi) çalışandan bin 800'ü işini kaybedecek.

Portföy C'de yer alan Çarşamba, Çorum, Kastamonu, Kırşehir, Turhal ve Yozgat şeker fabrikalarını ise 656 milyon dolar ile Ak-Can şeker almıştı. Bu grupta yer alan fabrikaların içinde özellikle Çarşamba ve Kastamonu şeker fabrikalarının birim maliyetlerindeki yükseklikten dolayı üretimine devam etme şansı verilmiyor. Yozgat, Kırşehir ve Çorum şeker fabrikalarının da karlılığı çok düşük görünüyor. Yani Çarşamba ve Kastamonu gibi bu üç fabrikanın da kapanma tehlikesi bulunuyor.

Bu durumda söz konusu 6 fabrikada Eylül 2011 rakamlarına göre toplam 2 bin 921 çalışan bulunuyor. Bölgede ise 37 bin 569 pancar üreticisi var. Sadece iki fabrikanın kapanması durumunda yaklaşık bin kişi işsiz kalırken, 7 bin 500 pancar üreticisi de üretimden elini çekmek zorunda kalacak.

Kötü senaryonun en iyi ihtimaline göre şeker fabrikalarının devir işlemlerinin tamamlanmasının ardından bu bölgelerdeki 16 bin pancar üreticisi ile fabrikalardaki 2 bin 800 çalışanın ekmeğini kaybetmesi gündeme gelecek.  Ancak burada sadece pancar üreticisi ile çalışanlar kaybetmeyecek. Başta bu bölgeler birçok katma değerini kaybederken asıl kaybeden Türkiye olacak.  Yapılan ihaleden elde edilen toplam 922 milyon dolarlık gelir ise Türkiye'nin hiçbir yarasına merhem olmayacak.