'Değer tespiti neye göre yapıldı?'

Şeker özelleştirmesine yönelik tartışmalar devam ediyor. Satılan fabrikaların bulundukları arsaların belediyelerde kayıtlı rayiç bedelleri ve ödenen emlak vergileri yeni bir tartışmayı başlattı.

Fabrika arsalarının güncel olmayan rayiç bedelleri 700 milyon lirayı bulurken, Özelleştirme İdaresi'nin yapılan satıştan elde edilen gelire rıza göstermesi 'fabrikaların değer tespiti hangi kritere göre yapılıyor?' sorusunu gündeme getirdi.

Milli Gazete, özelleştirilmesi yapılan 10 şeker fabrikasının belediyelerde kayıtlı arsa rayiç bedellerine ve ödenen emlak vergi miktarlarına ulaştı. Şeker fabrikalarının bulundukları alan belediye kayıtlarında arsa veya arazi şeklinde kayıtlı görünüyor. Rayiç bedel, bilindiği üzere bir iktisadi kıymetin değerleme günündeki normal alım-satım değerini gösteriyor. 10 şeker fabrikasının 2011 yılı için dikkate alınan rayiç bedeli Kırşehir hariç 700 milyon lirayı buluyor. 1 milyon 61 bin metrekare bir alana sahip bulunan Kırşehir Şeker Fabrikası, arazisi mücavir alan göründüğü için emlak vergisi ödemiyor. Bundan dolayı fabrikanın Kırşehir Belediyesi'nde rayiç bedeli görünmüyor. Bunun dışındaki 9 fabrikanın 2011 yılı için belediyelere ödedikleri emlak vergisi 2 milyon lirayı buluyor.  Özelleştirmeden elde edilen gelir dikkate alındığında, belediyelerde kayıtlı rayiç bedel rakamları ilk planda normal karşılanabilir. Çünkü 10 şeker fabrikası Ak-Can ve Kolin Limak'a 922 milyon dolara satılmıştı. Bunun TL karşılığı ise bugünkü dolar kuru üzerinden 1 milyar 696 milyon 480 bin lira ediyor. Arsaların rayiç bedeli ise 700 milyon lira seviyesinde. Dolayısıyla özelleştirmeden devletin bir kaybı yokmuş gibi görünüyor.

Ancak belediye kayıtlarındaki rayiç bedeller güncellenmediği için eski rakamlardan oluşuyor. Arsaların, bulundukları bölgelerdeki emsalleri ile karşılaştırıldığında rayiç bedellerin yanıltıcı olduğu kendiliğinden ortaya çıkıyor. Malatya Şeker Fabrikasının arsası ile eski hal binasının bulunduğu arsa değerleri bu aradaki uçurumu net bir şekilde gösteriyor. 385 bin metrekarelik bir alana sahip olan Malatya Şeker Fabrikası'nın arsasının rayiç bedeli 112 milyon lira görünürken, bundan 10 kat daha küçük bir alana sahip olan eski hal binasının bulunduğu arsa 2009 yılında 52 milyon liraya satılmıştı.

EN DEĞERLİ ELBİSTAN ARAZİSİ

B grubunda yer alan ve Kolin Limak ortak girişim grubuna satılan Elbistan Şeker Fabrikası'nın arsası, 10 fabrikanın içinde en değerlisi görünüyor. 1 milyon 783 bin metrekare büyüklüğünde bir arsaya sahip olan Elbistan Şeker Fabrikası'nın, belediyedeki arsa rayiç bedeli 300 milyon lira seviyesinde bulunurken, 2011 yılında belediyeye ödenen emlak vergisi ise 789 bin lira.