'Sondajın başlamasını büyük ülkeler istedi'

Kasinis, aralarında ABD, Rusya ve Avrupa Birliği'nin de (AB) bulunduğu büyük ülkelerin sondajın derhal başlamasını istediklerini iddia ederek, ''Şimdi olmasa hiç olmazdı'' dedi.

Kıbrıs Rum yönetimi Rum Enerji Dairesi Müdürü Solon Kasinis, Noble şirketinin 19 Eylül'de başladığı petrol ve doğalgaz arama faaliyetleriyle ilgili olarak, aralarında ABD, Rusya ve Avrupa Birliği'nin de (AB) bulunduğu büyük ülkelerin sondajın derhal başlamasını istediklerini iddia ederek, ''Şimdi olmasa hiç olmazdı'' dedi.

Kasinis, Rum yönetimin sözde ''Münhasır Ekonomik Bölgesi''ndeki (MEB) hidrokarbon yataklarının Avrupa'nın enerji ihtiyacını önümüzdeki yüz yıl karşılama imkanına sahip olduğunu işaret ederek, bu yatakların 80 milyar dolara ulaşan değeri olduğunu kaydetti.

Alithia gazetesinin haberine göre, katıldığı bir televizyon programında, Rum tarafının Amerikan Noble şirketiyle yaptığı anlaşmanın bir kısmını da açıklayan Kasiniz, ''ABD, Rusya, AB ve aynı zamanda İsrail'in, Kıbrıs Rum kesimini 'münhasır ekonomik bölgesindeki' hidrokarbon tespit çalışmalarına başlamayı geciktirmemeye çağırdıklarını'' söyledi.

Sözde 12. parselin yakınında bulunan İsrail'in Leviathan adı verilen parselinin 450 milyar metreküp doğal gaz içerdiğini ifade eden Kasinis, yaklaşık 2,5 aya Rumların sözde ''MEB''inde bulunan 12. parseldeki doğal gaz yataklarının büyüklüğüyle ilgili bir görüntüye sahip olacaklarını kaydetti.

Sondaj çalışmalarının başlayıp başlamaması gerektiğiyle ilgili bir soruya karşılık, ''Eğer sondaj şu an gerçekleşmeseydi, hiçbir zaman olmayacaktı'' diyen Kasinis, aralarında ABD, Rusya ve AB'nin de bulunduğu büyük ülkelerin sondajın derhal başlamasını istediklerini ifade etti.

İsrail'in de sondajın başlamasında daha fazla gecikmeler yaşanmasını istemediğini belirten Kasinis, süreçte yaşanacak gecikmelerin Rum tarafına maliyetinin büyük olacağını, çünkü imzaladığı anlaşma gereği Noble'a tazminat ödenmesi gerekeceğini söyledi.

Noble ile yapılan anlaşma

Rum hükümetinin Noble ile yaptığı anlaşmanın Rum tarafı için yararlı bir anlaşma olduğunu ifade eden Kasinis, ''Üç yıllık bir süreden sonra 12. parselin yüzde 25'ini Rum tarafına iade etmesi gerekeceğinden dolayı anlaşmada Noble şirketinin gecikmesine izin vermeyen bir madde bulunduğunu'' belirtti. ''Araştırma yapılmasıyla ilgili ilk yetkilendirme dönemi bittiği zaman, dörtte 1'lik kısmın Rum tarafına iade edilmesi gerektiğini öngören koşul bulunduğundan dolayı 12. parselin 1/4 oranında küçüleceğini'' dile getiren Kasinis, ''O halde (şirketin) elinde tutacağı parsellerle ilgili olarak acele etmesi gerekeceğini'' ifade etti.

Araştırmalara başlanmaması durumunda, bu süreden iki yıl sonra ise geriye kalanın yüzde 25'ini geri alacaklarını dile getiren Kasinis, şunları söyledi: ''Bu madde şirketlere araştırmaları ve sondaj çalışmalarını hızlandırmaları için baskı unsuru teşkil eden ve 'relinquishment' (vazgeçme-feragat) olarak adlandırılan bir maddedir. Bunun için, şirketleri değerlendirirken bunu araştırma programları temelinde yapıyoruz.

"İlgi gösteren çok"

Noble şirketi dışında başka büyük şirketlerin de MEB'deki diğer önemli parsellerle ilgilendiklerini dile getiren Kasinis, bu şirketlerin başında Rusya ve Fransa'nın geldiğini belirtti.

Bu şirketlerle yakın gelecekte işbirliğinde olunması için bazı koşullar bulunduğunu dile getiren Kasinis, tüm parsellerin büyük şirketlere verilmesi gerektiğini söyledi.

Kasinis, sadece 12. parselin devredilmesinin sebebinin, diğer parsellerle ilgilenen şirketlerin işi üstlenmek için gerekenleri yerine getirmemeleri olduğunu kaydetti.

Doğu Akdeniz bölgesinde sismik araştırmalar yapan Piri Reis gemisiyle ilgili olarak ise Kasinis, ''yararlı sonuçlar çıkarabilmesi için geminin uygun araç gereçlere ve teknolojiye sahip olmadığını'' iddia etti.

''MEB''deki hidrokarbon yataklarının Avrupa'nın enerji ihtiyacını önümüzdeki yüz yıl karşılama kapasitesine sahip olduğunu da söyleyen Kasinis, bu yatakların değerinin 80 milyar dolara ulaştığını dile getirdi.

İsrail uçakları

Bu arada Rum gazeteleri, İsrail savaş uçaklarının dün ''Lefkoşa FIR hattının'' kuzey sınırlarında, Türkiye kıyılarına kadar uçtukları iddia edildi. Haberlerde ayrıca, İsrail'e ait bir savaş helikopterinin uzun bir süre alçak irtifada, sözde 12. parselde sondaj yapan ''Noble Homer Ferrington'' platformunun üzerinde, aynı zamanda bölgede araştırmalar yapan Piri Reis gemisinin yakınlarında uçtuğu öne sürüldü.

Haberlerde, Piri Reis'in dün deniz altındaki ''Eratosthenes'' bölgesindeki taramalarına devam ettiği de belirtildi.

İsrail'e ait iki savaş uçağının dün ''Lefkoşa FIR hattında'' uçuş izni aldıktan sonra, Tel Aviv'den Apostolos Andreas'a alçak irtifada uçtukları ve oradan da Mersin körfezi açıklarına kadar gittikleri kaydedilen haberde, İsrail uçaklarının, bazı durumlarda Türkiye kıyılarına 15 mil mesafesinde yaklaştıkları, daha sonra, bazen alçak irtifada uçarak Tel Aviv'e döndüklerini ifade edildi.

Haberlerde, Türk savaş uçağının dün Larnaka açıklarında, kıyılara 50 kilometre mesafede uçtuğuna da işaret edildi.

Fileleftheros gazetesi, Piri Reis'in ''12. parsel''deki sondaj platformuna 20 deniz milinden az bir mesafede yaklaştığı esnada, bir İsrail savaş helikopterinin ortaya çıktığını ve helikopterin uzun bir süre bölgede uçarak platform bölgesini ve Piri Reis'i izlediğini yazdı.

Gazete, İsrail Deniz Kuvvetlerinin bölgedeki varlığını dünden itibaren çeşitli sebeplerden dolayı artırdığını kaydetti.

Alithia gazetesi, Rum hükümetinden kaynaklara dayanarak, Piri Reis araştırma gemisinin hiçbir araştırma yapmadan sadece Rum tarafının sözde MEB'indeki 7, 8 ve 12. parsellere girip çıktığını iddia etti.

Rumlar Downer'i de bezdirdi

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer'in doğalgaz konusuna ilişkin sözleri Rumlar tarafından tepkiyle karşılandı. Downer ise Akdeniz'de iki taraf arasındaki arabuluculuk yapmaya çalıştığı bu sözlerinin ìeksik çevrildiğini ve yanlış anlaşıldığınıî söylemekle yetindi. Politis, ìİngilizce Bilmiyorsunuz ñ Downer'den Hristofyas'la Görüşmesi Sonrasında Geri Adımî başlıkları altında verdiği haberinde, Rum Yönetimi Başkanı Dimtris Hristofyas'la görüşen Downer'in görüşme sonrasında yaptığı açıklamada, önceki gün doğalgaz konusunda tarafların istemesi durumunda arabulucu olabilecekleri şeklindeki sözlerinin yanlış yorumlandığını söylediğini yazdı.